Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/235 K.2025/4377

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin ayrı ayrı ilama dayalı olarak davalı borçlu ...’tan olan alacaklarının tahsili için icra takipleri başlattıklarını, borçlu ... ile davalı ... arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yüklenici ...’a ait bölümlerin muvazaalı olarak ... adına tapuda kayıtlı tutulduğunu,

yine borçlu ... ile davalı ... arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin arsa sahibi ... tarafından feshedilmesi nedeniyle tapuda arsa sahibi adına kayıtlı 9 ve 10 no.lu bağımsız bölümlerin bedelinden arsa sahibinin alacağı mahsup edildikten sonra alacağı kalacağını ileri sürerek ... adına kayıtlı tapuların iptali ile ... adına tesciline, 9 ve 10 no.lu bağımsız bölümlerin değerleri üzerinden ... alacağının mahsubu ile alacağın müvekkilleri üzerine İİK’nın 120/2. maddesi gereğince tahsili için devrine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; ...’nın haciz ihbarnamesine verdiği cevaba karşı İİK’nın 89/4. maddesindeki yolu izlemeleri gerektiğini, müvekkilinin ...’dan alacağı bulunmadığını, ... ile yapılan sözleşmenin inşaat %20 seviyesindeyken feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... cevap dilekçesinde; ...’tan hala alacaklı olduğunu, davacıların bir dönem kendisinin avukatı olduğunu ve yönlendirmeleriyle icra dosyasına ...’a borcu olduğu beyanında bulunduğunu, ...’ın arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca üzerine düşen edimi yerine getirmediğinden bağımsız bölüme hak kazanamadığını savunarak davanın reddini istemiştir. 3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; ...’ın arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca 7 kat olması gereken inşaatın sadece 3 katının kabasını yapabildiğini, müvekkilinin inşaatın süresinde bitirilemeyeceğini anlayınca sözleşmeyi 17.06.2005 tarihli ihtarname ile feshettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı ve fesih ihtarnamelerinin incelenmesinde her iki arsa sahibi bakımından müteahhit ... ile yapılan sözleşmelerin feshedildiği, davalı müteahhit ...'ın arsa sahipleri davalılar ... ve ...'ya karşı inşaat sözleşmesinin kapsamı ve fesih edilmesi ile arsa sahiplerine karşı edimini ifa etmediği,

bu doğrultuda davacı tarafça da açılan eldeki davada taşınmazların -her ne kadar müteahhit ...'ın arsa sahiplerinden bakiye imalat alacağı bulunduğu anlaşılsa da- davalı müteahhit ... adına İİK'nın madde 94/2 hükmünce açılan davada tescil kararı verilemeyeceği ve davacının da tescilini talep edemeyeceği, başka deyişle eldeki dava yerine, davalı müteahhit ... tarafından arsa sahipleri aleyhine imalat bedellerine ilişkin alacak davası açılması halinde, her ne kadar müteahhit ...'ın arsa sahiplerinden imalat bedeli alacağı olduğu belirlense dahi,

TBK'nın madde 97 hükmünce karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde bir taraf kendi edimini ifa etmediğinden diğer taraftan edimini ifa etmesini isteyemeyeceği -yani arsa sahibinden kendisine düşen dairelerin tapusunu talep edemeyeceği- hususu nazara alındığında, iş bu davada da davacının talebi gibi yükleniciye düşecek bağımsız bölüm yada hisse nisabına göre müteahhit davalı ... adına tescile karar verilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; a.Davalı ... ile davalı ... arasındaki muvazaanın yargı kararları ile kesin hüküm olarak tespit edildiğini, dava konusu inşaatı yüklenici ...’ın tamamladığını, ...’a bırakılacak 14 dairenin bilinçli olarak arsa saihibi ... üzerinde bırakıldığını,

b.Davalı ... taşınmazı üzerinde yapılan inşaatta sadece ortak alanlarda eksik işler olduğunu, bunun üzerine ...’nın sözleşmeyi feshettiğini, davalı ...’nın birinci haciz ihbarnamesine gönderdiği beyanda özetle 150.834,39 TL yüklenici ...’a borçlu bulunduğunu belirttiğini, davalı ...’ın 150.834,39 TL imalat bedelinden, davalı ...’nın da 41.165,15 TL eksik imalat ve iskân alacağından vazgeçmesinin mümkün olmayıp muvazaalı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, İİK’nın 94/2 maddesine dayalı tapu iptal ve tescil ile İİK’nın 120/2. maddesine dayalı alacağın tahsili istemine ilişkindir.

1.Davacılar vekilince, davalı arsa sahibi ... aleyhine açılan davada borçlu yüklenicinin arsa sahibi davalıdan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı alacağının İİK’nın 120/2. maddesine dayalı olarak tahsili istenmiştir.

Mahkemece, davacılar vekilince, davalı arsa sahibi ... hakkında, yüklenici ile yaptığı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre yüklenicinin ...’dan inşaat bedeli alacağı bulunduğu belirtilerek, haciz ihbarnamesi tebliğ edildiğinden İİK’nın 89/1 maddesi uyarınca alacağın tahsili yoluna gidilmesi gerekirken somut olayda uygulama yeri olmayan İİK’nın 120/2. maddesine dayalı dava açma imkanı bulunmamasına rağmen ... hakkında dava açıldığı gerekçesiyle davanın reddi gerekirken yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

2. Davacılar vekilince, davalı arsa sahibi ... aleyhine açılan davada borçlu yüklenici ...’ın arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre hak ettiği tapuların İİK’nın 94/2. maddesi gereğince yüklenici adına tescili talep edilmiştir.

Mahkemece, sözlemenin feshedildiği dolayısıyla yüklenicinin bağımsız bölümleri hak etmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de Samsun 2. Tüketici Mahkemesi’nin 2014/828 Esas, 2019/91 Karar, 2014/830 Esas, 2019/93 Karar, 2014/827 Esas, 2019/92 Karar ve Samsun 1. Tüketici Mahkemesi'nin 2007/159 Esas, 2017/405 Karar sayılı ilamları dikkate alındığında Tüketici Mahkemelerinde açılan davalarda sabit olduğu üzere yüklenicinin fesihten sonra işe devam ettiği, inşaatı %96,61 oranında tamamladığı, üçüncü kişilerin açtığı temliken tescil davalarının kabulüne karar verildiği görülmüştür.

Bu durumda mahkemece, işbu dava dosyaları da dikkate alınarak yüklenicinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi çerçevesinde arsa sahibi ...’dan hakettiği bağımsız bölümler varsa bu taşınmazlar yönünden toplam alacak miktarını karşılayacak sayıda tapu iptal tescile karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple ; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,