Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/221 K.2025/2809

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-karşı davalı-birleşen dosyada davacı ... vekili tarafından duruşmalı, davalı-karşı davacı-birleşen dosyada davalı ... vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 09.09.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı-karşı davalı-birleşen davada davacı ... Cephe ve Yapı Tek. İnş. Pazar. San. Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... geldi. Tebligata rağmen karşı taraftan gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı yüklenici vekili asıl dava dilekçesinde özetle; davalı arsa sahipleri ile müvekkili arasında Ankara ili, ... ilçesi, ... Mah. 45620 ada, 15 parsel sayılı taşınmaz için ....

Noterliği’nin 30.12.2010 tarih ve ... yevmiye sayılı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi akdedildiğini, davacının yükümlülüklerini yerine getirerek inşaata konu bağımsız bölümleri arsa sahiplerine teslim ettiğini, arsa sahiplerinden ..., ... ve ...'in vefat ettiğini, davalıların veraset ilişiksiz belgesini temin edip davacıya vermedikleri için yapı kullanma izin belgesinin alınamadığını, ....

Noterliği’nin 07.08.2018 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davalıların temerrüde düşürüldüğünü, inşaatın ruhsat süresinin 29.05.2017 tarihinde dolduğunu, vergi ilişiksiz belgesi alınamadığı için ruhsatın yenilenemediğini belirterek sözleşmenin yeni şartlara uyarlanarak davacının yapı kullanma izin belgesi alma sorumluluğunun ve cezaî şartların kaldırılmasını, Ankara ili, ... ilçesi, ...

Mah. 45620 ada 15 parselde kayıtlı A blok 41, 56, 57, 58, 59 no.lu bağımsız bölümlerin davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen Ankara Batı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2020/65 Esas sayılı dosyasında davacı yüklenici vekili; yapı kullanma izin belgesi alınması hususunda müvekkilinin kusursuzluğunun tespiti ile sözleşmenin yeni koşullara uyarlanarak yapı kullanma izin belgesi alınması sorumluluğunun ve cezai şartların kaldırılması ile şimdilik yapı denetim hizmet sözleşmesi bedeli olan 277.517,17 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davacı arsa sahipleri vekili karşı dava dilekçesinde özetle; inşaattaki mevcut eksikliklerin arsa sahipleri tarafından ikmali için nama ifaya izin verilmesine, şimdilik 8.000,00 TL eksik ve kusurlu işler bedeliyle, 2.000,00 TL kira ve gecikme tazminatı alacağının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı arsa sahipleri vekili asıl ve birleşen davaya karşı cevap dilekçesinde özetle; inşaatın kararlaştırılan 36 ay sonunda bitirilerek müvekkillerine teslim edilmediğini, davacının yapı kullanma izin belgesi almak için yapılacak giderlerden sorumlu olduğunu, müvekkillerinin veraset ve intikal vergisi borcu bulunmadığını, binada hata ve eksiklikler bulunduğunu, yapı denetim hizmet bedelinin ödenmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 15.09.2014 tarihli protokol ile davalı arsa sahibi ...'ye verilmesi kararlaştırılan A blok 31, 33, 34, 35 ile ...'ya verilmesi kararlaştırılan A blok 26 numaralı bağımsız bölümlerin davacı yükleniciye bırakılması karşılığı A blok 41 numaralı dairenin ...'ya, 56 numaralı dairenin ...'ye, 57 numaralı dairenin ...'e verilmesinin kararlaştırıldığı, iş bu davanın 09.11.2018 tarihinde açıldığı, dava konusu taşınmazın yapı kullanma izin belgesinin 26.03.2020 tarihinde alındığı,

karşı davada nama ifa ve gecikme tazminatı talebinde bulunulmuşsa da keşif harç ve giderleri verilen kesin süre içerisinde yatırılmadığından bu delile dayanmaktan vazgeçtiğinin kabulü ile mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi raporunda karşı davaya konu taleplerin değerlendirme dışı tutulduğu, ...

