Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/3085 K.2025/3468

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların davalı kooperatifin 2003 hesap döneminde yönetim kurulu üyesi olduklarını, kooperatifin nakliyesiyle görevli bulunduğu ... İçki Fabrikasından, ....

Tekel İdaresine bir kamyon içki nakledileceğini, fakat fabrikanın nakliyeyi kooperatife ait olmayan 3. şahıs ....'e ait .... plakalı bir kamyona teslim ettiğini, bir çeteye ait olduğu sonradan anlaşılan kamyonun .... yerine İstanbul civarına giderek izini kaybettirdiğini, fabrikanın sonraki incelemesinde kamyondaki yükün nakliye sigortasız işletme dışına çıkarıldığının anlaşıldığını, kamyon ve kamyoncunun bulunamadığını, mal sevki kooperatifin görevi iken davacı yönetim kurulunun bu görevi yapmamasından dolayı sebep olduğu 272.922,00 TL ürün kaybı bedelini kooperatiften aldıklarını,

kooperatifin bir sonraki yönetim kurulunun bu zararın tahsili için önceki yönetime karşı rücuen açtığı davayı kazandığını, davanın zamanın eski yönetim kurulu üyelerinden hükmedilen zarar bedelinin tahsil aşamasında olduğunu, 5 kişilik yönetimden davacılara eşit şekilde üzerlerine düşen payın 163.753,00 TL olduğunu, davacılardan hükmen tahsilat sebebinin olay tarihindeki ödemenin yönetim kurulu kararıyla yapılıp kooperatifin zarara uğratıldığı iddiası olduğunu, oysa ki ....

İçki Fabrikası'nın bedel ödeme talebini, yönetim kurulu davacıların kooperatifin 25.06.2004 tarihli olağan genel kurulunun takdirine sunduğuna dair, genel kurulun sonraki dönem şikayetçi yönetim kurulunca gizlendiği anlaşılan zabıt örneklerinin davacılar arasında yönetim kurulu başkanı iken 13.02.2020 tarihinde vefat eden ....'nun çuval içinde varlığı unutulan evrakı metrukesi arasındaki evrakların karıştırılması sırasında bulunarak

niteliği ve öneminin fark edildiğini, bu evrakın tetkikinde; genel kurul toplantı zaptının 9.

gündem görüşmesinde, "...İçki Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye bağlı ... İçki Fabrikası'nda

yapılmakta olan mal sevkiyatı esnasında ... plakalı araca yüklenen çeşitli cins ve

miktardaki 248.700.000 TL'lik çalınan malın bedelinin ve bulunması için yapılan masrafların

ödenmesi için üyelere bir bankadan banka kredisi çektirilmesine, çekilen kredilerin anapara ve

faizlerinin kooperatif tarafından ödenmesine, yapılan harcama ve mal bedelinin kooperatif

defterine gider yazılmasına" genel kurulun oy birliğiyle kabul edildiği hükümlerini içerdiğini,

toplantı ve zaptın içinde bu toplantıda seçilen şikayetçilerin de ismi ve imzası bulunduğunu, o

halde sırf bir önceki yönetim kuruluna karşı olumsuz bir karar aldırmak için bu keyfiyet ve

toplantı zaptının gizlenerek davacıların şikayet edilip kendilerinden yanlış gerekçeyle kaybolan

bir kamyon içki bedelinin alınmaya kalkışıldığını, yargılama aşamasında dahi işbu gizliliğe

uyulduğunu, mahkemenin yanıltılması sebebiyle gerçek dışı hükme varıldığını iddia ile Fethiye

1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/94 E., 2014/310 K. sayılı kararın ".... İçki

Fabrikası'nın kaybolan bir kamyon malının 3 davacıya düşen bedelinin 163.753,00 TL'nin

rücuen ödeme tarihinden itibaren, avans ödeme faiziyle davacılardan tazmin ve tahsiline ait"

hüküm kısmının iadei muhakeme suretiyle kaldırılarak yeniden hüküm kurularak davanın ve

tazmin taleplerinin müvekkilleri yönünden reddine, davacıların bu konuda borçsuzluğuna karar

verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde ileri sürülen

hususları kabul etmediklerini, davacıların iddialarının gerçeklerle ilgisi bulunmadığını, zamanaşımı, hak düşürücü süre ve

husumet itirazı ile takas ve mahsup definde bulunduklarını, kooperatif genel kurullarının

hükümet komiserinin katılımı ile yapılan resmi toplantılar olduğunu, toplantı tutanağının

hükümet komiseri, divan başkanı ve katip tarafından tutularak imzalandığını, 25.06.2014 tarihli

olağan genel kurul tutanağının resmi evrak olduğunu, dosyaya sunulan teslim tutanağının 66.

bendinde genel kurul tutanaklarının dosyaya teslim edildiğinin göründüğünü, davalıların sanık

olarak yargılandıkları Fethiye Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2013/89 E, 2013/146 K. dosyasına

kooperatife ait tüm evrakların ve genel kurul tutanaklarının teslim edildiğini, 25.06.2014. tarihli

olağan genel toplantısının yapılmasına yönetim kurulunu oluşturan Başkan ...., ....

Başkan ..., Yönetim Kurulu Üyeleri ... ve ...'nün

karar verdiklerini, yargılamanın yenilenmesine konu edilen dosyada bilirkişilik yapan ....

....'un 25.06.2014 tarihli olağan genel kurul tutanağını dosya eklerinde gördüğü ve

15.11.2011 tarihli raporunun 5. sayfasında açıkladığı ve raporun davacılara tebliğ edildiğini,

davacıların 18.12.2017 tarihli karar düzeltme dilekçelerinin 2. sayfasında kooperatif üyelerinin

kredi çektiklerini beyan ettiklerini ve 25.06.2014 tarihli olağan genel kurulda yönetici olarak

göreve devam ettiklerini, genel kurul tutanağının 9. maddesi uyarınca üyeler adına kredi

çekerek .... içki fabrikasına ödeme yaptıklarını, yargılamanın yenilenmesi davacıları gibi

...’nun da davanın tarafı olduğunu, yargılamanın yenilenmesine konu ettikleri

dosyanın davalıları olduklarını, davalılardan birinde olduğunu ikrar ettikleri evrakın yeni delil

olma iddiası ve davalı kooperatifçe saklanmış olduğu iddiasının anlaşılabilir olmadığını, ....'nun evraklarına sahip çıkacak ve inceleyecek kişilerin mirasçıları olduğunu,

yargılamanın yenilenmesi davacılarının karıştırdıkları iddiasının hayatın olağan akışına aykırı

olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılamanın iadesi şartlarının hangi durumlarda istenebileceğinin anılan HMK'nın 375/1. maddesinde tahdidi olarak sayıldığı ve talep dilekçesinde belirtilen durum incelendiğinde davalı kooperatif 24.05.2004 tarih ve 89 numaralı yönetim kurulu kararı ile 2003 yılı olağan genel kurul toplantısının 25.06.2004 tarihinde yapılmasına karar verildiği, 25.06.2004 tarihli Olağan Genel Kurul Gündem madde 7'de.

Yönetim ve Denetim Kurulu'nun 6 ret oyuna karşılık 36 kabul oyu ile oy çokluğuyla ibra edildiği, Gündem madde 9'da; davaya konu içkilerin çalınması olayı ile ilgili yapılan masrafların ödenmesi için üyelere kredi çektirilmesine, çektirilen kredilerin anapara ve faizlerinin kooperatif tarafından ödenmesine, yapılan harcama ve mal bedelinin kooperatif defterine gider yazılması hususunun oy birliğiyle kabul edildiği,

hazirun listesine kayıtlı 76 ortaktan 26 ortağın asaleten, 16 ortağın vekaleten olmak üzere toplam 42 ortağın toplantıda hazır bulunarak çoğunluğu sağladığı anlaşılmakla iddia edilen hususların HMK'nın 375. maddesinde sayılan sebeplerden herhangi birine uymadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/94 Esas sayılı dosyasında içeriğe eklenmeyen belge ile birlikte yargılamanın yenilenmesi şartlarının oluştuğunu, 13.02.2020 tarihinde vefat eden ...'nun dosyaları arasında tesadüfen bulunan 25.06.2004 tarihli genel kurul zaptının, dosyanın seyrini değiştirir nitelikte olduğunu, yargılamanın yenilenmesi adına kullanılacak olan evrakın bir takım şartları taşıması gerektiğini, bu şartların hepsinin karşılandığını,

dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile de yargılamanın yenilenmesi için ilk koşulun sağlandığının belirlendiğini, 25.06.2004 tarihli genel kurul tutanağının, müvekkillerinin erişiminde olan belgeler olmadığını, bu belgelerin davalı kooperatifin kayıtlarında bulunduğunu, yalnızca belirli kişiler tarafından görüldüğünü, önceki yargılama olan Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/94 Esas sayılı dosyasının davacıları, davalı kooperatifin o dönemki yönetim kurulu üyeleri ile başkanı olduğunu,

bu kişilerin genel kurulda müvekkillerinin sorumlu olmaması gerektiğine dair alınan karara olumlu yanıt verse de yönetim kuruluna gelir gelmez müvekkillere bu zararı ödetmek için harekete geçtiklerini, bu zararın oluşmasında müvekkillerinin bir kusuru olmadığı gibi davalının genel kurulunda önceki yargılamanın davacılarının da onayı alınarak alınan karar gereği müvekkiller zarardan sorumlu tutulmadıklarını, bu genel kurul tutanağının ise müvekkillerinin erişiminde olan bir belge olmayıp önceki yargılamanın davacılarının erişiminde olan bir belge olduğunu,

ancak önceki yargılamanın davacıları kötüniyetli şekilde bu belgeyi mahkemeye sunmadığı gibi mahkeme tarafından yapılan incelemelerde de bu belge dosya içeriğine eklenemediğini, işbu yargılamada alınan bilirkişi raporunda bu kararın önceki yargılama dosyasında bulunmadığının açık bir şekilde dile getirildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA, Temyiz harcı temyiz eden tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.10.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Dava, yargılamanın yenilenmesine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince talebin reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurusu esastan reddedilmiş, karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Sayın çoğunluk ile aramızda oluşan uyuşmazlık, yeterli araştırma ve incelemenin yapılıp yapılmadığı, buradan varılacak sonuca göre yargılamanın yenilenmesi şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

Somut dosyada davacı taraf Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde yargılaması yapılan 2006/94 E sayılı dosyada, müvekkilleri aleyhine açılan davanın reddi sonucunu doğuracak kooperatif genel kurulu kararının sonradan ortaya çıktığını, elinde olmayan sebeplerle temin edilemediğini iddia etmektedir. Yani yargılamanın iadesi sebeplerinden olan 6100 sayılı HMKnın 375/1-ç maddesine dayanmaktadır.

Davacının dayandığı kooperatif genel kurulu kararının önceki dosyada temin edilmediği anlaşılmaktadır. Zira somut dosyada alınan bilirkişi raporu ile, ilk dosyada yapılan incelemede 85, 86... sayılı genel kurul kararları incelenmişken, davacıların iddia ettiği 89 sayılı genel kurul kararından bahsedilmediği anlaşılmaktadır. Bu genel kurul kararı temin edilip incelenseydi şüphesiz yargılama sonucunda verilecek karar farklı olacaktı. Önceki Mahkeme kararında, bu genel kurul kararının neden temin edilmediği hususunda bir açıklama bulunmamaktadır. Halbuki o dosyada taraflar delil olarak kooperatif kayıtlarına dayanmışlardır.

Gerek İlk Derece Mahkemesi, gerekse Bölge Adliye Mahkemesi davayı ret gerekçesini, ilk dosyada davalı, somut dosyada davacı olan tarafların bu genel kurul kararından haberdar olmalarına dayandırmıştır. Önemli olan yargılamanın iadesini isteyen tarafın ilgili delilden haberdar olması değil, bu delilin elde olmayan sebeplerle temin edilememiş olmasıdır. İlk dosyada kooperatife ait kayıtlar o dosyada davacı olan kooperatif yöneticileri elinde olmalıdır.

Ve bu kayıtları ibraz yükümlülüğü o dosyanın davacısı olan kooperatif yöneticilerindedir. Davanın kabulü sonucunu doğuracak genel kurul kararları ibraz edilmişken, davanın kısmen reddi sonucunu doğuracak 89 sayılı genel kurul kararının ibraz edilmemesi, bir başka ifade ile yargılamadan saklanması ve bu kararın sonradan ortaya çıkmış olması şüphesiz HMK 375/1-ç bendinde tarifini bulan yargılamanın iadesi sebebini oluşturacaktır.

Açıklanan bu sebeplerle davanın kabulü gerekirken reddine ilişkin kararın onanması yönünde oluşan sayın çoğunluk görüşüne katılmıyorum.