Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/1447 K.2025/2177

Bölge Adliye Mahkemesi kararı konkordato talep eden vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. TALEP

Konkordato talep eden vekili talep dilekçesinde; müvekkili şirketin 2023 yılında yaşanan depremle birlikte süt satılan firmalardan yapılacak tahsilatların gecikmesi, banka kredilerinin kapanması ve faizlerin artması ile şirketlerin mali açıdan zora girdiğini, konkordato ön projesi ile şirketlerin faaliyetlerinin devam edebilmesi ve şirketlerin borçlarını ödeyebilmesinin amaçlandığını ileri sürerek konkordato projesinin tasdikine karar verilmesini talep etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile konkordato talep eden şirketin büyükbaş hayvan sütü ve hayvan besi ürünleri alım-satımı alanında iştigal eden bir sermaye şirketi olduğu, konkordato projesinde stoklarda görünen yem miktarı ile geçici mühlet dönemindeki tespitin tutmadığı, yemlerin teminat olarak verilmesine ilişkin olarak davacının ticari defterlerinde bir kayda yer verilmediği, bununla birlikte kendisine yem verilen süt tedarikçilerine, alınan sütlerin karşılığı olarak geçici mühlet dönemi içerisinde banka havalesi yoluyla nakdi ödeme yapılmaya devam edildiği,

davacının stok varlığının yaklaşık % 80'ine tekabül eden, aktifinde büyük yer teşkil eden ve üzerinde herhangi bir haciz, tedbir v.s kısıtlama bulunmayan hayvan yemlerinin, geçici mühlet öncesindeki iki hafta içerisinde düzenlenmiş adi yazılı sözleşmelere istinaden, gerekli güvenceye bağlanmaksızın ve üstüne üstlük ticari defterlerde kayıt oluşturulmaksızın, bir kısmı geçici mühlet dönemi içinde olacak şekilde elden çıkarılmasının dürüst davranma ilkesine aykırılık teşkil ettiği, söz konusu işlemin davacının aktifinde azalma yaratarak aktif pasif dengesizliği oluşturduğu,

yapılan bu işlemin piyasaya güven telkin edilmesi veya muhasebesel hata ile açıklanamayacağı, yine şirketin keşidecisi olduğu ve asılları müdahil tarafından konkordato komiserliğine teslim edilen çeklerin konkordato ön projesinde ve şirketin ticari defter kayıtlarında yer almamasının ve geçici mühlet süreci içerisinde çek asıllarının şirkete geri dönmesinin şirketin mali tablolarına ve izahatlarına güven duyulamayacağı sonucunu doğurduğu,

kötü niyetle sakatlanmış konkordatonun tasdik edilemeyeceği, konkordato talep eden şirketin eylemlerinin alacaklılarını zarara uğratıcı nitelikte olması ve şirketin mal varlığının korunmasının gerektiği gerekçesiyle talebin reddi ile şirketin iflasına karar verilmiştir.

III. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde konkordato talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Konkordato talep eden vekili temyiz dilekçesinde; yemlerin müstahsillere teminat olarak verildiği izah edilmiş olmasına rağmen yemler avans olarak verilmiş gibi hüküm kurulduğunu, müvekkilinin tekrar faaliyete başlayabileceği güveni müstahsiller nezdinde kazanma ihtiyacı olduğu,

yemlerin karşılıksız olarak verilmediğini, şirketin faaliyete geçebilmesinin tek yolu süt satın alabilmek olup faaliyette bulunmayan firmanın atıl vaziyetteki 14 milyon TL değerindeki yemlerin borcu ödemesinin mümkün olmadığını, süt alım sözleşmeleri 10 ayrı müstahsille Temmuz ayı içinde akdedilmiş olup konkordato başvurularına konu mali tabloların 30.06.2024 tarihli olduğunu, 2 aylık geçici mühlet sürecinde şirketin kar elde etmeye başladığını, müvekkili şirketin borca batık olmadığını, müvekkili şirketin mal varlığının borçlarını ödemeye fazlasıyla yeter miktarda olduğunu,

fotokopi çeklerin asılları sunulmadığından dikkate alınmasının mümkün olmadığını, komiser raporunda dökümüne yer verilen çeklerin tamamının müvekkili şirketin uhdesinde olduğunun hem komisere hem de mahkemeye sunularak ispatlandığını, avans olarak verilen çeklerin karşılığında mal teslimi gerçekleşmemesi nedeniyle müvekkili tarafından iade alındığını, ticari alım satım söz konusu olmadığından ticari kayıtlarda yer almadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Talep, konkordato projesinin tasdik istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur. Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, yargılama şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere usul ve Kanun'a uygun olup, özellikle şirketin konkordatoya başvuru bilançosunda yer alan ancak geçici mühlet döneminde yapılan tespitte bulunamayan 14.168.000,00 TL değerindeki yemlerin şirketin süt alımı yaptığı müstahsillere verilmesine rağmen ticari defterlerde gösterilmediği, bir kısım müstahsillere nakit ödeme yapılmaya devam edildiği,

geçici mühlet döneminde komiserliğe ibraz edilen şirketin keşidecisi olduğu çeklerin ticari defter kayıtlarında yer almamasına göre şirketin alacaklılarını zarara uğratıcı eylemleri nedeniyle malvarlığının korunması amacıyla konkordato talebinin reddi ile iflasına karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından konkordato talep eden vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR