Yargıtay 7. Ceza Dairesi E.2022/2235 K.2024/2006

1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 282. maddesine aykırılık eyleminden dolayı kabahatli ... hakkında 900,00 Türk lirası idarî para cezası uygulanmasına dair Talas İlçe Emniyet Müdürlüğünün 09.09.2020 tarihli ve 3177 defter sıra sayılı idarî yaptırım karar tutanağına karşı yapılan başvurunun Kayseri 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 16.04.2021 tarihli ve 2020/3857 değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 26.11.2021 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.01.2022 tarihli ve KYB-2021/150595 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.01.2022 tarihli ve KYB-2021/150595 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Dosya kapsamına göre, kabahatlinin eşi...ve arkadaşı ... ile birlikte Kayseri ili Talas ilçesi Bahçelievler Mahallesi Mevlana Caddesinde bulunan Woom Cafe'de waffle yedikleri esnada bahsi geçen Cafe'ye denetime gelen emniyet görevlileri tarafından

maske takmadığından bahisle Talas İlçe Emniyet Müdürlüğünün 14/09/2020 tarihli ve 2020/3177 sayılı kararı ile idarî yaptırım uygulanmış ise de;

Kayseri Valiliği Umumi Hıfzıssıhha Kurulu'nun 08/09/2020 tarihli ve 2020/98 sayılı kararı ile il genelinde (meskenler hariç olmak üzere) tüm alanlarda (kamuya açık alanlar, cadde, sokak, park, bahçe, piknik alanı, sahiller, toplu ulaşım araçları, işyerleri, fabrikalar vb.) vatandaşlarımıza istisnasız maske takma zorunluluğu getirildiği ancak,

İçişleri Bakanlığının 81 İl Valiliğine gönderdiği 21 Temmuz 2020 tarihli ve "Lokanta, Restoran, Kafe, Kıraathane vb. İş Yerlerinin Çalışma Saatleri" konulu genelgeye göre,

Covid-19 salgınının toplum sağlığı ve kamu düzeni açısından oluşturduğu riski yönetme, sosyal izolasyonu temin, güvenli mesafeyi koruma ve yayılım hızını kontrol altında tutmak amacıyla Sağlık Bakanlığı ve Koronavirüs Bilim Kurulunun önerileri doğrultusunda birçok tedbir kararı alınarak uygulamaya geçirildiği, içerisinde bulunulan kontrollü sosyal hayat döneminde, salgınla mücadelenin genel prensipleri olan temizlik, maske ve fiziki mesafe kurallarının yanı sıra her bir faaliyet alanı/iş kolu için alınması gereken önlemler ayrı ayrı belirlenerek bu kural ve tedbirler çerçevesinde faaliyetlerin sürdürüldüğünün belirtildiği, Bu çerçevede;

daha önce illere gönderilen genelge ile faaliyetleri geçici süreliğine durdurulan lokanta/restoran/kafe/kıraathane vb. iş yerlerinin 01/06/2020 tarihinden itibaren belirlenen kurallar dahilinde saat 22:00’a kadar hizmet verebileceklerinin talimatlandırıldığı, söz konusu işletmelerin sundukları hizmetlere ihtiyacın artması nedeni ile kapanış saatlerinin 24:00’a uzatıldığı,

Anılan genelgede, gelinen aşamada; Koronavirüs Bilim Kurulu tarafından sektörel bazda yayımlanan rehberlerde belirtilen tedbirlere riayet edilmesi kaydıyla 21/07/2020 tarihinden itibaren "lokanta, restoran, kafe, kafeterya, çorbacı, kokoreççi, çiğ köfteci, kıraathane, kahvehane, çay bahçesi, dernek lokali vb." işletmelerin çalışma saatlerine yönelik kısıtlamaların kaldırıldığı, belirtilen işletmelerin genel mevzuatları ve ruhsatlarında belirtilen saat aralıklarında faaliyette bulunabilmelerine karar verildiği, bu hususa ilişkin Valilikler ve Kaymakamlıklarca konuyla ilgili olarak gerekli İl/İlçe Umumi Hıfzıssıhha Kurulu kararlarının alınacağının belirtildiği,

Misafirin yanında yoksa verilmek üzere maske bulundurulacağı, misafirlerin yeme-içme faaliyeti dışında maske takmasının sağlanacağı, 20/05/2020 tarihli ve 71490862-010.06.02 [010.06.02] -E.349765 sayılı, "Yeme-İçme Tesislerinde Kontrollü Normalleşme Süreci" konulu genelgesinin giriş bölümünde, "Bilindiği üzere, Dünya Sağlık Örgütü tarafından "Pandemi" kapsamına alınan Yeni Koronavirüs (COVID-19) salgınının yayılmasının önlenmesine yönelik tedbirler kapsamında, kontrollü normalleşme süreci aşamasına geçilmiş bulunmaktadır.

