Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/1252 K.2025/3118

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıların Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/365 E. sayılı dosyasında açtıkları ortaklığın giderilmesi davasına konu taşınmazda hissedar olan ... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nin Ticaret Sicilinde terkin edildiğinin ve tüzel kişiliğinin son bulduğunun dava sırasında anlaşıldığını, taraf teşkilinin sağlanması için Türk Ticaret Kanunu'nun 547. maddesi kapsamında kooperatifin ihyasının ve ticaret siciline yeniden terkinin zorunlu hale geldiğini ileri sürerek, ... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nin ihyasına ve Ticaret Sicilinine tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1-Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; ... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nin kanuna uygun bir şekilde tasfiye işlemlerini tamamlayarak sicilden terkin edildiğini, davanın kabulü halinde hakkaniyet ilkesi gereği davalının yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. 2-Davalı ... Sicil Müdürülüğü vekili cevap dilekçesinde; davanın açılmasına tasfiye işlemlerini eksik bırakarak terkin işlemi yaptıran tasfiye memurlarının sebebiyet verdiğini, ... Sicil Müdürülüğü'nün sorumluluğunun olmadığını beyan etmiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ''Kooperatiflerin tasfiyesinde 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla 6102 sayılı TTK'nın 536. ilâ 548. maddelerinde düzenlenen anonim şirketlerin tasfiyesine ilişkin hükümler uygulanmaktadır. Kooperatiflerin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesiyle sona erer. Ancak tüzel kişiliğin sona ermesi için tasfiye işlemlerinin eksiksiz olarak yapılmış olması gerekmektedir.

Tasfiye işlemleri gerektiği gibi tamamlanmamış ve tasfiyesi gereken hususlar eksik bırakılmış ise tüzel kişilik ticaret sicilden silinmiş olsa bile kooperatif tüzel kişiliğinin sona erdiği kabul edilemez. Bir tüzel kişiliğin son bulmasını ifade eden fesih ve tasfiye işlemi aynı zamanda bir hukuki işlemdir. Bu karar ve işlemin hataya dayanması halinde gerçek anlamda bir tasfiye işleminden söz edilemez.

Hata veya kasta dayalı şeklen gerçekleşmiş bir tasfiyenin kaldırılmasını, gerek o işlemi gerçekleştirenler, gerekse bundan zarar görenler isteyebilirler, ayrıca tasfiye halinde bulunan bir kooperatiften alacaklı olan kişinin yapılan ilanlara rağmen alacağını yazdırmaması alacağın düşmesini gerektirmez.

Somut uyuşmazlıkta; davacılar, tasfiyesi tamamlanan kooperatif aleyhine açtığı davada taraf teşkilinin sağlanması amacıyla kooperatifin ihyası istemi ile huzurdaki davayı açmış olup davacıların dava açmakta hukuki yararının bulunduğu'' gerekçesiyle davanın kabulüne ... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nin tüzel kişiliğinin ihyasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Somut dosyada, kooperatif tasfiye nedeniyle sicilden terkin edilmiştir.

Davacı tarafça açılan ortaklığın giderilmesi davasında, taşınmaz üzerinde kooperatifin de pay sahibi olması karşısında, davada taraf sıfatının sağlanabilmesi için 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla Türk Ticaret Kanunu'nun 547. maddesi kapsamında kooperatifin ihyasına karar verilmesi zorunluluğu doğmuştur. Bu durumda ihya kararı verilmesi yerindedir.

Ancak Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/365 Esas sayılı dosyası ile sınırlı olmak kaydıyla kooperatifin ihyasına karar verilmesi gerekirken, bu yönde bir sınırlama yapılmaksızın verilen karar hatalıdır.

Davalı vekilinin istinaf talebinin bu yönden kabulü gerekmiş ise de, kooperatif adına kayıtlı ortaklığın giderilmesi davasına konu taşınmaz mevcut olmasına ve tasfiye memurlarının bu taşınmazı 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesi uyarınca görevleri dahilinde bilebilecek durumda olmasına rağmen rağmen tasfiyesi gereken hususları eksik bırakarak tasfiye işlemlerini gerektiği gibi tamamlamamış olmaları karşısında davanın açılmasına sebebiyet verdikleri gözetilerek HMK'nın 326. maddesi dikkate alındığında yargılama giderlerinden sorumlu oldukları'' gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve ...

Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nin Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/365 Esas sayılı dosyası ile sınırlı olmak üzere ihyasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; 07.06.2013 tarihinde sicilden terkin kooperatifin tasfiyeye daire yapılan ilanların karşı yasal girişimde bulunmayan ve uzun zamanda sonra bu davayı açan davacılar lehine yargılama giderlerine hükmedilmesinin hakkaniyet aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; kooperatifin ihyası istemine ilişkindir. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin davanın kabulüne dair verdiği kararına karşı, davalı tarafta yer alan tasfiye memurlarından ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı taraf istinaf başvurusunda bulunmamıştır.

Davalı tarafın istinaf itirazını kabul ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar veren Bölge Adliye Mahkemesinin, Yargıtay uygulaması ile kabul edilen usulü kazanılmış hak ve aleyhe hüküm kurma yasağı ilkeleri doğrultusunda davalılar aleyhine ilk derece mahkemesince hüküm altına alınan 4.080,00 TL vekalet ücretine hükmetmesi gerekirken, kamu düzeninden olan bu husus gözardı edilerek Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlı Asgari Ücret Tarifesine göre 30.000,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmadığından bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının re'sen düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR