Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/1418 K.2025/2431

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen kararı asıl ve birleşen davalarda davalı İflas İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacı banka ile davalı şirket arasında 2 adet genel kredi sözleşmesi imzalandığını davalıların murisinin ise bu sözleşmelerde kefil olarak yer aldığını, davalı asıl borçlu şirket ve diğer davalılar tarafından genel kredi sözleşmesinden kaynaklı borçlarını ödenmemesi üzerine takip yapıldığını, davalıların takibe itiraz ettiğini, ileri sürerek davalıların haksız itirazının iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen Bursa 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/285 E. sayılı dosyasında davacı vekili, dava dilekçesinde davalı şirketin genel kredi sözleşmesine dayalı olarak taşıt kredisi kullandığını, kredi borçlarının ödenmemesi üzerine davalı şirket aleyhine rehinin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapıldığını davalının takibe itiraz ettiğini ileri sürerek davalının itirazının iptali ile takibin devamı ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen Bursa 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/1551 E. sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde; asıl ve birleşen davada davalı şirketin borçları nedeniyle Bursa İcra Müdürlüğü'nün 2013/60 02... /6005 dosyaları ile haciz ve rehin takipleri yapıldığını, davalı borçlu şirketin Bursa Kapatılan 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/03/2014 tarihi ve 2013/273 E., 2014/67 karar sayılı ilamı ile iflasına karar verildiğini, müvekkili bankanın alacağının iflas masasına kaydı için yapılan baş vurunun reddedildiğini ileri sürerek 269.868,67 TL alacağın iflas masasına kayıt kabulünü talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı ... ile ... ayrı ayrı sundukları cevap dilekçelerinde davacı banka ile davalı borçlu şirket arasında iki ayrı kredi sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeleri müteselsil kefil sıfatı ile imzalayan ...’ın mirasçısı olduklarını, sözleşmedeki imzaların murislerine ait olmadığını, murislerinin kefaletinin TBK'nın 583/1 öngörülen koşullara uygun yapılmadığını, yine kefilin eşinin rızası alınmadığını her iki sözleşmedeki kefaletlerin geçersiz olduğunu, teminat mektuplarının da zorunlu unsurlarını içermediğini, davacı alacağının taşınır rehni ile güvence altına alındığını, rehin paraya çevrilmeden kefile başvurulamayacağını,

asıl borçlunun iflası halinde borç vadeden önce muaccel olduğu takdirde kefile takip yapılamayacağını, sözleşmenin imzalanmasının üzerinden on yılın geçtiğini, bu süreden sonra kefilin takip edilemeyeceğini, borcun zamanaşımına uğradığını, davacı alacaklının kötüniyetli olarak takip yaptığını kötüniyet tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemişlerdir.

Asıl ve birleşen Bursa 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/285 E. sayılı davada davalı şirket ve davalı gerçek kişiler vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından, müvekkillerine gönderilen ödeme emrine karşı yapılan itirazda da belirtildiği üzere, müvekkillerin davacıya, belirtilen miktarda bir borcu bulunmadığını, davaya konu icra takibinde, davacı banka tarafından talep edilen meblağın müvekkil şirketin ticari defter ve kayıtları ile uygunluk arz etmediğini, genel kredi sözleşmesinin matbu olarak düzenlendiğini, genel işlem koşullarına aykırılık olması halinde geçersiz olacağını, kredi faizi ve temerrüt faizlerinin banka lehine fahiş oranda belirlendiğini, davacının talep ettiği faizin iyiniyet kurallarına da aykırı olduğunu belirterek asıl ve birleşen davaların reddini istemiştir.

Birleşen Bursa 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/1551 E. sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde; İflas idaresince kaydı talep edilen 269.868,67 TL alacağın ihtilaflı olması ve yargılamayı gerektirmesi nedeniyle reddildiğini, sözkonusu alacak için itirazın iptali davalarının mevcut olduğunu, kayıt kabul davasının mükerrer olarak açıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.01.2016 tarihli kararı ile yargılama aşamasında davalı şirketin iflasına karar verildiği, asıl ve birleşen davaların kayıt kabul davasına dönüştüğü, davalı gerçek kişiler bakımından yargılamanın ayrı bir yargılama usulüne tabi olması nedeniyle davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesine,

Birleşen Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/1551 E. sayılı dosyasından açılan kayıt kabul davasının, asıl ve birleşen Bursa 6 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/285 E. sayılı dosyada talep edilen alacakla aynı olduğu anlaşılmakla derdest davanın HMK 114/1-ı, 115/2. maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, asıl ve birleşen Bursa 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/285 E sayılı dosyalarında görülen davalarda davacının davalı müflis şirketten iflas tarihi itibariyle 191.012,90 TL asıl alacak, 46.791,91 TL İşlemiş faiz, 2.339,56 TL BSMV,

296,31 TL masraf olmak üzere toplam 240.440,68 TL alacağı bulunduğu gerekçesiyle toplam 240.440,68 TL alacağın iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. İlk Derece Mahkemesinin 12.01.2016 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili ve davalı iflas İdaresi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin (Yargıtay Kapatılan 23. Hukuk Dairesi) 18.04.20 19... /34 86... /1461 Karar sayılı ilamı ile;

davalı iflas İdaresi vekilinin tüm, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile İİK'nın 185 maddesine göre üzerinde rehin bulunan mallar rehin sahibi alacaklının rüçhan hakkı mahfuz kalmak suretiyle masaya gireceği ve iflas idaresi tarafından en yakın ve münasip zamanda paraya çevrilip muhafaza ve satış masrafları çıkarıldıktan sonra rehinli alacaklıya hakkı verileceği, ancak rehin sahibi alacaklı istediği takdirde iflastan sonra da masaya karşı rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceği,

davacı tarafça borçlu müflis şirketin iflasından önce Bursa 4. İcra Müdürlüğü'nün 2013/6002 E. sayılı dosyasından rehinin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapıldığı, bu durumda mahkemece rehinli takibe konu alacakla ilgili olarak itirazın iptali talep edilen Birleşen Bursa 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/285 E. sayılı dosyası bakımından itirazın iptaline karar verilmesi gerekirken rehin kapsamında kalan alacağın masaya kayıt kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

2. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, müflis ...nin 28.03.2014 iflas tarihi itibari ile kayıt ve kabulü gereken toplam borç tutarının toplam 240.440,68 TL olduğu, davacı tarafça borçlu müflis şirketin iflasından önce Bursa 4. İcra Müdürlüğü'nün 2013/6002 E. sayılı dosyasından rehinin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapıldığı, borçlu şirketin takibe itiraz etmesi üzerine Birleşen Bursa 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/285 E. sayılı dosyasından itirazın iptali davası açıldığı,

yargılama aşamasında borçlu şirketin iflas ettiği, Bursa (Kapatılan) 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/285 Esas (2013/69 Esas) sayılı mahkememiz 2014/684 Esas sayılı dosyalarına konu toplam 240.440,68 TL alacağın Bursa 4. İcra Dairesi'nin 2013/6005 Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin 191.012,90 TL asıl alacak, 46.791,91 TL İşlemiş faiz, 2.339,56 TL BSMV, 296,31 TL masraf olmak üzere toplam 240.440,68 TL alacak üzerinden devamına,

2014/684 Esas Bursa (kapatılan) 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/69 Esas sayılı dava dosyası ile birleşen Bursa (Kapatılan) 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/285 Esas sayılı dosyalarında) itirazın alacağın tahsilini geciktirmeye yönelik olduğu değerlendirilerek davalı-borçlunun asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı iflas idaresi vekili temyiz dilekçesinde; davacı banka tarafından davalı müflis şirket aleyhine, icra takipleri başlatıldığını, İİK'nın 193. maddesine göre, iflasın açılması ile açılan takiplerin duracağını, kararın kesinleşmesi ile de takibin düşeceğini, davanın konusuz kalacağını, bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu ayrıca kayıt kabul davasında ispat yükünün alacaklıda olduğunu, davacı tarafın alacağın varlığını ispatlayamadığını, mahkemenin yeterli inceleme ve araştırma yapmadan hüküm tesis ettiğini ve delillerin takdirinde hataya düştüğünü, diğer yandan,

mahkemenin tefhim edilen kısa karari ile gerekçeli karar birbirine uygun olarak kurulmadığını, kararın Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. maddesinin (c) bendinde gösterildiği şekilde yazılmadığını, yine 31.03.2016 tarihinde tefhim edilen kısa karara ilişkin kararın uzun bir süre yazılmadığını ve de tebliğe çıkarılmadığını, bunun HMK’nın 2 94... /1-d maddesi hükmüne aykırı olduğunu, dava kayıt kabul davası olmasına rağmen davalıdan nisbi harç ve nibi vekatlet ücret alınmasına karar verildiğini, mahkeme kararının bozulması gerektiğini beyan etmiştir.

C. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, asıl ve birleşen davalar kayıt kabul istemine ilişkindir.

1. Mahkemece bozma ilamına uyulmuş olmasına rağmen bozma gereklerinin yerine getirilmediği, hüküm fıkrasında birleşen Bursa Kapatılan 6 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/285 (2013/69 Esas) E. sayılı dosya bakımından itirazın iptaline karar verilmiş ise de bu dosyanın konusunun rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takibe yapılan itirazın iptaline ilişkin olduğu, Bursa 4. İcra Müdürlüğü’nün 2013/6002 Esas sayılı dosyasında yapılan takipte 10.000,00 TL asıl alacak 236,25 TL işlemiş faiz ve 11,81 TL BSMV olmak üzere toplam 10.248,06 TL alacağın tahsili için rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapıldığı,

mahkemece rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takibe itirazın görüldüğü birleşen Bursa (Kapatılan) 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/285 (2013/69 Esas) E. sayılı dosya bakımından kurulan hükümde miktarın asıl dava da talep edilen genel kredi borcundan kaynaklı kayıt kabul istemine ilişkin olduğu, kurulan hükümde kayıt kabul davası ile itirazın iptali davalarındaki miktarın karıştırıldığı, birleşen Bursa (Kapatılan) 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/285 (2013/69 E.) Esas sayılı dosyası ile ilgili kurulan hükmün hatalı olduğu,

asıl davaya ilişkin hüküm kurulmadığı anlaşılmakla mahkemece yapılacak iş asıl dosya bakımından kayıt kabul ile ilgili ayrı hüküm kurulması, birleşen Bursa (Kapatılan) 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/285 (2013/69 esas) E. sayılı dosyası bakımından itirazın iptaline takibin rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takipte talep edilen miktar üzerinden devamına karar verilmesi,

asıl davanın kayıt kabul birleşen davanın itirazın iptali davası olduğu hususu da gözetilerek yargılama giderlerinin asıl ve birleşen davalarda ayrı ayrı belirtilerek bir karar verilmesi gerekirken mahkemece yazılı şekilde hatalı karar verilmesi doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

2-Bozma nedenine göre, davalı iflas idaresi vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR