Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/1124 K.2025/2253

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen kararı talep eden vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. TALEP

Talep eden vekili dilekçesinde; müvekkilinin ticari emtia satışı yaptığı bir kısım firmanın konkordato talep etmesi nedeniyle alacaklarını alamadığını, Antalya Kumluca'da meydana gelen sel nedeniyle de bir kısım ticari emtiasının zarar gördüğünü, ticari borcu dışında borcu bulunmadığını ve borca batık olmadığını, bu nedenle konkordatonun kesin tasdikinden itibaren % 30 tenzilatlı ve 12 ay vadeli olmak üzere hazırlanan konkordato talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Müdahil alacaklı vekilleri sundukları müdahale dilekçeleri ile davaya müdahil olmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi'nin 15.09.2023 tarihli, 2023/283 Esas, 2023/553 Karar sayılı kararında; talep edenin mahkemece komiser heyetine verilen görev ve yetkilerin icrası için komiser heyetince kendisine verilen talimatlara uymadığı, heyetçe talep edilen mali verilerin ulaştırılmadığı gibi heyetin telefon ve mesajlarına cevap verilmediği, işletmenin mali müşavirine de ulaşılamadığı, bu nedenle geçici mühlet kararından sonra komiser heyetince sunulan raporun dava dilekçesi ekindeki ön projede belirtilen kaydı değer bilançosuna göre hazırlandığı ve bu bilançoya göre borca batık olmadığı,

rayiç değer bilançolarına göre borca batık olduğunun tespit edildiği, bu durumda mahkemece talep edenin ticari defter ve belgelerinin borca batıklık yönünden yeniden incelenmesine gerek görülmediği gerekçesiyle talep edenin kesin mühlet verilmesi talebi ile konkordato talebinin ayrı ayrı reddine ve tacir vasfını taşıması nedeniyle İİK'nın 292. maddesi uyarınca iflasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 29.12.2023 tarihli kararının süresi içinde talep eden vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce; talep edenin Antalya Esnaf ve Sanatlarlar Sicil Müdürlüğü siciline kayıtlı olduğu anlaşılmış olup, dosya kapsamından iflasa tabi olup olmadığının anlaşılamadığı,

bu durumda konkordato talep edenin TTK'nın 12. maddesine göre tacir olup olmadığının belirlenmesi için ticaret sicilinden gerekli araştırma yapılarak talep edenin kendi adına işlettiği ticari işletmesi olup olmadığı araştırılarak ve Vergi Usül Kanunu'nun 177. maddesi ve devamı maddelere göre alış-satış tutarının esnaf işletmesini aşacak miktarda olup olmadığı tespit edilerek tacir sayılan kişilerden olup olmadığı belirlenmeli ve sonucuna göre işlem yapılması gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Vergi Dairesi yazı cevabına göre talep edenin 2022 yılında bilanço esasına göre defter tuttuğu, her ne kadar ticaret sicil müdürlüğünde tacir olarak kayıtlı değil ise de Antalya Esnaf ve Sanatkarlar Siciline kayıtlı olduğu, Hazine ve Maliye Bakanlığı 2023 yılı defter tutma hadleri Resmi Gazete'de yayınlanmış olup buna göre talep edenin VUK'un 177. vd. maddeleri ile TTK'nın 12. maddesi hükmüne göre tacir sayılması gerektiği, talep eden asile duruşma gün ve saati tebliği edilmeye çalışılmış ise de, kendisinin Antalya Açık Ceza İnfaz Kurumu'nda hükümlü olduğu,

vasi tayin edilmesini istemediği, Ceza infaz kurumu yazısı ile firari olduğunun bildirildiği, bozma ilamından önce yapılan yargılamada talep edene usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen iflasına karar verildiği duruşmaya katılmadığı da dikkate alındığında, HMK'nın 27. maddesinde düzenlenen "hukuki dinlenilme hakkı" nın ihlalinin söz konusu olmadığının kabul edildiği ve vekili huzurunda önceki kararın gerekçesine bağlı kalındığı gerekçesiyle, talep edenin kesin mühlet verilmesi talebi ile konkordato talebinin ayrı ayrı reddi ile iflasına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Talep eden vekili temyiz dilekçesinde; mahkeme kararının keyfiyetli hareket eden komiser raporuna göre verildiğini, bilirkişi incelemesi ile defterlerde inceleme yapılmaksızın karar verilmesinin hatalı olduğunu, talep edenin hükümlü ve firari olup taraflarınca da ulaşılamadığını, duruşma davetiyesinin bu nedenle tebliğ edilemediğini ve bu durumda vekil olarak kendisine de usulüne uygun tebliğ edilme imkanının olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre talep konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR