Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/157 K.2025/1186

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığını, kredi borcunun ödenmemesi üzerine davalıya ...

Noterliği'nin 26.05.2021 tarihli ve 15425 yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, davacının konkordato projesinin tasdikine karar verildiğini, Konkordato Komiser Heyetinin alacaklıları, alacaklarını bildirmeye daveti üzerine başvurularak 6.000.329,16 TL tutarındaki davacı banka alacağının kayıt ve kabulünü talep ettiklerini, kararda rehinli alacaklılar yönünden alacağın; konkordato tasdik tarihine kadar TL referans faizi oranına +3 puan eklenmek suretiyle faiz işletilip borcun belirlenmesi, konkordatonun tasdikinden itibaren ilk 12 ay boyunca işleyecek faizin bu süre içinde 3 er aylık dönemler halinde ödenmesi,

12 aylık faiz ödemesini takip eden 48 ayda eşit taksitli olarak ödenmesi ve toplam vadenin konkodatonun tasdikinden itibaren 60 ay olarak belirlenmesine karar verildiğini, kredi sözleşmesinden kaynaklı 4.588.241.09 TL asıl alacak nakdi ve ayrıca 61.410,00 TL gayri nakti alacakları olduğunu, miktarların gerek ilamsız gerekse ipotek dosyalarında açıkça belirtildiğini, takiplerin kesinleştiğini, konkordato projesinde şirketlerinin alacağının anapara olarak 4.068.058,12 TL’lik kısmının kabul edilip 476.665,87 TL'lik kısmına ise itiraz edildiğini, bu miktar kadar alacağın çekişmeli hale geldiğini,

nisaba dahil edilmeyen 476.665,87 TL'nin geçici mühlet tarihinden itibaren tasdik edilen konkordato projesinde rehinli alacaklar için belirlenen faiz oranı üzerinden işleyecek faiz ve faizin %5 BSMV'si ile birlikte davalıdan tahsili ile kendileri tarafından Gaziantep İcra Dairesinin 2021/83428 Esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını, bu takip dosyasından kaynaklanan icra vekalet ücreti ile yapılan masraflarında davalı tarafından ödenmesi gerektiğini ve davalıdan konkordato projesi kapsamında tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının davayı hak düşürücü süre içerisinde açmadığını, davacının alacağını süresinde bildirmediğini, konkordato projesine göre alacağın tam hesaplandığını, yapılan hesaplamaya davalı şirket tarafından herhangi bir itirazda bulunulmadığını, davacı alacağını süresinde bildirmediği gibi davacı tarafın belirtmiş olduğu alacak miktarının uydurma, haksız, dayanaksız ve davalıdan talep edilmeyecek faiz ve masraflar hesaba katılarak oluşturulduğunu, davacı tarafın 23.12.2022 tarihinde gerçekleşen konkordato alacaklılar toplantısında, kendisine tebliğ edilen alacak miktarına itiraz etmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı banka ile davalı şirket arasında 11.04.2017 tarihinde genel kredi sözleşmesi akdedildiği, davacı banka tarafından davalıya 15.000.000,00 TL kredi limiti tahsis edildiği, ...

Noterliği'nin 24.06.2021 tarihli ve ... yevmiye numaralı işlemi ile hesabın kat edildiği ve ödeme konusunda 1 gün süre verildiği, 4.502.597,10TL nakdi ve 61.410,00 TL gayrinakdi alacağın ödenmesinin talep edildiği, geçici mühlet tarihi itibarı ile davacı bankanın alacağının 4.478.890,86 TL nakdi, 61.410,00 TL gayrı nakdi alacağının olduğu, davacının geçici mühlet içinde başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takipten kaynaklanan vekalet ücreti ile icra masraflarına yönelik talebi bakımından yapılan değerlendirmede; takip başlangıç tarihinin 28.09.2021 olduğu, geçici mühlet kararının ise 23.06.2021 olduğu,

davacının talep ettiği vekalet ücreti ile icra masraflarına yönelik alacaklarının geçici mühletten sonra doğduğunun kabul edilebileceği, geçici mühletten sonra doğan alacakların konkordatoya tabi olamayacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının davayı hak düşürücü süre içerisinde açmadığını, bilirkişi itirazları ve bu doğrultuda hazırlanan ek rapor itirazlarını dikkate almadığını, davacının konkordato projesine göre alacağının tam hesaplandığını ve herhangi bir itirazda bulunulmadığını, ancak davacı taraf haksız bir şekilde hem kanuna aykırı bir şekilde faiz talebinde bulunduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1-Eldeki uyuşmazlık, konkordato kararında nisaba esas alınan miktar dışında kalan alacağın tespiti ve tahsili istemine ilişkindir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 301. maddesine göre, konkordato projesinin hazırlanıp alacakların bildirilmesi ve tahkikinden sonra, komiser tarafından yapılacak ilanda yer alan alacaklının bir başka deyişle, konkordato projesine alacağı kaydedilen alacaklının alacağına borçlunun itiraz etmesi halinde bu alacak “çekişmeli alacak” vasfını kazanır.

