Yargıtay 7. Ceza Dairesi E.2022/521 K.2022/654

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na muhalefetten kabahatli ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. hakkında 4.808,00 Türk lirası idarî para cezası uygulanmasına dair Karayolları Genel Müdürlüğü ... Bölge Müdürlüğü'nün 05/06/2017 tarihli ve ... seri sayılı trafik idarî para cezası karar tutanağına karşı yapılan başvurunun reddine ilişkin ... Sulh Ceza Hâkimliği'nin 01/06/2018 tarihli ve 2017/1885 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığından verilen 28/10/2021 tarihli kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 17/12/2021 tarihli ve KYB. 2021/135160 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Mezkür ihbarnamede;

1- 2918 sayılı Kanunun ''Araçların Yüklenmesi'' başlıklı 65. maddesinde;

''Araçların yüklenmesinde, yönetmeliklerle belirlenen ölçü ve esaslara aykırı olarak;

a) Taşıma sınırı üstünde yolcu alınması,

b) Azami yüklü ağırlığın veya izin verilen azami yüklü ağırlığın aşılması,

c) (b) bendindeki ağırlıklar aşılmamış olsa bile azami dingil ağırlıkları aşılacak şekilde yüklenmesi,

d) Karayolu yapısı ve kapasitesi ile trafik güvenliği bakımından tehlikeli olabilecek tarzda yükleme yapılması,

e) Tehlikeli ve zararlı maddelerin gerekli izin ve tedbirler alınmadan taşınması,

f) Ağırlık ve boyutları bakımından taşınması özel izne bağlı olan eşyanın izin alınmadan yüklenmesi, taşınması ve taşıttırılması,

g) Gabari dışı yük yüklenmesi, taşınan yük üzerine veya araç dışına yolcu bindirilmesi,

h) Yükün karayoluna değecek, düşecek, dökülecek, saçılacak, sızacak, akacak, kayacak, gürültü çıkaracak şekilde yüklenmesi,

i) Yükün, her çeşit yolda ve yolun her eğiminde dengeyi bozacak, yoldaki bir şeye takıla-cak ve sivri çıkıntılar hasıl edecek şekilde yüklenmesi,

j) Sürücünün görüşüne engel olacak, aracın sürme güvenliğini bozacak ve tescil plakaları, ayırım işaretleri, dur ve dönüş ışıkları ile yansıtıcıları örtecek şekilde yüklenmesi,

k) Çeken ve çekilen araçlarla ilgili şartlar ve tedbirler yerine getirilmeden araçların çekil-mesi, yasaktır.

Birinci fıkranın (a) bendi hükümlerine uymayanlara, (…) (1) 50 Türk Lirası; (d), (h), (i), (j) ve (k) bentleri hükümlerine uymayanlara 125 Türk Lirası; (e) ve (f) bentlerindeki hükümlere uymayanlara 250 Türk Lirası; (c) ve (g) bentleri hükümlerine uymayan işletenlere 500 Türk Lirası, (g) bendine aykırı yük gönderenlere 1.000 Türk Lirası idarî para cezası verilir. Ayrıca, bütün sorumluluk ve giderler araç işletenine ait olmak üzere, fazla yolcular en yakın yerleşim biriminde indirilir, birinci fıkranın (e) ve (f) bentlerindeki şartlara uymayan yük taşımasında kullanılan taşıtlar, gerekli izinler sağlanıncaya kadar trafikten men edilir. (1)

Birinci fıkranın (b) bendine uymayarak;

a) % 10 fazlasına kadar yüklemelerde 500 Türk Lirası,

b) % 15 fazlasına kadar yüklemelerde 1.000 Türk Lirası,

c) % 20 fazlasına kadar yüklemelerde 1.500 Türk Lirası,

d) % 25 fazlasına kadar yüklemelerde 2.000 Türk Lirası,

e) % 25’in üzerinde fazla yüklemelerde 3.000 Türk Lirası, işleten ve gönderenlere ayrı ayrı idarî para cezası verilir.

Ağırlık ve boyut kontrol mahallerinde işaret, ışık, ses veya görevlilerin dur ikazına rağ-men tartı veya ölçü kontrolüne girmeden seyrine devam eden araçlara tescil plakalarına göre 1.000 Türk Lirası idarî para cezası uygulanır.

Azami yüklü ağırlığın % 20’den fazla aşılması halinde fazla yük, birinci fıkranın (b) ben-dine uygun hale getirilmeden yola devam etmesine izin verilmez.

Milletlerarası taşımalarda yabancı plakalı araçların birinci fıkraya uymayan işleten ve gönderenlerine verilen idarî para cezaları tahsil olunmadan anılan araçların yola devam etmelerine izin verilmez.

