Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/269 K.2025/1657

Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklılar ... Bankası AŞ vekili, ... Bankası AŞ vekili, ... Bank AŞ vekili, ... Bankası AŞ vekili, T. ... Bankası AŞ vekili ve Sosyal Güvenlik Kurumu vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. TALEP

Talep edenler vekili dilekçesinde; müvekkili CDS Metal Makina Talaşlı İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti'nin özel sektör ve devlet taahhütleri alarak asansör imalâtı, montaj dahil, kabin ve kapı imalâtı ve metal işleme işleri, müvekkili Canoglu Lazer Kesim Asansör Balata Otomotiv Gıda İnşaat Nakliyat Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise bünyesinde bulunan lazer kesim makineleri ve abgantlarla metal malzemelerin her türlü şekillendirilme işleri yaptığını, talep eden gerçek kişilerin ise şirket ortağı olduğu ve şirketlerin kullanmış olduğu tüm banka kredilerine müteselsil kefaletlerinin bulunduğunu, müvekkili şirketlerin borçlarını ödeme güçlüğü içinde bulunduğunu sunulan konkordato projesinin tasdiki halinde borçların ödeneceğini ileri sürerek konkordato projelerinin tasdikini talep etmiştir.

II. CEVAP

Alacaklılar vekilleri tarafından sunulan müdahale dilekçelerinde; bir kısım alacaklılar taleplerin reddini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile adi alacaklılar bakımından istemcilerin konkordato projesinin İİK’nın 302. maddesinde öngörülen çoğunlukla kabul edildiği, rehinli alacaklılar bakımından istemci ... ile anlaşma sağlandığı, diğer firmalar ve şahıslar ile anlaşma sağlanamadığı, sunulan konkordato projesine göre teklif edilen tutarın borçluların iflası halinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olduğu, teklif edilen tutarın borçluların kaynaklarıyla orantılı olduğu gerekçesiyle talep edenlerin konkordato projesinin tasdik talebinin kabulü ile ...

Lazer Kesim Asansör Balata Otomotiv Gıda İnşaat Nakliyat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd Şti, Cds Metal Makina Talaşlı İmalat Sanayi ve Ticaret Ltd Şti'nin adi alacaklılar bakımımından tenzilatsız ve faizsiz konkordatonun tasdikinin kesinleşmesinden itibaren 24 ayda eşit taksitler ile ödenmesine, davacı gerçek kişiler bakımından adi alacaklılar ve İİK'nın 308(h) maddesi kapsamında olan alacaklılara yönelik anapara üzerinden ... % 51,31 oranında tenzilat ile ... %56,78 oranında tenzilat ile ...'nun % 82.17 oranında tenzilat ile konkordatonun tasdikinin kesinleşmesinden itibaren 24 ayda eşit taksitler ile ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile konkordatonun tasdiki kararları ancak toplantıda olumsuz oy kullanan ve tasdik duruşmasına kadar itirazlarını bildiren alacaklılar tarafından istinaf edilebileceklerinden bu gereklilikleri yerine getirmeyen alacaklılar Saydam Sac Makina Medikal Metal... Ltd.

Şti. ve Atik Asansör Makina San. ve Tic. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf dilekçelerinin reddine, alacaklılar T. ... Bankası AŞ vekili ile SGK Başkanlığı vekilleri 308/a maddesinde belirtilen sürede istinafa başvurmadıklarından istinaf dilekçelerinin süreden reddine, alacaklılar ... Bankası A.Ş. ve ... Bankası A.Ş. vekillerinin alacaklarının nisaba katılmasına ilişkin istinaf sebeplerinin reddine, alacaklı ...

Bankası AŞ vekilinin ek karara yönelik istinaf sebeplerinin esastan reddine, alacaklılar ... Bankası AŞ vekili, ... Bankası AŞ vekili, ... Bankası A.Ş. vekili, ... Bank A.Ş. vekili ve Optima Faktoring A.Ş. vekilinin esasa ilişkin istinaf başvurularının esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Alacaklı Türkiye ... Bankası A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; yerel mahkemece konkordato projesinin tasdik talebinin kabulüne karar verildiğini ancak kararın müvekkili bankaya tebliğ edilmediğini, hiç bir bildirimde bulunulmadığını, bu nedenle istinaf talebimizin süresinde yapılmadığı gerekçesi ile reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, tasdik kararının kesinleşmesinden itibaren ödemelere başlamasına hükmedilmesinin alacaklıların alacaklarına kavuşmasını engelleyecek nitelikte olduğunu, konkordato projesinin gerçekçi ve uygulanabilir olmadığını, talep edenler hakkında konkordato mühleti verilmesini gerektiren bir hal bulunmadığını, temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

Alacaklı Türkiye Garanti Bankası A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; müvekkili alacağının eksik hesaplandığını ve projeye eksik olarak alındığını, müvekkili bankanın alacağının belirlenmesi bakımından banka kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, ödemelerin mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren başlatılmasının alacaklıları zarara uğratacağını, temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

Alacaklı ...

