Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/383 K.2025/972

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar asıl davada davalı-birleşen davada davacı T.C. ... Erzurum İl Sağlık Müdürlüğü vekilince duruşmalı, asıl davada davacı-birleşen davada davalı ... İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 11.03.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davalı vekili Avukat ... ile davacı vekili Avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı yüklenici vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan 24.10.2007 tarihli sözleşme ile ...

100 Yataklı Devlet Hastanesi İnşaatı Yapım İşini üstlendiğini, süre uzatım kararlarıyla iş bitim tarihinin davalı idare tarafından 29.06.2010 tarihi olarak belirlendiğini, ancak kanalizasyon, su şebekesi, elektrik ve doğalgaz bağlantılarının dava dışı kurumlar tarafından zamanında yapılmaması nedeniyle işin teslim süresinin uzadığını, davalı idareden bu nedenlerle süre uzatım talep edilmesine rağmen taleplerinin kabul edilmediğini belirterek işin teslim tarihinin 13.06.2011 olarak tespitine,

ödenmeyen 14 nolu kesin hakediş alacağından şimdilik 20.000,00 TL + KDV ile fiyat farkı alacağından da şimdilik 20.000,00 TL + KDV’nin ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı işsahibi idare vekili dava dilekçesinde özetle; sözleşme konusu işin 29.06.2010 tarihinde teslim edilmesi gerekirken davalı yüklenici tarafından 13.06.2011 tarihinde teslim edildiğini, bu nedenle davalı yükleniciye sözleşmenin 10.2.1 maddesi uyarınca 1.368.322,55 TL gecikme cezası kesildiğini, ayrıca davalı yüklenicinin geçici kabulde belirtilen eksik ve ayıplı işleri verilen 30 günlük süre içinde tamamlamadığından işlerin üçüncü kişilere toplam 642.987,65 TL’ye ikmâl ettirildiğini,

ayrıca geçici kabul tarihi ile eksikliklerin giderilmesi için geçen 155 günlük süre üzerinden sözleşmede belirlenen günlük gecikme cezasının ¼ oranında 151.492,97 TL gecikme cezası kesildiğini, davalı yüklenicinin yerine getirmediği imalat eksikliklerinden dolayı 912.230,28 TL borcu olduğu gibi davalı yükleniciye hakedişlerde 45.044,72 TL fazla ödeme yapıldığını, davalı yüklenicinin 14 no.lu kesin hakediş alacağından ödemesi gereken bu bedeller mahsup edildiğinde 1.932.726,54 TL davacı idareye borçlu olduğunu belirterek bu bedelin tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl ve birleşen davada davalı vekilleri davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 10.01.2019 tarihli kararı ile; asıl dava yönünden davacının 100 Yataklı Erzurum ... Devlet Hastanesi İnşaatı Yapım İşinin bitim tarihinin 13.06.2011 olarak tespitine, davacının 14 nolu hakediş alacağı için toplam 612.311,02 TL'nin 13.06.2011 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacının fiyat farkı talebinin reddine; birleşen davanın ise reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkeme kararının süresi içinde davalı – birleşen dosya davacısı idare vekilince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi’nin 2020/338 Esas, 2020/3293 Karar ve 22.12.2020 tarihli kararı ile; hükme esas alınan bilirkişi kurulundan 14 nolu hakedişe azalan imalat olarak giren 912.230,28 TL ile hakedişlerde fazla olarak ödendiği iddia edilen 45.044,72 TL’nin hakedişten kesilmesinin haklı olup olmadığı ile geçici kabul eksikliklerinin giderilmemesi nedeniyle yükleniciye uygulanacak ceza miktarının Şartnamenin 41/5-b maddesi uyarınca hesaplama yapılması için ek rapor alınması,

