Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/518 K.2025/3163

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, taraflarca temyiz edilmek ve incelemenin duruşmalı olarak yapılması davacı tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 30.09.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı asil ... ve vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... 'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında "... Çocuk Esirgeme Yuvası İnşaatı İşi ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi" işine ilişkin sözleşme düzenlendiğini, işin geçici ve kesin kabulünün yapıldığını, işin mukayeseli keşfi davalı idareye verildiği halde bugüne kadar onaylanmadığını, işin kesin hesabı yapılarak bakiye iş bedelinin, iki ayrı süre uzatımı verildiği halde fiyat farkının ve işin mahal listesinde ve projesinde bulunmayan ilave imalatların bedellerinin ödenmediğini, ayrıca kesin kabul yapılmış olmasına rağmen teminatların da iade edilmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 50.0000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah yoluyla talebini 707.747,34 TL'ye arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı yükleniciye fiyat farkı verilmeksizin süre uzatımı verildiğini, yüklenicinin bunu kabul ettiğini, ayrıca hakedişlere bu yönde itiraz etmediğini, yapılan ilave imalatların bedellerinin ödendiğini, yüklenici tarafından hazırlanıp idareye sunulmuş bir kesin hesap ve kesin hakediş bulunmadığından kesin hesabın yapılmamasında davalı idarenin bir kusuru bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 26.11.2015 tarihli, 2010/507 Esas, 2015/538 Karar sayılı kararı ile davacı yüklenicinin fazla imalat, kararnameye dayalı fiyat farkı talebi ve bakiye iş bedeli alacağı taleplerinde kısmen haklı olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 470.568,49 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Mahkemenin 26.11.2015 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekilince temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 21.06.2018 tarihli, 2018/103 Esas, 2018/2627 Karar sayılı kararıyla taraflar arasında imzalanan sözleşmenin anahtar teslimi götürü bedelli eser sözleşmesi olduğu, sözleşmenin 9.2.1. maddesinde Yapım İşleri Genel Şartnamesinin (YİGŞ) sözleşmenin eki olarak kabul edildiği, YİGŞ'in 22. ve 23. maddellerinde, sözleşme dışı imalât ya da iş değişikliği halinde sözleşmenin birim fiyatlı ya da götürü bedelli olmasına göre fazla imalâtın hesaplanma yönteminin belirlendiği,

mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu düzenlemeler dikkate alınmadan hesaplama yapıldığı ve raporun sözleşme dışı işler yönünden denetlenebilir olmadığı, sözleşme dışı olarak kabul edilen işlerin bedellerinin mukayeseli keşif artışında ödenip ödenmediğinin ve sözleşmenin götürü bedel olduğu dikkate alındığında bu işlerin sözleşme ekleri kapsamında kalıp kalmadığının ayrıntılı şekilde incelenmediği, mahal listesinde sığınakta alüminyum menfez ve yük asansörü yapılacağı belirtilmesine rağmen bunların ek iş olarak kabul edildiği, açıklanan nedenlerle eksik inceleme sonucu hazırlanan rapora göre karar verildiğinin anlaşıldığı,

ayrıca davadan önce yapılmış bir temerrüt ihtarı bulunmadığı ve taraflar arasında kesin vade de belirlenmediğinden, alacağa dava ve ıslah tarihinden itibaren faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekirken, alacağın tamamına dava tarihinden itibaren faiz uygulanmasına karar verilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğu, bu durumda, yeniden oluşturulacak uzman bilirkişi kurulundan açıklanan hususlarla ilgili rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek, mahkeme kararı davalı yararına bozulmuş, davalının diğer temyiz itirazları reddedilmiştir.

