Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/3739 K.2025/4217

Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketlerin kurulduğu tarihten günümüze kadar hiçbir şekilde borç ödeyememe gibi bir durumla karşılaşmadığını, şirketlerin kuruluşundan itibaren dürüst ve kanunlara uygun bir şekilde yönetildiğini, döviz kurlarındaki olağan dışı artış ve yaşanan enflasyon sebebiyle müvekkili şirketlerin borçlarını ödeyememe tehlikesi ile karşı karşıya kaldığını, müvekkili şirketlerin yapısı, geçmişi ve faaliyetleri göz önünde tutulduğunda konkordato projesinin başarıya ulaşma şansının kuvvetle muhtemel olduğunu,

konkordato projesinin başarıya ulaşması halinde hem alacaklıların alacaklarına kavuşmak suretiyle mağdur edilmeyeceğini hem de olası iflasın önüne geçilerek kamusal anlamda da fayda sağlanmış olacağını, müvekkili şirketlerin konkordato başvurusunda bulunmasının yegane amacının, alacaklıların haklarına kavuşmalarını ve şirketlerin faaliyetlerine bütün gücüyle devam etmesini sağlamak olduğunu, alacaklılara, konkordato kapsamında yer alan borç, faizler hariç anapara tutarlarının tamamı üzerinden, proje tasdik kararının kesinleşmesi beklenilmeksizin,

her ay eşit taksitler halinde ve toplamda 24 ay vadede ödemeyi teklif ettiklerini ileri sürerek konkordato projesinin tasdikine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, talep eden şirketlerin konkordato projeslerinin başarıya ulaşmasının mümkün olmadığı, bu durumun komiserler raporu ile açıkça belirtildiği, İİK'nın 302. maddesindeki şartların oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

III. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde talep edenler vekili ve alacaklı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; talep edenler vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, alacaklı ... vekilinin istinaf başvurusunun hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Alacaklı ... vekili temyiz dilekçesinde; konkordato talep edenlerin borca batıklığı konusunda bir inceleme yapılmadığını, başvuranların kötüniyetli olarak tamamen borçlarından kurtulmak ve alacaklıları zarara uğratmak amacıyla konkordato başvurusunda bulunduklarını, mahkemece konkordato talebinin reddine karar verilmesinin isabetli olduğunu ancak bunun yanında borca batıklık nedeniyle iflas kararı verilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, istinaf başvurusunda bulunmakta müvekkilinin hukuki yararı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, konkordato projesinin tasdiki istemine ilişkindir.

Talep eden üç şirket ve bu şirket temsilcileri 26.07.2024 tarihli dilekçeleriyle İİK’nın 285 vd. maddelerine göre konkordato isteminde bulunmuşlardır. Mahkeme mühlet içinde aldığı komiser raporunda, gerçek kişilerin malvarlıkları ve borçlarını ödemek için sundukları projenin uygulanabilir olmadığı, konkordato talep eden ... Ecza ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ... İlaç ...

Sağlık Ürünleri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret A.Ş’nin borca batık oldukları, başvuru dilekçelerine eklenen stoktaki mallar listesine, depolarda rastlanmadığı, mühlet içindeki faaliyet ve karlılık oranlarıyla sundukları projeye göre borçlarını ödeme ihtimalinin bulunmadığı, projelerinin uygulanabilir olmadığı belirtilmiştir....Ecza Deposu A.Ş’nin ise borca batık olmadığı, projede sermaye artırımı yapacağını belirtmesine rağmen yapmadığını, faaliyet ve mühlet içindeki karlılık oranına bakıldığında projede belirtildiği gibi borçlarını ödeme ihtimalinin bulunmadığını, projesinin uygulanabilir olmadığını belirtmişlerdir.

Alacaklı ..., talepte bulunanların, alacaklıları zarara uğratmak amacıyla kötüniyetli olarak konkordato isteminde bulunduklarını, kötüniyetli konkordato istemi nedeniyle zarara uğradığını, konkordato isteminde bulunanların borca batıklık durumunun araştırılarak ve değerlendirilerek iflaslarına da karar verilmesi gerektiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

Kural olarak ilk derece mahkemelerinin nihai kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir (...m.341/a). İİK’nın 293. maddesinde konkordato isteminin reddine karar verilmesi halinde talep eden borçlu ve alacaklının istinaf yoluna başvurabileceği hükme bağlanmış, konkordato talep etmeyen ancak konkordato yargılamasında alacaklı sıfatıyla bulunan kişinin kanun yoluna başvurup vuramayacağına kanunda yer verilmemiştir.

Konkordato mühleti verilmesi, konkordatonun tasdikine ilişkin uyuşmazlıklar çekişmesiz yargı işi olduğu (...m.382/2/f-6,7) belirtilmiştir. Çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararlara karşı hukuki yararı bulunan ilgililer, özel kanuni düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde, Kanun hükümleri dairesinde istinaf yoluna başvurabilirler. (...m.387)

İcra ve iflas Kanunu’nun konkordato hükümleri birlikte incelendiğinde, konkordatoda geçici mühlet talebinin kabul edilmesi halinde, alacaklıların konkordato isteyenler aleyhine icra takibi yapamayacakları, önceden başlatılmış olan takiplerin duracağı ve alacaklara faiz işlemeyeceği kabul edilerek borçlu koruma altına alınmıştır.

Bu koruma karşılığında borçlunun konkordato talep ettiği andan borçlarını tamamen ödeyinceye kadar; somut olayda olduğu gibi borçlunun gelirini ve mal varlığını yanlış göstermesi veya gizlemesi, sahte belgeler düzenlemesi gibi kötüniyetli tutum ve davranışlardan kaçınması borçludan beklenilmektedir (...m.308/f).

Konkordatoda kötüniyet, fesih nedeni olarak Kanunda düzenlenmiş ise de bu durum mühlet zamanında tespit edildiğinde İİK’nın 292/1-c;maddesi gereğince; tasdik aşamasında tespit edilmesi aşamasında ise 308 madde gereğince tasdik talebi reddedilerek iflas koşulları varsa resen iflasa da karar verilmesi gerekir.

Bir başka değişle Kanun koyucu, konkordato talep edenden, konkordatonun tüm aşamalarında iyiniyetli olması ve talepte bulunurken borca batıklıktan çıkacak, ödemelerini zamanında ve tam olarak yapacak şekilde proje hazırlanmasını beklemektedir. Aksi durumda, talep her aşamada reddedilerek iflasa tabi olanlar hakkında resen iflasa karar verileceği emredici şekilde düzenlenmiştir.

Somut olayda mühlet kararından etkilenen ve konkordato yargılamasında alacaklı olarak yer alan ...’ın talepte bulunanların sadece taleplerinin reddine değil, iflaslarına da karar verilmesini istemede ve bu yönde istinaf isteminde bulunmada, hukuki yararı vardır. Ancak, çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararların temyiz edilemeyeceği (...m.362/1-ç) Kanunda açıkça düzenlendiğinden, sadece İstinaf Mahkemesi kararının yanlış olduğuna işaret edilerek, Kanunun açık hükmü gereğince temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Alacaklı ... vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,

Peşin alınan temyiz harcının talep halinde temyiz edene iadesine,