Yargıtay 7. Ceza Dairesi E.2021/11459 K.2023/5646

1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu'na (1632 sayılı Kanun) muhalefet suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma sonucunda; Manisa Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 16.10.2019 tarihli ve 2019/5836 Esas, 2019/4199 sayılı iddianamenin iadesine dair Manisa 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 25.10.2019 tarihli ve 2019/779 iddianame değerlendirme sayılı kararına karşı yapılan itirazın, Manisa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.11.2019 tarihli ve 2019/1756 değişik iş sayılı kararıyla kesin olarak reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun(5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 02.03.2020 tarihli ve 94660652-105-45-21443-2019-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.03.2020 tarihli ve KYB-2020/30314 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.03.2020 tarihli ve KYB-2020/30314 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun 31.05.2017 tarihli ve 831 sayılı kararı ile 6771 sayılı Kanun'un 17 nci maddesinin (e) bendi uyarınca faaliyetlerine son verilerek kaldırılmasına karar verilen Askerî Mahkemelerin dosyalarının karar tarihi itibari ile 3 numaralı Asliye Ceza Mahkemelerine devredileceğinin ve bu kanun kapsamında bulunan suçlarla ilgili davalara 3 numaralı Asliye Ceza Mahkemelerince bakılacağının hüküm altına alındığı nazara alındığı, somut olayda iddianame konusu suçun askerî bir suç olması nedeniyle yargılama yapma görev ve yetkisinin de anılan HSK kararı gereğince Manisa 3. Asliye Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1.21.01.2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 17 nci maddesinin (E) fıkrası hükmü uyarınca, faaliyetlerine son verilerek kaldırılmasına karar verilen askerî mahkemelerin dosyalarına hangi mahkemeler tarafından bakılacağı hususunda Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun Birinci Dairesinin 31.05.2017 tarihli ve 831 sayılı kararı ile ihtisas mahkemeleri belirlenmiştir.

2.24.06.2021 tarihli ve 7329 sayılı Askerî Ceza Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’a (7329 sayılı Kanun) eklenen Ek 19 uncu maddesinde, “Askerî suçlara ilişkin dava ve işler, suçun işlendiği yerin bağlı olduğu ilin adıyla anılan asliye ve ağır ceza mahkemelerinde ya da askerî birlik ve personel yoğunluğunun gerektirmesi hâlinde Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen ilçelerde kurulu bulunan asliye veya ağır ceza mahkemelerinde görülür.

İlçede görülmesine karar verildiği takdirde ilçenin yargı çevresi de aynı usulle belirlenir.” hükmü, yine aynı Kanun ile eklenen geçici 3. maddesinde, “Bu Kanun uyarınca askerî suçlara bakmak amacıyla il ve ilçelerde belirlenecek mahkemeler, bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ... içinde belirlenir.

Belirleme tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş askerî suçlara ilişkin dava dosyaları, belirlenen bu mahkemelere devredilmez, kesinleşinceye kadar açıldıkları mahkemelerde görülmeye devam olunur.” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede, askerî suçlara ilişkin dava ve işlerin, suçun işlendiği yerin bağlı olduğu ilin adıyla anılan asliye ve ağır ceza mahkemelerinde görüleceği ve ihtisas mahkemelerinin belirlenmesi gerektiği düzenlenmiştir.

3.Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından 7329 sayılı Kanun’un amacına uygun olarak, askerî suçlara ilişkin dava ve işlerde görevli ve yetkili mahkemeler arasından iş dağılımı esasına göre o ilin mülki sınırlarını kapsayacak şekilde il merkezlerinde ihtisas mahkemelerinin belirlenmesinin bu suçlar yönünden kararların daha etkin ve verimli bir şekilde alınması ve uzmanlaşmanın sağlanması, bir kısım mahallerde iş yoğunluğu ve dosya sayıları dikkate alınarak birden fazla dairenin ihtisas mahkemesi olarak belirlenmesinin faydalı olacağı değerlendirilmiştir.

4.Bu kapsamda; Hakimler ve Savcılar Kurulunun Birinci Dairesinin 13.07.2021 tarihli ve 597 sayılı kararıyla;

a. Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin mezkûr konuya ilişkin olarak alınan 31.05.2017 tarihli ve 831 sayılı ihtisaslaşmaya yönelik kararının kaldırılmasına,

b. ...1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu’nda düzenlenen ve asliye ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar yönünden açılacak davalara, asliye ceza mahkemesinin tek dairesinin bulunduğu il merkezlerinde bu mahkemenin, iki dairesinin bulunduğu il merkezlerinde 2 numaralı asliye ceza mahkemesinin, ikiden fazla dairesinin bulunduğu il merkezlerinde 3 numaralı asliye ceza mahkemesinin; Ankara’da ise 3, 51 ve 52 numaralı asliye ceza mahkemelerinin bakmasına,

5235 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesinin beşinci fıkrası ve 7329 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesi uyarınca, belirleme tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş askerî suçlara ilişkin dava dosyalarının belirlenen bu mahkemelere devredilmemesine, kesinleşinceye kadar açıldıkları mahkemelerde görülmeye devam olunmasına, Kurulumuzun 31.05.2017 tarihli ve 831 sayılı kararı ile devredilmiş olan arşiv dosyalarının bu mahkemelerde kalmaya devam etmesine, iş bu kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren uygulanarak yeni açılacak davaların mezkûr mahkemelere tevzi edilmesine, karar verilmiştir.

5.Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrasındaki "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki asıl talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Manisa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.11.2019 tarihli ve 2019/1756 D. iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,