Vergi Dairesi Başkanlığı'nın 10.02.2020 tarihli cevabi yazısı ile mirasbırakanlar ..., ..., ... ile davalılar ..., ..., ..., ...'nün dava tarihi itibariyle vadesi geçmiş borçları bulunmadığı, bu itibarla sözleşme ile kararlaştırılan davacı yüklenici tarafından yapı kullanma izin belgesi alınması şartının dava tarihi itibariyle yerine getirilmediği, yapı kullanma izin belgesi alınmamasında davalı arsa sahiplerinin kusurunun bulunmadığı,

birleşen davada yapı denetim hizmet bedelinin davalılardan tahsili talep edilmişse de sözleşmede 'Yapı Denetim masrafları müteahhide ait olacaktır' şeklinde açık düzenleme bulunduğu anlaşılmakla asıl davanın kısmen kabulü ile; dava konusu Ankara ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi 45620 ada 15 parsel sayılı taşınmazda kain A blok 58 ve 59 numaralı bağımsız bölümlerin davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, karşı davanın ispatlanamadığından reddine, birleşen Ankara Batı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2020/65 sayılı davanın sübut bulmadığından reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı- karşı davada davalı yüklenici vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Asıl ve birleşen davada davacı-karşı davada davalı yüklenici vekili temyiz dilekçesinde;

a. Vergi ilişiksizlik belgesi teslim edilmeyerek davalıların temerrüde düştüğünü,

b. Davalı ... tarafından davanın kabul edilmesine rağmen kısmen kabul kararı verilmesinin hatalı olduğunu,

c. Yapı denetim ücreti ile ilgili sözleşmede madde olmadığını,

d. 5 bağımsız bölümün tapu iptal ve tescili talep edilmesine rağmen sadece 2 bağımsız bölümün tesciline karar verilmesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.

2. Asıl ve birleşen davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde;

a. Davanın zamanaşımına uğradığını,

b. Sözleşme uyarınca vergi ve yapı denetim ücretlerinin davacı tarafından ödenmesi gerektiğini, tapu iptal ve tescil kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Asıl, birleşen ve karşı davada uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca tapu iptal ve tescil, sözleşmenin uyarlanması, yapı denetim hizmet bedelinin tahsili, nama ifaya izin istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

1- İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmayan tarafın Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz hakkı bulunmamaktadır. Ancak ilk kararı istinaf etmeyen taraf Bölge Adliye Mahkemesi tarafından İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılarak yeni bir karar verilmesi halinde bu yeni kararı temyiz edebilecektir. Başka bir deyişle istinaf başvurusunun reddi halinde Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz hakkı sadece istinaf başvurusu reddedilen tarafa ait olup, İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen tarafın temyiz hakkı bulunmamaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, asıl ve birleşen davada davalı ..., İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmiş, mahkemece istinaf başvuru ve nispi karar harcının yatırılması için muhtıra çıkartılmış, çıkartılan muhtıra davalı ... vekiline 13.05.2024 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen, yasal süre içinde harçların yatırılmaması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince 28.05.2024 tarihinde davalı ...’nün istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiş, verilen ek karar 03.06.2024 tarihinde davalı vekiline tebliğ edilmesine rağmen ek kararın istinaf edilmediği anlaşılmıştır.

Davalı ..., İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmadığından ve aleyhine yeni bir karar verilmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararını müstakilen ya da “katılma yoluyla" temyiz hakkı bulunmamaktadır. Aksi düşüncede istinaf başvurusunda bulunmayan tarafa ilk derece mahkemesi kararını istinaf kanun yolunu atlayarak temyiz etme hakkı tanınmış olur ki, bu durum 6100 sayılı HMK ile hayata geçirilen üç kademeli yargılama sistemini iki kademeli yargılama sistemine dönüştürür ve istinafın devre dışı bırakılmasına yol açar.

Bu açıklamalar karşısında İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen davalı ... Bölge Adliye Mahkemesinin kararını temyiz hakkı bulunmadığından, temyiz dilekçesinin reddi gerekmiştir.

2- Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, yargılama şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, özellikle taraflar arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca davacı yüklenicinin yapı denetim hizmet bedeli ödeme yükümlülüğü olduğu, sözleşmenin ifâ tarihi itibariyle arsa sahiplerinin ödemekle yükümlü olduğu veraset ve intikal vergisi bulunmadığı,

sonradan doğan vergi borcunun da arsa sahiplerince ödendiği anlaşılmakla, asıl ve birleşen davada davacı-karşı davada davalı yüklenici vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Asıl ve birleşen davada davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin reddine,

2. Asıl ve birleşen davada davacı-karşı davada davalı yüklenici vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dairemizdeki duruşmada asıl ve birleşen davada davalı-karşı davada davacı arsa sahipleri vekille temsil olunmadığından lehlerine duruşma vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacı-karşı davalı-birleşen dosyada davacı ...'ne yükletilmesine,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı-karşı davacı-birleşen dosyada davalı ...'ye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,