İşleten ile gönderenin aynı olması halinde birinci fıkraya uymayan işleten ve gönderen için uygulanacak idarî para cezalarının toplamı uygulanır.(1)

Gönderenin birden fazla olması veya tespit edilememesi halinde birinci fıkraya uymayan işleten ve gönderen için uygulanacak idarî para cezalarının toplamı işletene uygulanır.

Araçların yüklenmesine ilişkin ölçü ve usuller, ağırlık ve boyut kontrolü usul ve esasları ile tartı toleransları Ulaştırma Bakanlığı tarafından yönetmelikle belirlenir.

Uluslararası yük ve yolcu taşımacılığına ilişkin konularda ikili ve çok taraflı anlaşma hükümleri saklıdır

Tarım alanlarına yapılacak yük ve yolcu taşımacılığına ilişkin esas ve usuller yönetmelikte belirlenir.'' şeklinde yer alan düzenlemeye nazaran,

İtiraza konu idari para cezası tutanağında işleten ve gönderenin aynı olması nedeni ile muteriz hakkında toplam ceza uygulandığının belirtildiği, Anayasa Mahkemesinin 12/07/2017 tarihli ve 2017/95 esas, 2017/119 sayılı kararında 2918 sayılı Kanunun 65/1-b (e) hükmü bakımından herhangi bir iptal kararı bulunmadığı, ancak anılan maddenin yedinci fıkrasındaki ''İşleten ile gönderenin aynı olması halinde birinci fıkraya uymayan işleten ve gönderen için uygulanacak idarî para cezalarının toplamı uygulanır'' yönündeki düzenlemenin 2918 sayılı Kanunun 65. maddesinin birinci fıkrasının b bendi yönünden iptaline karar verildiği,

bu hali ile azami yüklü ağırlığın ya da izin verilen yüklü ağırlığın aşılması hallerinde işleten ve yük gönderenin aynı olduğu durumlarda 2918 sayılı Kanunun 65/1-b maddesi uyarınca idari para cezası uygulanırken birbirinden ayrı ve bağımsız ceza gerektiren fiiller söz konusu olmadığından anılan Kanunun 65/7. maddesi gereğince, işleten ve gönderen açısından tek idari para cezası tanzim edilmesi gerektiğinin gözetilmemesinde,

2- Yine kabahatli şirket adına kayıtlı ... plakalı araçta yük olarak, azami taşınması gereken miktar olan {2.792+[(2792/100)*3,75]+500=3.396,7} 3.396,7 kg yerine, bu miktar 543,3 kg aşılmak suretiyle 3.940 kg yük taşındığının tespit edilmesi üzerine,

kabahatli hakkında 4.808,00 Türk lirası idari para cezası uygulanmasını müteakip, anılan idari para cezasının iptaline ilişkin kabahatli tarafından yapılan başvuruda, adına kayıtlı ... plakalı aracın azami yük ağırlığının aslında 3.200 kg olması gerekirken, resmi evraklara sehven yapılan hata neticesi 2.792 kg olarak işlendiğini, söz konusu hatalı işlenen miktarın idari para cezasına esas alındığını, ancak belirtilen hatanın ilgili kamu kurumlarına müracaatı sonrası düzeltildiğini ve yeni alınan ruhsata işlendiğini, bu halde idari para cezası uygulamasında aracının azami yük ağırlığının 3.200 kg olduğu gözetilerek ancak,

bu miktarın varsa aşılan kısmı nazara alınarak işlem tesis edilmesi gerektiğini belirttiği, nitekim dosya arasında bulunan ... sayılı kabahatli adına kayıtlı ... plakalı aracın ruhsat kaydında, azami yük ağırlığının 3.200 kg olduğunun yazılı olduğu,

mahkemesince ise kabahatlinin başvuru dilekçesinde belirttiği bu husus araştırılmaksızın başvurunun reddine karar verildiğinin anlaşılması karşısında, 2918 sayılı Kanun'un 65. maddesindeki düzenleme gereğince, kabahatlinin aracının azami yük ağırlığının, başvurusunda belirtildiği üzere, 3.200 kg olduğunun kabulü durumunda, yapılan kontrolde 3.940 kg yüklü olduğu tespit edilen aracın ancak, 120 kg miktarında {3.200[(3200/100)*3,75]+500= 3.820 kg}- azami yükün %10 fazlasına kadar fazla yük taşımasının söz konusu olacağı, bu hâlde ise kabahatli hakkında uygulanacak idari para cezasının miktarının düşeceği gözetilerek,

kabahatli adına kayıtlı idari para cezasına konu ... plakalı aracın, azami yük ağırlığının her türlü şüpheden uzak net bir şekilde belirlenmesi için ilgili kamu kurumundan sorulmak suretiyle, hukuki durumun tayin ve takdiri gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesinde, isabet görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;