İcra ve İflas Kanunu'nun 302/IV. bendi gereği mahkeme, çekişmeli alacağın hesaba katılıp katılmamasına ve ne oranda katılacağına yaklaşık ispat ölçüsünde ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırarak karar verecektir. Bu şekilde inceleme yapan mahkemenin vereceği karar, maddi hukuk bakımından sonuç doğurmaz.

Çekişmeli alacağın oylamaya katılmasına ve katılacağı orana karar veren mahkeme, İİK’nın 308/b-II. bendi gereği tasdik kararında konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından mahkemece belirlenen bir bankaya yatırılmasına karar verebileceği gibi çekişmeli alacağın oylamaya hiç katılmamasına da karar verebilir. Ancak ne yönde karar verilirse verilsin bu karar bağlayıcı olmayıp tasdik kararının ilanından itibaren İİK’nın 308/b-I. bendi gereği alacağı itiraza uğrayan alacaklı tasdik kararından itibaren bir ay içinde dava açabilir.

İİK'nın 308/5 maddesi ile çekişmeli alacaklılar hakkında dava ile özel bir düzenleme gelmemiştir. Alacağı itiraza uğrayan alacaklı tasdik kararının ilanından itibaren bir ay içinde dava açabilir. Süresi içerisinde dava açılmaması durumunda alacaklıların tasdik kararı veren mahkemenin çekişmeli alacağa karşılık olarak ayrılan ve bankaya yatırılan payı talep etmeleri de mümkün değildir. Bu amaçla ayrılan pay talebi borçluya iade edilecektir.

Buna karşın alacakları itiraza uğrayan alacaklıların genel hükümlere göre her zaman dava açmaları mümkündür. Bu durumda alacakların itiraza uğrayan alacaklıların bir ay içinde dava açmaları halinde çekişmeli alacak olarak İİK'nın 308/b maddesinden yararlanacağını, bir aylık süre içinde dava açmaması halinde ise davanın genel hükümlere tabi olacağını ve çekişmeli alacak olarak bu hükümden yararlanamayacağını söyleyebiliriz.

Çekişmeli alacaklar hakkındaki açılacak dava, görevli ve yetkili mahkeme ile yargılama usulleri ve ispat hukuku kuralları bakımından genel hükümlere tabi olacaktır. Örneğin çekişmeli alacak kira sözleşmesinden kaynaklanmakta ise uyuşmazlık sulh hukuk mahkemesi’nde, işçilik alacaklarına ilişkin uyuşmazlık ise iş mahkemesinde, ticari olmayan bir alacağa dayalı uyuşmazlık ise asliye hukuk mahkemesinde, ticari nitelikte bir alacak ise asliye ticaret mahkemesinde görülecektir. Kanun koyucu burada her uyuşmazlığın uzman mahkemelerde görülmesine ilişkin genel ilkeye bağlı kalmıştır. Genel hükümlere tabi olma sadece bu konularda söz konusudur. Buna karşılık, alacağın tahsili genel hükümlere tabi değildir.

Yukarıda değinildiği üzere tasdik edilen konkordato genel olarak bütün alacaklılar için mecburi ve bağlayıcı olduğundan çekişmeli alacağın mukadderatı da konkordato hükümlerine tabidir. Bir başka deyişle çekişmeli alacak hakkında karar veren mahkeme, konkordato projesini göz önünde bulundurarak alacağın tasdik edilen vade, tenzilat ve diğer ödeme koşullarına göre tahsil edilmesi yönünde hüküm kuracaktır.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince,

Davacı banka itiraza uğrayan alacaklarıyla ilgili çekişmeli alacak davası açmıştır. Bu davanın açılabilmesi için konkordatonun tasdik edilmesi ve bu tasdik kararının ilan edilmesi, davacının ilandan itibaren bir ay içinde bu davayı açması gerekir.

Somut olayda davalı şirket hakkında verilen konkordatonun tasdiki kararı Dairemizin 2023/4145 E. 2024/1628 K. sayılı ilamıyla bozulmuştur. Bu durumda çekişmeli alacak davasının ön koşulu olan ''Konkordatonun tasdiki'' koşulu ortadan kalktığından, mahkemece yapılacak iş konkordatonun tasdiki talebinin akibetinin beklenerek konkordatonun yeniden tasdikine karar verilmesi ve kesinleşmesi halinde, mühlet içinde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibin yapılabileceği ve İİK'nın 308/4. maddesi dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,