Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/478 K.2024/1395

Taraflar arasındaki konkordato isteminden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince istemci gerçek kişiler yönünden reddine, istemci şirket yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın bir kısım alacaklılar tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince alacaklı SGK vekilinin istinaf talebinin usulden reddine, diğer istinaf edenler bakımından esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir kısım alacaklılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

İstemciler vekili dilekçesinde; istemci şirket ile diğer istemciler şirket hissedarlarının mali açıdan zor duruma düştüğünü, borca batık durumda olmadıklarını, sunulu proje kapsamında borçlarını ödeyeceğini ileri sürerek, istemcilerin konkordato projelerinin tasdiklerini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım alacaklılar vekilleri davanın reddini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, istemci gerçek kişilerin taleplerinden feragat ettiklerini, istemci şirket yönünden ise İİK’nın 305. maddesindeki tasdik şartlarının oluştuğu gerekçesiyle, istemci gerçek kişilerin taleplerinin feragat nedeniyle reddine, istemci şirketin konkordato tasdik talebinin kabulü ile, konkordatoya tabi adi borçlarının faizsiz ve %100 oranında toplam 60 aylık zaman dilimi içerisinde ve 20 taksitte ödenmesine, rehinli alacaklısı yönünden 22.09.2022 tarihli protokole ilişkin ödeme planı çerçevesinde projenin tasdikine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde alacaklılar SGK, ... Ağır Makine San Tic A.Ş. ..., ... Tekstil Madencilik San. Ve Tic. A.Ş., ... Madencilik San. Ve Tic. A.Ş., ... Tekstil ve İnşaat San. Dış Tic. Ltd. Şti., ... ve ... Maden Tic. Ve San. A.Ş. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1-Alacaklı SGK vekili istinaf dilekçesinde; kurum alacakları konkordatodan etkilenmediğinden konkordato projesinin onaylanması halinde kurum alacaklarının 6183 Sayılı Kanununun 206. Maddesindeki sıra gözetilerek ve tam olarak ödenmesinin gerektiğini, konkordato projesinin tasdiki talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2- Alacaklılar ..., ... Tekstil Madencilik San. Ve Tic. A.Ş., ... Madencilik San. Ve Tic. A.Ş., ... Tekstil ve İnşaat San. Dış Tic. Ltd.

Şti., ... vekili istinaf dilekçesinde; istemci şirketin organik bağ içerisinde olduğu şirketlere oy hakkı tanınmasının alacaklılar arasında eşitlik ilkesini zedelediğini, alacaklılar toplantısında bu kişilere oy hakkı tanınmasının hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığını, iltihak süresinde posta ile kullanılan oyların yasal süre içerisinde komiser heyetine teslim edilmediğinden geçersiz sayılması gerektiğini, istemci şirketin yargılama sırasında bankalarla anlaştığını, alacaklılardan 24 tanesinin borcunu ödediğini, istemci şirket yetkilisinin alacaklılar toplantısında istemini müvekkili firmalara karşı açtığını ifade ettiğini,

böylece kötü niyetini ortaya koyduğunu, dosyaya sunulan raporların hükme esas alınmaya yeterli olmadığını, revize proje ve maden ruhsatının değer tespitine ilişkin raporlar arasındaki çelişki giderilmeden itirazları gözetilmeden karar verildiğini, konkordato kaynağı olarak gösterilen kaynakların doğru ve yeterli olmadığını, konkordato projesinin tasdiki talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

3- Alacaklı ... Ağır Makine San Tic A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; istemci şirketin organik bağ içerisinde olduğu şirketlere oy hakkı tanınmasının alacaklılar arasında eşitlik ilkesini zedelediğini, alacaklılar toplantısında bu kişilere oy hakkı tanınması hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığını, iltihak süresinde posta ile kullanılan oyların yasal süre içerisinde komiser heyetine teslim edilmediğinden geçersiz sayılması gerektiğini,dosyaya sunulan raporların hükme esas alınmaya yeterli olmadığını, istemci şirketin borca batık olup zaman kazanmaya çalıştığını, konkordato projesinin tasdiki talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

4-Alacaklı ... Maden Tic. Ve San. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; kararın usul ve yasaya uygun olmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, SGK Başkanlığının konkordatonun tasdikine ilişkin olarak istinaf yoluna başvurmakta hukuki yararı bulunmadığı, İİK'nın 305. maddesinde düzenlenen tasdik şartlarının oluştuğu, projenin tasdikine dair mahkemece tesis edilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, SGK vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine, diğer alacaklıların istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde alacaklılar SGK, ... Ağır Makine San Tic A.Ş. ..., ... Tekstil Madencilik San. Ve Tic. A.Ş., ... Madencilik San. Ve Tic. A.Ş., ... Tekstil ve İnşaat San. Dış Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Gerekçeleri

Alacaklılar vekilleri istinaf dilekçelerinde ileri sürdükleri sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1-Uyuşmazlık Uyuşmazlık, istemcilerin konkordato projelerinin tasdiki istemine ilişkindir.

2- İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 285 ve devamı maddeleri

3-Değerlendirme 1. SGK vekilinin temyiz itirazları yönünden yönünden yapılan incelemede; alacaklı SGK’nın İİK'nın 302/4 ve 308/c/3 hükümleri gereğince konkordato projesinden etkilenmeyeceğinden konkordato tasdik kararına karşı istinaf ve temyiz etmekte hukuki yararı bulunmadığından temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2. ... Ağır Makine San Tic A.Ş. ..., ... Tekstil Madencilik San. Ve Tic. A.Ş., ... Madencilik San. Ve Tic. A.Ş., ... Tekstil ve İnşaat San. Dış Tic. Ltd. Şti. ve ... vekillerinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur.

Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır. Konkordato ile alacaklılar, alacaklarının bir kısmından vazgeçerler ve/veya borçluya, ödeme konusunda belirli bir vade tanırlar.

Borçlunun borcun belli bir yüzdesini ödemeyi taahhüt ettiği ve alacaklıların da kalan alacaklarından vazgeçtiği durumda tenzilat konkordatosu söz konusu olur. İçinde bulunduğu mali koşullara göre borçluya borçlarını belirli bir oran ve/veya vadeyle ödeme imkanı verilmesi hem borçlu bakımından ve hem de alacaklılar bakımından olumlu sonuçlar doğurur.

Aksi halde bu durumdaki borçlunun iflas etmesi, faaliyetlerinin tümüyle sona ermesine ve alacaklıların alacaklarını büyük oranda tahsil edememelerine neden olacaktır.

Konkordato vade verilmesi, tenzilat yapılması veya bu ikisinin birlikte istendiği karma konkordato şeklinde olabilir.

İİK’nın 305/1-b maddesi uyarınca borçlunun teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile uyumlu olması gereklidir.

Somut olayda, istemci şirketin 31.07.2022 tarihli rayiç değerlerine göre aktifinin 282.295.423,87 TL olduğu, pasifinin 172.747.616,96 TL olduğu, istemci şirketin rayiçlere göre borca batık olmadığı görülmüştür. Öte yandan tasdik edilen konkordato projesinde istemci şirketin proje kapsamında yapacağı ödemelerinin tasdik kararından itibaren 60 ay vadede olduğu görülmüştür.

Bütün bu açıklamalar ışığında, istemci şirketin kaynakları ile orantılı olmayan, ödeme süresinin uzunluğu nedeniyle alacaklıların aleyhine olacak şekilde menfaat dengesini bozan konkordato projesinin reddine karar verilmesi gerekirken, projenin tasdikine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Yukarıda (1) no.lu bentte açıklanan nedenlerle alacaklı SGK vekilinin temyiz itirazlarının reddine,

Yukarıda (2) no.lu bentte açıklanan nedenlerle alacaklılar ... Ağır Makine San Tic A.Ş. ..., ... Tekstil Madencilik San. Ve Tic. A.Ş., ... Madencilik San. Ve Tic. A.Ş., ... Tekstil ve İnşaat San. Dış Tic. Ltd. Şti. ve ... vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILARAK, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde SGK dışındaki temyiz eden diğer alacaklılara iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesine gönderilmesine,