Bank A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; talep eden tarafça derdest bir talep mevcutken konusu aynı başka bir talep açıldığını, talep eden tarafın yaklaşık üç yılı aşkın bir süredir, konkordato mühletinden yararlanmakta olduğunu, hakkında hiçbir takip yapılamadığı gibi, enflasyonist ortamda alacaklıların alacağının da gün be gün eridiğini, talep eden tarafın borçlarını ödemekten kaçınmak için konkordato mühletine sığındığını, konkordato tasdik kararı ile davacı firmalar tarafından alacaklılara yapılacak ödemenin kesinleşmeye bağlı tutulması ve alacaklara faiz işletilmemesinin alacaklıların zarara uğratacağını,

talep eden gerçek kişilerin ise yüksek enflasyonun yaşandığı bir ekonomik düzen içerisinde % 0 faiz ve yüksek tenzilat ile zamanı belirsiz bir tarihte ve alacakların ödenmesinin hakkaniyete açıkça aykırı olduğunu, kabul edilen projenin ülke şartlarına da uygun olmadığını, temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

Alacaklı SGK Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde; yargılamanın hiçbir aşamasından müvekkili kurumun haberdar edilmediğini, süresinde istinaf yoluna gidilmemesinde herhangi bir kusurlarının bulunmadığını, konkordatonun tasdiki talebinde bulunan borçluların, müvekkili kurumuma 6183 sayılı Yasa kapsamında ve 6183 sayılı Yasa kapsamı dışında borçlarının bulunduğunu, müvekkili kurumun dilekçesinin süre yönünden reddine karar verilmiş olmasının yerinde bir karar olmadığını, temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

Alacaklı ...

Bankası A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; talep eden şirketlerin projesinin tasdiki ile kararın kesinleşmesinden itibaren 24 aylık eşit taksitler ile tenzilatsız ve faizsiz ödemeye karar verilmiş olmasının ödemelerin faiz içermemesi enflasyonist ortam dikkate alındığında örtülü bir tenzilat anlamına geldiğini, yine ödemelerin başlamasının kararın kesinleşmesine bağlanmasının alacaklılar açısından ciddi bir belirsizliğe yol açacağını, alacaklıların hangi tarihte alacağına kavuşacağının büyük bir belirsizliğe terk edildiğini,

konkordato talep eden gerçek kişilerin ödemelerinin yüksek tenzilat içermesi ve uzun vadede ödeme teklif edilmesinin borçluların kaynakları ile orantılı olmadığını, konkordato talep eden şirketlerin aktifinde yere alan alacakların tahsil kabiliyeti bulunmadığını firmaların fon yaratma ve borç ödeme kapasitesinin raporda belirtilenden daha düşük olduğunu izah edilen ve re'sen dikkate alınacak sair yasal nedenlerle kararının bozulması gerektiğini temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

Alacaklı ... Bankası A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; İİK'nın 292/son fıkrası gereğince şirket yetkililerinin dinlenmediğini, tedbirlerin karar kesinleşinceye kadar devamına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, konkordato talep edenlerin dosyaya sundukları ön proje, bilanço ve diğer evrakların hüküm kurmaya yeterli olmadığını, borçların ne şekilde ödeneceği ile ilgili somut bilgi yer almadığını, teklifin kaynakları ile orantılı olmadığını, müvekkili bankanın alacaklarının haksız ve hukuka aykırı şekilde kısmen kabul edildiğini, reddedilen alacaklar için mahkeme tarafından depo kararı verilerek çekişmeli alacak davası açmak için alacaklılara süre tanınması gerektiğini, kararın bu yönüyle de bozulması gerektiğini temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Talep, konkordato projesinin tasdiki istemine ilişkindir.

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, talep şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre alacaklı SGK vekili ve ... Bankası A.Ş. vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Alacaklılar ... Bankası A.Ş. vekili, ... Bankası A.Ş. vekili, ... Bank A.Ş. vekili ve Alacaklı ... Bankası A.Ş. vekilinin temyizi bakımından ise;

2.1 Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur. Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır.

