Yargıtay 7. Ceza Dairesi E.2021/13530 K.2022/3430

Çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçundan sanık ...'ın, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5/1, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 62/1 ve 52/2. maddeleri gereğince 30.000,00 Türk Lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına dair ... İcra Ceza Mahkemesinin 09/08/2018 tarihli ve 2017/3265 esas, 2018/1195 sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığı'ndan verilen 27/10/2020 tarihli kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 16/11/2020 tarihli ve KYB. 2020/100143 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu. Mezkür ihbarnamede; 1-Dosya kapsamına göre;

5941 sayılı Kanunun 5/1. maddesinde yer alan, "Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne kadar adli para cezasına hükmolunur.

Ancak, hükmedilecek adli para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı, (…)(2) az olamaz." şeklindeki düzenleme nazara alındığında; sanığın müştekiye vermiş olduğu ... ... Şubesine ait 30/11/2017 keşide tarihli ve 30.000,00 Türk Lirası meblağlı çeki ödemeyerek karşılıksız işlemi yapılmasına sebep olduğu, müşteki vekilinin şikâyeti üzerine incelemeye konu ...

İcra Ceza Mahkemesince, sanığın 30.000,00 Türk Lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, aynı çeke ilişkin müşteki vekilince dosya içerisinde bulunan ... İcra Müdürlüğünde 2017/9826 esas numarası üzerinden icra takibinin de başlatıldığı, sanığın söz konusu bu icra takip dosyasına ise çeşitli tarihlerde 10.996,00 Türk Lirası ve 8.300,00 Türk Lirası ödeme yaptığı anlaşılmakla, yukarıda bahsi geçen düzenleme uyarınca ...

İcra Ceza Mahkemesince, sanık tarafından icra müdürlüğüne yapılan ödemeler belirlenerek, sanık hakkında çekin karşılıksız kalan miktarı tespit edildikten sonra adlî para cezasının belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde;

2-Kabule göre de;

5941 sayılı Kanunun 5/1. maddesi gereği sanığa verilecek adli para cezasının çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamayacağı, 5941 sayılı Kanun’un 3/3. maddesi uyarınca muhatap bankanın, süresinde ibraz edilen her bir çek yaprağı için, her yıl Merkez Bankası tarafından belirlenecek miktarı ödemekle yükümlü olduğu,

bu itibarla çekin karşılıksız kalan kısmının, muhatap bankanın her bir çek yaprağı için ödemekle yükümlü olduğu miktar düşülerek hesaplanması gerektiği cihetle, Mahkemece, 5941 sayılı Kanunu'nun 5/1. maddesine göre adli para cezasının miktarı belirlenirken, muhatap bankanın her bir çek yaprağı için ödemekle yükümlü olduğu miktar düşülmeden, çek bedeli olan 30.000,00 TL’nin tamamı karşılıksız kabul edilerek,

sanık hakkında fazla ceza tayin edilmesinde isabet görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

I) Kanun yararına bozma ihbarnamesinin (1) numaralı maddesine ilişkin olarak;

5941 sayılı Yasanın 5/1. fıkrasında yer alan “Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne kadar adli para cezasına hükmolunur.

Ancak, hükmedilecek adli para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı, (…) az olamaz…” şeklindeki, aynı Yasanın 3/2. maddesindeki “ “Karşılıksızdır” işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır.” şeklindeki ve 6/1. maddesindeki “Karşılıksız kalan çek bedelinin,

çekin üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanuna göre ticarî işlerde temerrüt faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte tamamen ödeyen kişi hakkında,a) Yargılama aşamasında mahkeme tarafından davanın düşmesine,

b) Mahkûmiyet hükmünün kesinleşmesinden sonra mahkeme tarafından hükmün bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına,karar verilir.” şeklindeki düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, çekin ibraz tarihinde karşılığı bulunmayıp “karşılıksızdır” işlemi yapılması ile sanığın üzerine atılı suçun oluşacağı, çekin karşılıksız kalan kısmının da suçun oluştuğu zamana göre belirleneceği, suç için öngörülen ceza çekin karşılıksız kalan kısmından az olmamak üzere adli para cezası olup,

çekle ilgili yürütülen icra takibi üzerinden ya da haricen yapılan kısmi ödemeler suçu kısmen ya da tamamen ortadan kaldırmayacağı gibi çekin karşılıksız kalan miktarına da tesir etmeyeceği, bundan sonra ancak çek bedeli ve faizinin tamamen ödenmesi ile etkin pişmanlık hükmünün uygulama imkanı bulabileceği cihetle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlar yerinde görülmediğinden, CMK'nun 309. maddesi uyarınca kanun yararına kararın bozulmasına dair talebinin REDDİNE,

II) Kanun yararına bozma ihbarnamesinin (2) numaralı maddesine ilişkin olarak;