Salgına karşı verilen başarılı mücadele sonrasında, seyahat ve turizm faaliyetlerinin sağlıklı bir süreç içerisinde yeniden başlatılması öngörülmektedir. Bu kapsamda, turizm faaliyetlerinin güvenli bir şekilde gerçekleştirilebilmesi amacıyla, İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenecek tarihte faaliyete geçecek olan müstakil yeme-içme tesislerinde, aşağıda belirtilen önlemlerin alınması ve sürekliliğini sağlanması gerekmektedir." şeklinde,

"Misafir Kabulü" alt başlıklı düzenlemesine göre ise, "Misafirin yanında yoksa verilmek üzere maske bulundurulur. Misafirlerin yeme-içme faaliyeti dışında maske takması sağlanır." şeklindeki düzenlemeyi ihtiva ettiği,

Somut olayda, 09/09/2020 tarihinde eşi ve arkadaşıyla birlikte Woom isimli Cafe'ye waffle yemeğe giden kabahatlinin, değinilen idarî düzenlemelere göre herhangi bir kısıtlamaya tâbi olmayan kafede yeme ve içme esnasında maskesini kapatabilmesinin mümkün olmadığı, itiraz aşamasında dosyaya sunulan fotoğraflardan da görüleceği üzere kabahatli ve beraberindekilerin sipariş ettikleri yiyecek ve içeceklerin oturdukları masada önlerinde oldukları, yine bahse konu fotoğraflardan da anlaşılacağı üzere sosyal mesafeye uygun olarak oturdukları ve yeme- içme esnasında maskesini tamamen çıkartmadığı ve çene hizasında olacak şekilde yüzünde takılı olduğu, kabahatli beraberindeki ... adlı kişi hakkında düzenlenen idarî yaptırım kararının Kayseri 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin

2020/3959 değişik iş sayılı kararı ile kaldırıldığı ve 24/11/2020 tarihinde kesinleştiği, esasen dosya kapsamı itibariyle kabahatlinin yeme içme esnasında maskesini indirmesinin mantık ve davranış kuralları gereğince normal bir durum olduğu, özellikle yeme-içme esnasında ağzını ve burnunu kapatacak şekilde maske kullanarak yeme içme faaliyetinde bulunmasının hayatın olağan akışına da aykırılık oluşturacağı, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın anılan genelgesi ile seyahat ve turizm faaliyetlerinin sağlıklı bir süreç içerisinde yeniden başlatılması ve bu kapsamda, turizm faaliyetlerinin güvenli bir şekilde gerçekleştirilebilmesinin amaçlandığı,

Kültür ve Turizm Bakanlığının anılan genelgesine nazaran yerli/yabancı turist hedef kitlesine hitap eden normalleşme ve yeniden düzenlemeye yönelik hükümlerinin her hâlükârda ve evleviyatla lokanta veya cafe vb. yeme-içme alanlarındaki vatandaşlara da şamil olacağı hususu birlikte nazara alındığında,

Anılan iş yerlerinde yeme-içme faaliyetine yönelik herhangi bir kısıtlamanın ve bu esnada maske takma gibi bir zorunluluğunun bulunmadığı, 09/09/2020 tarihinde yapılan denetimlerde kabahatlinin maske takmadığı gerekçesiyle idarî para cezası uygulanamayacağı cihetle, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir...” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Her ne kadar kabahatli hakkında COVID-19 pandemisi kapsamında alınan tedbirlere riayet etmemesi nedeniyle uygulanan idari para cezasına karşı başvurusuna yönelik verilen kararın kanun yararına bozulması talep edilmiş ise de.

09.11.2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7420 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi ile "24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ile 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamında COVID-19 salgın hastalığının ülkemizde yayılmasını önlemek amacıyla 11/3/2020 tarihinden itibaren bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar verilen ve bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ilgilisine tebliğ edilmemiş olan idari para cezaları tebliğ edilmez, tebliğ edilmiş olanların tahsilinden vazgeçilir.

Bu maddenin yürürlük tarihinden önce işlenen söz konusu kabahatler için idari para cezası verilmez, tahsil edilmiş olan idari para cezaları iade edilmez." şeklinde düzenleme getirildiği, bilahare Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve 2023/44 Esas, 2023/71 Karar sayılı kararı ile son cümledeki "... tahsil edilmiş olan idari para cezaları iade edilmez.." ibaresinin iptal edilmesi üzerine,

bu kez 15.07.2023 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 7456 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile 7420 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesine "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tahsil edilen idari para cezaları, 31/12/2024 tarihine kadar tahsilatı yapan idari birime yapılacak başvuru üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslara göre iade edilir." şeklinde bir fıkra eklendiği,

bu düzenlemeler ile COVID-19 pandemisi kapsamında alınan tebirlere riayet etmemek fiilleri ile ilgili olarak 5326 ve 1593 sayılı Kanun'lar uyarınca idarî para cezası verilmemesinin, verilen idarî para cezalarının ilgilisine tebliğ edilmemesinin, tebliğ edilmiş olanların tahsilinden vazgeçilmesinin, tahsil

edilenlerin ise ilgilinin başvurusu halinde iade edilmesinin öngörüldüğü cihetle, kanun yararına bozma müessesinin ülke sathında uygulama birliğini sağlamak ve farklı uygulamalar sebebiyle oluşabilecek kayıpların önlenmesi açısından kabul edilmiş bir olağanüstü kanun yolu olduğu da gözetildiğinde, isteme konu kararın kanun yararına bozulmasında bir hukuki yarar kalmadığı anlaşılmıştır.

III. KARAR

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,