Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/624 K.2025/3287

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-karşı davalı vekilince duruşmasız, davalı-karşı davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 07.10.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davalı-karşı davacı .... Yapılar San. ve Tic. A.Ş. vekili Avukat .... ile davacı-karşı davalı ... vekili Avukat ....'nun gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı arsa sahibi vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında tapuda İstanbul ili, .... ilçesi, .... Mahallesi, ...... parsel üzerine kain.... Sitesinin yıkılarak yeniden inşa edilmesine ilişkin ....

Noterliği’nin 28.02.2014 tarih ve .... yevmiye numaralı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin akdedildiğini, müvekkilinin maliki olduğu Çam B blok, bodrum kat, 9 nolu bağımsız bölümün 1/2 hissesi karşılığında yeni inşa edilecek sitenin Çam 2 blok 1. kat 1 nolu bağımsız bölümün tahsis edileceğini, yapılan sözleşmede gerek emsal artışında gerekse emsal harici imalatlarda temel olarak %70 malik, %30 yüklenici dağılım esasının kararlaştırıldığını, sözleşme maddesi ile cins tashihi yapıldıktan sonra müvekkilinin sahibi olduğu 51/10000 payın birer hane arttırılarak oluşan 510/100000 payın,

357/100000 payını uhdesinde tutarak 153/100000 payını cins tashihinin kendisine bildirildiği tarihi müteakip 5 gün içinde davalıya devredeceğinin belirlendiğini, taksim işlemi yapma konusunda davalıya verilmiş bir vekaletname olmamasına rağmen müvekkili adına taksim işlemi yapıldığını, davalının hukuka aykırı olarak tek taraflı işlem ile müvekkilinin mülkiyet hakkını fiilen kullanılamaz hale getirdiğini,

müvekkilinin malik olduğu bağımsız bölüm ile davalının malik olduğu bağımsız bölümler arasında metrekare değerleri bazında fahiş şerefiye değeri oluşmasına sebebiyet verildiğini belirterek sözleşmedeki %30-%70 dağılım oranı baz alınarak müvekkil haklarının aynen ifasına, emsal artışına bağlı olarak oluşan yoğunluğun davalı tarafından tek taraflı olarak kullanılması nedeniyle oluşan akde aykırılığın giderilerek gerek metrekare gerekse şerefiye bazında hukuka uygun dağılımın ifasına, aynen ifanın mümkün olmaması halinde oluşan zararın davalıdan en yüksek ticari faiziyle birlikte tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı yüklenici vekili dava dilekçesinde özetle; F blokta bulunan 9 ve 10 nolu bağımsız bölümler üzerinde davalı adına tescili bulunan paydan 107.574.225 pay davalı uhdesinde kalmak kaydıyla kalan paydaki mülkiyet hakkının davalıdan alınarak davacıya verilmesini ve davacı adına hükmen tescilini, davalının adına tescilden imtina ettiği A Blok 3 nolu bağımsız bölümde davacı adına tescili paydaki mülkiyet hakkının davalı adına hükmen tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı yüklenici cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; sözleşmeye konu taşınmazın 1 07... olmak üzere iki ayrı parsele ifraz olunduğunu, 15.12.2014 tarihinde aralarında davacının da yer aldığı maliklerden sözleşme çerçevesinde kararlaştırılan bağımsız bölüm paylaşımlarını gerçekleştirilebilmesi ve 107-108 parseller arasında hisse taksimi yapılması yetkilerini içeren ek vekaletname verilmesi,

vekaletname vermeyi tercih etmemeleri halinde ise belirtilen tarih ve saatlerde gerekli işlemlerin yapılabilmesi için ilgili tapu sicil memurluğuna iştirak etmelerinin istendiğini, taşınmazda hak sahibi bulunan diğer 101 malik tarafından eksiksiz olarak verilen söz konusu vekaletnamenin yalnızca davacı tarafından verilmediğini ve tapuya gelinmediğini,

akde riayet eden diğer maliklerin zarar görmesini engellemek amacıyla müvekkili şirketin deniz tarafında kalan 107 parselde aslında kendisine ait olması gereken F blok 9 ve 10 nolu bağımsız bölümlerdeki hissesini davacı uhdesinde bıraktığını ve davacı ile aynı dairelerde ortak olmak zorunda kalındığını belirtmiş;

karşı davasında ise sözleşmenin 18. maddesi ve ilgili diğer hükümler uyarınca 15.12.2014 tarihli ihtarnamede karşı davalıya verilen sürenin son günü olan 22.12.2014 tarihi itibariyle muaccel hale gelen ve o günden bu yana işlemekte olan günlük 500,00 USD cezai tazminat ile anılan gecikmenin 30 günden uzun süre devam etmesi nedeniyle muaccel olan 100.000,00 USD cezai tazminattan davalının sorumlu olduğunu belirterek, şimdilik 10.000,00 USD'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı-karşı ve birleşen dosya davalısı arsa sahibi vekili temyiz dilekçesinde;