birleşen davada davacı iş sahibinin fazla ödeme, cezai şart, yüklenici namına eksik ve kusurlu işler giderim bedeli alacak taleplerinin ayrı değerlendirerek mahsup yapılmaksızın hüküm kurulması, asıl davada davacı yüklenicinin fiyat farkı talebi reddedildiğinden davalı iş sahibi yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile davacının 100 Yataklı Erzurum ... Devlet Hastanesi İnşaatının Yapım İşinin bitim tarihinin 13.06.2011 olarak tespitine, davacının 14 nolu hakediş alacağı için toplam 612.311,02 TL'nin 13.06.2011 tarihinden işleyecek en yüksek reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacının fiyat farkı talebinin reddine; birleşen davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile azalan imalat bedeli olan 912.230,28 TL, fazla ödeme miktarı olan 31.245,98 TL ve ceza miktarı olan 11.139,69 TL olmak üzere toplam 954.615,95 TL'nin 13/06/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı yüklenici vekili temyiz dilekçesinde özetle; geçici kabul eksikleri dışında pursantaj listelerine göre 912.230,28 TL tutarında iş eksilişi yapılmasının mümkün olmadığını, raporda bozma ilamı doğrultusunda bu kesintinin yapılmasının haklı olup olmadığının tartışılmadığını, ilgili işin kapsamında bu kesintiye dayanak kalemlerin bulunmadığını, idare tarafından yüklenici nam ve hesabına yapılan işlerin tam tarihinin belli olmadığını, işlerin tamamlanma tarihi olarak kesin hakediş tarihinin esas alınmasının mümkün olmadığını, fiyat farkı alacağı ile ilgili bilirkişilerce bir değerlendirme yapılmadığını, faizin mevduat faizi olarak esas alınması gerektiğini beyan etmektedir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle: 45.044,70 TL fazla ödemenin niye dikkate alınmadığının anlaşılamadığını, 14 nolu hakedişe itiraz edilmediğini, sözleşmede fiyat farkı verilmeyeceğinin düzenlendiğini, sözleşme süresinin bitim tarihinin 13.06.2011 olarak tespit edilmesinin yerinde olmadığını, geçici kabul eksiklikleri cezasının yanlış hesaplandığını, asıl davada hükmedilen alacak miktarının nasıl hesaplandığının anlaşılamadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

1-Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, bozma kapsamı dışında kalarak kesinleşen ve usuli kazanılmış hak oluşturan hususların resen gözetildiği; kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Taraflar arasında imzalanan 24.10.2007 tarihli sözleşme ile davacı yüklenici ... 100 Yataklı Devlet Hastanesi İnşaatı Yapım İşini üstlenmiştir.

Taraflar arasında ihtilaflı olan 17.10.2014 tarihli 14 nolu hakediş uyarınca davacı yüklenicinin yapmış olduğu iş tutarı 13.031.642,30 TL olup, bundan bir önceki hakediş tutarı 12.586.929,03 TL mahsup edildiğinde davacı yüklenicinin bu hakedişten alacağı 444.713,27 TL olup, 341.056,54 TL fiyat farkı alacağı ile 401.581,82 TL geçici kabul eksiklikleri için hakedişlerden yapılan kesinti toplamı eklendiğinde davacı yüklenici alacağı 1.187.351,63 TL hesaplanmış olup, davacı yüklenici dava dilekçesinde iş bu alacağının ortalama 1.185.00,00 TL + KDV olduğunu belirtmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacı yüklenicinin iş bu alacağından davacı nam ve hesabına üçüncü kişilere yaptırılan işler bedeli olan 642,987,65 TL’nin mahsup edilmesi doğru olmuş ise de geçici kabul eksiklikleri nedeniyle hesaplanan ceza miktarı 23.105,53 TL’nin mahsup edilmesi doğru olmamıştır. Söz konusu geçici kabul eksikleri nedeniyle hesaplanan ceza miktarı birleşen davada da alacak hesabına dahil edilmiştir.

