Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/3963 K.2026/61

Mahkeme kararı davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında yapımı düşünülen .....

Nükleer Enerji Santrali ihalesini alması muhtemel konsorsiyumun alt yükleniciliğini davacının yapması için davalının danışmanlık yapmasına ilişkin 19.04.1999 tarihinde bir ön sözleşme yapıldığını, sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya bir kısım ödemeler yapıldığını, davalının da teminat olarak davacıya çek teslim ettiğini, hükümetin nükleer enerji santrali ihalesinden vazgeçmesi üzerine taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine rağmen davalının edimini ifa etmediğini, sözleşme uyarınca iadesi gereken ödemeleri yerine getirmediğini,

bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 250.000,00 USD’lik alacağın sözleşme veya sözleşmenin hükümsüz kaldığı tarihten veya ihtarname tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, davalı uhdesinde bulunan toplam 11.000.000 USD’lik 3 adet çekin bedelsiz kalması nedeni ile iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 2005/337 Esas, 2006/454 Karar, 15.11.2006 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne, davalıda bulunan keşidecisi ..........Taahhüt İthalat İhracaat Ltd. Şti. lehtarı İm Dış Ticaret ve ..... Sanayi Ltd. Şti. olan .. ... Ankara Şubesince 00050001 hesap no'dan verilen ... no.lu 1.000.000 USD, ... no.lu 3.500.000 USD, ... no.lu 6.500.000 USD bedelli çeklerin bedelsiz kalması nedeni ile iptaline, 250.000,00 USD alacağa ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; mahkeme hükümlerinin 10 yıl içinde karşı tarafa tebliğ edilmez ise zaman aşımına uğrayacağını, mahkeme kararının da zamanaşımına uğradığından bozulmasına karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, danışmanlık sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili ve sözleşme uyarınca verilen bedelsiz kalan çeklerin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece verilen 15.11.2006 tarih ve 2005/337 Esas, 2006/454 Karar sayılı karar, davacıya 31.10.2024, davalıya ise 13.10.2024 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı vekili on yıllık zamanaşımı süresinin geçmesi nedeniyle hükmün zamanaşımına uğradığını ileri sürerek, hükmü temyiz etmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 156/2. maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 39/1 gereğince hüküm, verildiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra ve bu sürede zaman aşımını kesen sebeplerin varlığı kanıtlanamazsa alacağa ilişkin mahkeme kararı zaman aşımına uğrar.

Somut olayda; hüküm tarihi ile kararın davalıya tebliğ tarihi arasında on yıldan fazla süre geçmiştir. 11.04.1940 tarihli, 1939/15 Esas, 1940/70 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı uyarınca mahkeme, verilen hükmü kendiliğinden değiştiremez. İlam zamanaşımına uğramış olsa bile temyiz edilip, Yargıtay tarafından bozulmadıkça davayı tekrar ele alıp zamanaşımı nedeniyle reddedemez.

Açıklanan nedenlerle mahkemece davalının zamanaşımı itirazları gözetilerek yeniden hüküm kurulması için kararın bozulması gerekmiştir.

V. KARAR