Yargıtay 7. Ceza Dairesi E.2022/2265 K.2024/2000

1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 282. maddesine aykırılık eyleminden dolayı kabahatli ... hakkında Sivrice Kaymakamlığının 11.12.2020 tarihli ve bila sayılı idarî para cezası tutanağı ile uygulanan 4.050,00 Türk lirası idarî para cezasına karşı yapılan başvurunun, Elazığ 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 29.03.2021 tarihli ve 2021/2399 değişik iş sayılı kararıyla kabulüne ve anılan idarî para cezası tutanağı ile uygulanan 3.150,00 Türk lirası tutarındaki idarî para cezasının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 17.11.2021 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.12.2021 tarihli ve KYB-2021/144772 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.12.2021 tarihli ve KYB-2021/144772 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 25/01/2021 tarihli ve 2021/628 esas, 2021/466 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, 1593 sayılı Kanun'un, salgın hastalıklarla mücadele ve genel sağlığın korunması amacıyla çıkarılması nedeniyle, Covid 19 pandemisi kapsamında alınan tedbirlerde öncelikle uygulanması gereken özel norm niteliğinde olduğu,

dolayısıyla salgını önlemeye yönelik olarak meclis tarafından alınan tedbirlerin 1593 sayılı Kanunun 282. maddesinin ikinci kısmında yer alan “zorunluluk” kavramı içerisinde değerlendirilmesi ve bu kararlara aykırı hareket edenlerin de zorunluklara uymadıkları gerekçesiyle bu madde kapsamında yaptırımlara tabi tutulmaları gerektiği nazara alındığında;,

1-Bahsedilen salgın nedeniyle Sivrice Kaymakamlığı İlçe Hıfzıssıhha Kurulunun 01/12/2020 tarihli ve 22/2020 sayılı kararı ile ilçe sınırları dahilinde maske takılmasına karar verildiği, söz konusu kararın gereği yapılmak üzere Sivrice Kaymakamlığı Toplum Sağlığı Merkezi Başkanlığının 02/12/2020 tarihli ve 30919360-119.02 sayılı yazısı ile ilgili kurumlara gönderildiği, 11/12/2020 tarihli tutanağa göre, 09/12/2020 tarihinde sokağa çıkma yasağını ihlal eden ve adı geçen ilçenin Güney Köyü mahallesinde faaliyet gösteren Altıngöl Restaurant adlı işetmede maske takmadığı tespit edilen kabahatli hakkında 1593 sayılı Kanun'un 282. maddesi gereğince uygulanan idari para cezasının usul ve yasala uygun olduğu gözetilmeden, başvurunun reddi yerine kabulüne karar verilmesinde,

Kabule göre de;

2-5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun, "Başvurunun incelenmesi" başlıklı 28. maddesinde yer alan, "(2) Başvurunun usulden kabulü hâlinde mahkeme dilekçenin bir örneğini ilgili kamu kurum ve kuruluşuna tebliğ eder.(3) İlgili kamu kurum ve kuruluşu, başvuru dilekçesinin tebliği tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde mahkemeye cevap verir.

(4) Mahkeme, başvuruda bulunan kişilere cevap dilekçesinin bir örneğini tebliğ eder; talep üzerine veya re'sen tarafları çağırarak belli bir gün ve saatte dinleyebilir....(7) Mahkeme ilgilileri dinledikten ve bütün delilleri ortaya koyduktan sonra aleyhinde İdarî yaptırım kararı verilen ve hazır bulunan tarafa son sözünü sorar. Son söz hakkı, aleyhinde İdarî yaptırım kararı verilen tarafın kanunî temsilcisi veya avukatı tarafından da kullanılabilir.

Mahkeme son kararını hazır bulunan tarafların huzurunda açıklar." şeklindeki düzenlemeye aykırı olarak, kabahatlinin, idarî para cezasının iptali istemli başvurusuna istinaden mahkemece, ilgili kamu kurumundan gerekli olan tüm belgeler getirtilip inceleme ve araştırma yapılmadan ve başvuruda bulunan kabahatliye cevap dilekçesinin bir örneği tebliğ edilmeden yazılı şekilde karar verilmesinde,

3-Her ne kadar kabahatli, kendisi hakkında uygulanan 3.150,00 Türk lirası tutarındaki idari para cezasının iptalini talep etmiş ise de, başvuru dilekçesi ekinde yer alan idari para cezası karar tutanağının incelenmesinden kabahatli hakkında 4.050,00 Türk lirası idari para cezası uygulanmış olduğu, bu halde Mahkemece başvurunun kabulüne karar verilmiş ise anılan tutarın tamamının iptaline karar verilmesi gerektiği, kısmen kabulüne karar verilmiş ise kalan meblağ üzerinden idari para cezasının devamına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde başvurunun kabulü ile 3.150,00 Türk lirası tutarındaki idari para cezasının kaldırılmasına karar verilmesinde, isabet görülmemiştir...” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Her ne kadar kabahatli hakkında COVID-19 pandemisi kapsamında alınan tedbirlere riayet etmemesi nedeniyle uygulanan idarî para cezasına karşı başvurusuna yönelik verilen kararın kanun yararına bozulması talep edilmiş ise de.

09.11.2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7420 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi ile "24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ile 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamında COVID-19 salgın hastalığının ülkemizde yayılmasını önlemek amacıyla 11/3/2020 tarihinden itibaren bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar verilen ve bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ilgilisine tebliğ edilmemiş olan idari para cezaları tebliğ edilmez, tebliğ edilmiş olanların tahsilinden vazgeçilir.

Bu maddenin yürürlük tarihinden önce işlenen söz konusu kabahatler için idari para cezası verilmez, tahsil edilmiş olan idari para cezaları iade edilmez." şeklinde düzenleme getirildiği, bilahare Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve 2023/44 Esas, 2023/71 Karar sayılı kararı ile son cümledeki "... tahsil edilmiş olan idari para cezaları iade edilmez.." ibaresinin iptal edilmesi üzerine,

bu kez 15.07.2023 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 7456 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile 7420 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesine "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tahsil edilen idari para cezaları, 31/12/2024 tarihine kadar tahsilatı yapan idari birime yapılacak başvuru üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslara göre iade edilir." şeklinde bir fıkra eklendiği,

bu düzenlemeler ile COVID-19 pandemisi kapsamında alınan tebirlere riayet etmemek fiilleri ile ilgili olarak 5326 ve 1593 sayılı Kanun'lar uyarınca idarî para cezası verilmemesinin, verilen idarî para cezalarının ilgilisine tebliğ edilmemesinin, tebliğ edilmiş olanların tahsilinden vazgeçilmesinin, tahsil edilenlerin ise ilgilinin başvurusu halinde iade edilmesinin öngörüldüğü cihetle, kanun yararına bozma müessesinin ülke sathında uygulama birliğini sağlamak ve farklı uygulamalar sebebiyle oluşabilecek kayıpların önlenmesi açısından kabul edilmiş bir olağanüstü kanun yolu olduğu da gözetildiğinde,

isteme konu kararın kanun yararına bozulmasında bir hukuki yarar kalmadığı anlaşılmıştır.

III. KARAR

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünceler yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMLERİNİN oy birliğiyle REDDİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,