2.Mahkemenin 23.02.2021 tarihli, 2019/417 Esas, 2021/59 Karar sayılı kararıyla taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eki niteliğindeki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 39. maddesi hükümlerine göre, davacının talep ettiği fiyat farkı ve ek imalat bedelinin bir kısmının uygulama/avan projelerinde yer aldığı, bedelinin sözleşme bedeline dahil olduğu, bir kısmının ise hakedişlere girdiği, ancak davacı tarafından usulüne uygun olarak hakedişlere itiraz edilmediği,

bu nedenle davacının fazla imalat ve fiyat farkı talep edemeyeceği, davacının kesin hesap bakiyesi olarak talep edebileceği alacağın 150.458,39 TL olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 150.458,39 TL'nin, 50.000,00 TL'sinin dava tarihinden, 100.458,39 TL'sinin ıslah tarihi olan 17.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Mahkemenin yukarıda belirtilen 23.02.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde taraflar vekillerince temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizin 07.06.2022 tarihli, 2021/1465 Esas, 2022/3135 Karar sayılı kararı ile mahkemece bozma ilamına uygun araştırma ve inceleme yapılmadığı, sözleşme dışı olan ve hakedişe girmeyen imalatlar için YİGŞ'in 39. maddesi uyarınca hakedişe itirazın bulunmasına gerek olmadığı, hükme esas alınan 04.01.2021 tarihli ek bilirkişi raporunda, ek imalatların hakedişlerde yer aldığı belirtilmişse de, hangi imalatın hangi hakedişte yer aldığı,

hakedişte ne şekilde gösterildiği ayrıntılı şekilde incelenip açıklanmadığı, davacı vekilinin asıl ve ek bilirkişi raporlarına itiraz dilekçelerinde yer alan fazla imalatların hakedişlere girmediğine ilişkin beyanı bilirkişilerce değerlendirilip davacı vekilinin itirazlarının karşılanmadığı, bu nedenle bozma uyarınca inceleme yapıldığının ve bozma gereğinin yerine getirildiğinin kabulünün mümkün olmadığı, bu durumda, mahkemece bozma ilamında açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek,

mahkeme kararı davacı yararına bozulmuş, davalı tarafın tüm, davacının diğer temyiz itirazları reddedilmiştir.

3.Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla bozma ilamı uyarınca alınan bilirkişi heyet raporu doğrultusunda, davacı yüklenicinin fazla imalat bedelinden ve fiyat farkından kaynaklı toplam alacağının 295.297,67 TL olarak tespit edildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 295.297,69 TL'nin 50.000,00 TL'sinin dava tarihinden, 245.297,69 TL'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

Yargıtay kararının yanlış uygulandığını, dosyada alınan bilirkişi raporlarının yetersiz olduğunu, bozma kararı gereği %10 iş artışından kaynaklı tutarın ödenmesi, diğer yandan da hakedişlere girmeyen ve böylece bedelleri ödenmeyen ek işlerin tespiti yapılarak,

yapıldıkları yıl piyasa fiyatlarına göre bedellerinin ödenmesi gerektiğini, proje değişikliğinden kaynaklı iş artışının dikkate alınmadığını, süre uzatımından kaynaklı fiyat farkının verilmediğini, Bakanlar Kurulu kararına dayalı fiyat farkı ödemesinin hatalı hesaplandığını, petli alçı sıva imalatından, inşaat mahallindeki ağaç ve fundalıkların kesilip atılmasından, yüklenicinin taahhüdünün dışında yaptırılan proje bedelinden, projeksiyon odası ve çok amaçlı salondaki imalat kesintisinden kaynaklı alacaklarının dikkate alınmadığını, müvekkilince kesin hakedişin hazırlanarak idareye sunulduğunu, ancak onaylanmadığını,

mekanik tesisat imalatından kaynaklı alacaklarının bir kısmının haksız olarak reddedildiğini beyan etmektedir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Mukayeseli keşfin davacı tarafça da itirazsız imzalandığını, ek iş bedellerinin davacıya ödendiğini, asansör imalatının avan projede yer aldığını, proje bedelinin verilmesinin doğru olmadığını, davacı yüklenicinin hakedişlere süresinde itiraz etmediğini, taleplerinin zamanaşımına uğradığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, olaya uygun ve içerik itibariyle yeterli ve inandırıcı bulunan bilirkişi raporuna yönelik temyiz nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Yargıtay duruşmasında vekillerin hazır bulunan taraflar yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, taraflardan karşılıklı alınarak birbirlerine verilmesine,

Alınması gereken harç peşin olarak yatırıldığından davacıdan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Aşağıda yazılı harcın davalıya yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,