2.2 Konkordato projesinin tasdiki için evvela projenin kanunun aradığı nisapla alacaklılar tarafından kabul edilmiş olması gerekmektedir. Bunun yanı sıra davacı borçlu tarafından teklif edilen tutarın kaynaklarıyla orantılı olması ve olası bir iflas halinde alacaklıların eline geçecek tutarın konkordato projesinde vaat edilen tutardan az olması yani konkordatonun alacaklılar için iflasa nazaran daha avantajlı olması gerekir. Bu şartlarla birlikte tasdik harcının yatırılması, imtiyazlı alacakların ve mühlet içi borçların da ödenmesi veya teminata bağlanması diğer şartlar olarak karşımıza çıkmaktadır.

2.3 İcra ve İflas Kanunu'nun 305. maddesinde aranan konkordatonun tasdiki şartları kamu düzenine ilişkin olup, mahkeme bunların varlığını re'sen araştırır. Gerekli koşulların bulunmadığını tespit ederse, talebin reddine karar verir. Kararın gerekçesinde, şartlardan hangisinin ya da hangilerinin mevcut olmadığını dayanaklarıyla açıklaması gerekir.

3.1 Somut olayda 28.03.2024 tarihli Konkordato Komiser Heyeti Nihai raporunda istemci şirket ...

Lazer Kesim Asansör Balata Otomotiv Gıda İnşaat Nakliyat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd Şti’nin 31.01.2024 tarihli bilançosunda rayiç değerlere göre öz varlığı (+) 86.541.009,01 TL olup, şirketin reel varlıkları ile reel borçlarını karşılama oranının %239,48 olduğu, borca batık olmadığı, istemci şirket CDS Metal Makina Talaşlı İmalat Sanayi ve Ticaret Ltd Şti’nin borca batık olduğu, şirketin reel varlıkları ile reel borçlarını karşılama oranının %58,29 olduğu, mahkemece yerleşik emsallere aykırı şekilde, istemci şirketlerin borçlarının kararın kesinleşmesinden başlayarak 24 ay vadede ödenmesine karar verildiği,

şirket ortakları gerçek kişilerin ise borçlarını %51,31- %56,78- % 82.17 gibi yüksek oranlı tenzilatlar ile yine kararın kesinleşmesinden başlayarak 24 ay vadede ödemesine karar verilmiştir.

3.2 Bu durumda mahkemece, borca batık olmayan, mevcut kaynaklarıyla konkordato talep etmeksizin ödeme yeteneğine sahip olan istemci şirket ...

Lazer Kesim Asansör Balata Otomotiv Gıda İnşaat Nakliyat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd Şti’nin ekonomik olarak daha kısa vade de borçlarını ödeyebilme gücüne sahip olması nedeniyle konkordato teklifinin kaynaklarıyla orantılı olmadığı, gerçek kişi istemciler baklımından ise mevcut piyasa koşulları ve enflasyonist ortamda yüksek oranlı tenzilatlarla tasdik kararı verilmesinin alacaklıların zararına olduğu hususları dikkate alınarak borçlu şirket ...

Lazer Kesim Asansör Balata Otomotiv Gıda İnşaat Nakliyat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve istemci gerçek kişilerin konkordato tasdik talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle projenin tasdiki doğru olmamıştır.

3.3 İstemci şirket CDS Metal Makina Talaşlı İmalat Sanayi Ve Ticaret Ltd Şti bakımından ise 28.03.2024 tarihli Konkordato Komiser Heyeti Nihai raporunda şirketin 31.01.2024 tarihli bilançosunda rayiç değerlere göre (-) 40.893197,95TL öz varlık ile borca batık olduğunun belirlendiği, davacı şirketin güncel durumu itibariyle rayiç değerlere göre borca batık olup olmadığının bilirkişi aracılığıyla yeniden belirlenerek rayiç değerlere göre borca batıklık durumunun devam ettiğinin tespiti halinde İİK’nın 308/1 yollamasıyla İİK’nın 179 ve TTK'nın 376, 377. maddeleri gereğince iflasına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle alacaklı SGK vekili ve ... Bankası A.ş vekilinin temyiz itirazlarının reddine,

2. (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle alacaklılar Alacaklılar ... Bankası AŞ vekili, ... Bankası AŞ vekili, ... Bank AŞ vekili ve Alacaklı ... Bankası AŞ vekilinintemyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,