İş bu nedenle mahkemece asıl davada davacının hakediş alacağı 1.185.000,00 TL’den 642,987,65 TL nam ve hesaba yapılan işler bedeli mahsup edilerek bulunan 542.012,45 TL’ye KDV eklenerek 639.574,69 TL’ye hükmedilmesi gerekirken, birleşen davada alacak hesabına katılan geçici kabul eksiklikleri için hesaplanan ceza miktarının mükerrer olarak asıl davada da hesaba katılması doğru olmamıştır.

3-Bozma ilamında da belirtildiği üzere taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 20. maddesi işin geçici kabulünün nasıl yapılacağı hakkında Yapım İşleri Genel Şartnamesine atıfta bulunmuş olup, Şartnamenin 41/5/b maddesine göre, geçici kabulde eksiklikler tespit edildiğinde ve bunların yüklenici tarafından giderilmemesi durumunda uygulanacak ceza süresinin nasıl hesaplanacağı düzenlenmiştir. Söz konusu maddeye göre.

“Kabul komisyonunun tespit ettiği eksiklikler, belirlenen sürede yüklenici tarafından giderilmezse bu sürenin bitiminden sonra eksikliklerin giderilmesine kadar geçecek her gün için, giderilecek eksikliklerin durumuna göre sözleşmesinde günlük gecikme cezası olarak yazılan miktarın belli bir oranında günlük ceza uygulanır ve geçici kabul tarihi kusur ve eksikliklerin giderilmesi tarihine ertelenir.

Ancak bu gecikme otuz günü geçtiği takdirde idare, yüklenici hesabına eksiklerin giderilmesini kendisi yaptırabilir. Bu takdirde de eksikler tamamlanıncaya kadar ceza uygulaması devam eder ve kabul tarihi ertelenir”.

Bozma ilamından sonra alınan ve hükme esas olan bilirkişi kurulu raporunda geçici kabul eksikleri için uygulanacak gecikme cezasının şartnamede belirtildiği üzere sözleşme bedeli üzerinden değil, nam ve hesaba yapılan işler bedeli üzerinden hesap edilmesi doğru olmadığı gibi ayrıca birleşen davada davacı idare 14 nolu kesin hakedişte toplam 155 gün üzerinden ceza hesabı yaptığı halde idarenin talebini aşar şekilde 693 gün üzerinden ceza hesabı yapılması da doğru olmamıştır.

Davacı idarenin yükleniciye eksik ve ayıplı işleri gidermesi için 06.10.2011 tarihinden itibaren 30 günlük süre verdiği, yüklenicinin bu süre içinde eksiklikleri gidermediği anlaşılmıştır.

İdare tarafından düzenlenen ceza tutanağında nam ve hesaba yapılacak işlerin fiili durum tespiti için gerekli süre 20 gün, yaklaşık bedelin belirlenmesi ve ihale süreci için gerekli süre 45 gün, işin yapılması için verilen süre 60 gün olarak belirlenmiş olup, idare tarafından belirlenen bu sürelerin makul olduğu anlaşıldığından toplam 125 gün üzerinden ceza hesabı yapılması gerekmektedir.

Az yukarıda belirtilen Şartname maddesi uyarınca günlük ceza miktarı sözleşme bedelinin onbinde üçünün dörtte biri olduğundan 13.031.642,30 TL sözleşme bedelinin onbinde üçünün dörtte biri 977,37 TL olup, söz konusu işte 125 gün gecikme olduğu kabul edildiğinden 977,37 TL x 125 gün = 122.171,25 TL geçici kabul eksiklikleri için hesaplanan ceza olup, mahkemece birleşen davada geçici kabul eksiklikleri için uygulanacak ceza miktarı olarak bu miktara hükmedilmesi gerekirken, nama ifa bedeli üzerinden yapılan ceza hesabına hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

VI. KARAR

Yukarıda 1. bentte açıklanan sebeplerle taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kararın davacı-birleşen dosya davalısı, 3 bent uyarınca davalı-birleşen dosya davacısı yararına BOZULMASINA,

Dairemizdeki duruşmada vekille temsil olunan taraflar yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin tarafından karşılıklı alınarak birbirlerine verilmesine,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,