Birleşen davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

2. Davalı-karşı ve birleşen dosya davacısı yüklenici vekili temyiz dilekçesinde;

a. Davacı arsa sahibinin tapuda yapmadığı ve talep edilmesine karşın yetki vermediği işlemlerden dolayı müvekkiline kusur yüklenemeyeceğini, cezai şart taleplerinin reddinin doğru olmadığını,

b. Birleşen davada aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını, lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Asıl-karşı ve birleşen davada uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca tapu iptal ve tescil, cezai şart taleplerine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı, karşı ve birleşen dava davalısı arsa sahibi vekilinin tüm, davalı-karşı ve birleşen dava davacısı yüklenici vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacının taşınmaz haklarından 1/2 oranında yararlanma hakkından mahrum bırakılması ile birlikte payının çok küçük parçalara bölünerek taşınmazından tümüyle hukuki faydalanma hakkını kaybetmesi sebebiyle davacının üstüne düşen edimlerden kaçınmasında haklı olduğu, sözleşmeye uygun edimini yerine getirmediğinden davalının sorumlu olduğu, davalı yüklenicinin temerrüde düşmüş olması sebebiyle cezai şart talep etme hakkı olmayacağından karşı davanın reddine karar verilmiş ise de, karşı davada davacı yüklenici tarafından davalı arsa sahibine gönderilen.....

Noterliği’nin 15.12.2014 tarih ve ... nolu ihtarla, sözleşmeye konu parselin iki parsele ifraz olunduğu, inşaata başlanabilmesi için taşınmazdaki paylı mülkiyet hisselerinin sözleşmedeki paylaşım ve yerleşim planlarına uygun olarak taksim edilmesi gerektiği, söz konusu taksim işlemlerinin yapılabilmesi için ekte vekaletname örneğinin gönderildiği, 7 gün içinde vekaletnamenin çıkartılarak gönderilmesi ya da belirtilen tarihte tapu müdürlüğünde bulunulması ihtar edilmiş, vekaletname örneği ek olarak eklenmiştir.

Karşı davada davalı arsa sahibi, söz konusu hisselerin paydaşlar arasında taksim edilebilmesi için vekaletname vermediği gibi, belirtilen tarihte tapu sicil müdürlüğünde de bulunmamıştır. Bu nedenle davacı yüklenici, arsa sahibinin payına düşen hisseyi farklı bağımsız bölümler üzerinde vermek zorunda kalmıştır. Davalı arsa sahibi üzerine düşen edimi ihtara rağmen yerine getirmediğinden kusurlu olup, temerrüde düşmüştür.

Ancak taraflar arasındaki sözleşmenin 18. maddesinde “Cezai Tazminatlar” düzenlenmiş olup, davalı arsa sahibinin sözleşmede belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda maddede belirtilen cezalarla sorumlu olacağı belirtilmiş, sözleşmenin 11. maddesinde %30 hisse devir yükümlülüğü için arsa sahiplerinin vekaletname verme yükümlülüğü düzenlenmiş, taksim için vekaletname verme yükümlülüğü düzenlenmemiştir.

Mahkemece bu gerekçe ile karşı davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davacı yüklenicinin temerrüdünden bahisle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın belirtilen nedenlerle bozulması gerekmiştir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/4 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda 1. paragrafta açıklanan nedenlerle davacı-karşı ve birleşen dava davalısı arsa sahibi vekilinin tüm, davalı–karşı ve birleşen dava davacısı yüklenici vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. 2. paragrafta açıklanan nedenlerle davalı-karşı ve birleşen dava davacısı yüklenici vekilinin diğer temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dairemizdeki duruşmada davalı-karşı ve birleşen dava davacısı yüklenici vekille temsil olunduğundan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacı-karşı ve birleşen dava davalısından alınarak davalı-karşı ve birleşen dava davacısına verilmesine,

Peşin alınan harçların istek halinde taraflara iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,