Yargıtay 7. Ceza Dairesi E.2023/18075 K.2025/7784

Kabahatli hakkında, 1567 sayılı Kanun'a muhalefet kabahatinden, 16.000,00 TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiği, kabahatli tarafından bu karara karşı başvuruda bulunulduğu, Sakarya 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 22.12.2022 tarihli ve 2022/5092 D.İş sayılı kararı ile başvurunun reddine karar verildiği, kabahatlinin bu karara itirazı üzerine de Sakarya 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 09.01.2023 tarihli ve 2023/49 D.İş sayılı kararıyla itirazın reddine karar verildiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 11.09.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.10.2023 tarihli ve KYB - 2023/97410 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 02.10.2023 tarihli ve KYB - 2023/97410 sayılı kanun yararına bozma isteminin;“Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 16/01/2020 tarihli İhracat Genelgesinin 6. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında yer alan, "(1) Peşin bedel karşılığı ihracatın 24 ay içerisinde yapılması zorunludur. Ancak 2018-32/48 sayılı Tebliğ’in 9 uncu maddesinde yer alan mücbir sebep ve haklı durum hallerinin varlığı nedeniyle 24 ay içerisinde ihracat yapılamayacağının anlaşılması halinde belirtilen süre dolmadan ihracatçı tarafından peşin bedelin transfer edildiği/getirildiği bankaya mücbir sebep/haklı durum hallerinin 2018-32/48 sayılı Tebliğ’in 9 uncu maddesinde belirtilen şekilde tevsik edilmesi

kaydıyla banka tarafından ihracatçıya en fazla 1 yıla kadar ek süre verilebilir. Banka tarafından verilen toplam 1 yıllık ek sürenin sonunda mücbir sebep/haklı durum devamının belgelenmesi halinde ihracatçı hakkında 2018-32/48 sayılı Tebliğ kapsamında yapılacak işlemlere Bakanlık tarafından karar verilir. Ancak bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan prefinansman kredisi hükümlerine ilişkin açıklamalar saklıdır.

(2) Peşin döviz karşılığında 24 ay içerisinde ya da birinci fıkra uyarınca verilen ek süre sonunda ihracat yapılmaması veya bu süre içerisinde peşin döviz tutarının tamamının tek seferde iade edilmemesi durumunda bu tutar kambiyo mevzuatı açısından prefinansman kredisi hükümlerine tabidir.

Ancak, tamamı tek seferde iade edilmeyen veya süresi içinde ihracatı gerçekleştirilmeyen peşin döviz tutarının 30.000,- ABD Doları veya karşılığı döviz ya da Türk Lirasını geçmeyen kısmı prefinansman hükümlerine tabi olmaz.5 Söz konusu peşin dövize ilişkin 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun uyarınca yasal işlem başlatılmasını teminen bankalarca Bakanlığa bildirim yapılmaz.

Ayrıca,24 ay tamamlanmadan önce indirim, iskonto veya malda bozulma gibi haklı sebeplerin bulunması ve bu durumun ihracatçı tarafından peşin bedelin transfer edildiği/getirildiği bankaya sözleşme ve kesin satış faturasında yapılan değişiklikle tevsik edilmesi halinde peşin bedelin tevsik edilen tutar kadar kısmının iade edilmesi mümkündür. Bu durum dışında kalan kısmi iadelerde kısmi iade tarihinde söz konusu peşin bedel prefinansman hükümlerine tabi olur.

Kısmi olsun veya olmasın Bankalarca yalnızca transferi gerçekleştiren kişiye peşin bedelin iadesi mümkündür. Peşin bedelin iadesine ilişkin KKDF mevzuatı hükümleri saklıdır." şeklindeki ve,

Aynı maddenin 14. fıkrasında yer alan, "Peşin bedelin transfer edilmesinden/getirilmesinden önceki bir ihracatın, peşin bedelin taahhüdüne sayılmasının talep edilmesi halinde; peşin bedele ait İBKB iptal edilerek taahhüde sayılan ... ile irtibatlı yeni bir İBKB düzenlenir ve üzerine ödeme şekli değişikliği sonucu düzenlendiğine ilişkin not konulur. Peşin bedele ilişkin İBKB tutarının taahhüde sayılan ... tutarından fazla olması halinde ise kalan tutar kadar da peşin bedelle ilgili yeni bir İBKB düzenlenmesi ve iptal edilen İBKB’nin yenisine iliştirilmesi gerekir.

İmalatçı veya tedarikçi firma adına transfer edilen/getirilen peşin bedelin ihracat taahhüdü, aracı ihracatçı vasıtasıyla diğer bir ithalatçıya yapılan ihracata ilişkin ...'de lehine peşin bedel transfer edilen/getirilen imalatçı veya tedarikçi firma unvanının kayıtlı olması veya imalatçı veya tedarikçi firmanın ihracatçıya düzenlediği faturanın ibrazı halinde kapatılır.

Peşin bedel, ihraç bedellerinin tahsil süresi ile peşin bedelin süresi içinde beyan edilmek kaydıyla peşin bedelin transfer edilmesinden/getirilmesinden önce veya sonra diğer bir ithalatçıya yapılmış olan ihracatın taahhüdüne sayılır. Ancak imalatçı veya tedarikçi firma adına transfer edilen/getirilen peşin dövizlerin aracı ihracatçı vasıtasıyla peşin bedelin transfer edilmesinden/getirilmesinden önce veya sonra diğer bir ithalatçıya yapılmış olan ihracatın taahhüdüne sayılabilmesi için ...'de imalatçı veya tedarikçi firma unvanının kayıtlı olması veya imalatçı veya tedarikçi firmanın ihracatçıya düzenlediği faturanın ibrazı gerekir." şeklindeki düzenlemeler nazara alındığında,

Dosya kapsamına göre; her ne kadar, kabahatli şirketin peşin döviz karşılığında yaptığı ihracatı, yapılan bildirime rağmen 210.775,00 euro tutarındaki ihracat bedeli alındıktan sonra 24 ay içerisinde değil de, ihracat bedelini almadan önce yaptığından bahisle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 16/01/2020 tarihli İhracat Genelgesinin 6/1-2. maddelerine aykırı davrandığı gerekçesiyle kabahatli şirket hakkında idari para cezası verilmiş ise de;

Türkiye İş Bankası A.Ş. tarafından kabahatli şirketin 07/08/2020 tarihli ihracata konu peşin bedel kapama süresinin son tarihinin 07/08/2022 tarihi olduğunun kabahatli şirkete yalnızca mail yoluyla bildirilmiş olması, bu hususta anılan şirkete usulüne uygun herhangi bir tebligat yapılmadığının anlaşılması karşısında, kabahatli şirkete 24 aylık peşin bedel kapama süresinin başladığına dair usulüne uygun şekilde bildirimde bulunulmadan idari para cezasının düzenlendiği,

Bununla birlikte, kabahatli şirket tarafından kabahate konu ihracatın 17/07/2020 tarihinde ihracat bedelini almadan gerçekleştirilmiş olması halinde uygulanacak usulün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 16/01/2020 tarihli İhracat Genelgesinin 6/14. maddesinde açıkça düzenlenmiş olup, ihracatın

ihracat bedeli alındıktan sonra başlayacak olan 24 aylık peşin bedel kapama süresi içerisinde değil de, evvelce gerçekleştirilmiş olması da anılan mevzuat hükümleri gereği mümkün olup, bu durumun atılı kabahatin oluşmasına sebebiyet vermeyeceği, zira peşin ihracat bedelinin 24 aylık süreden sonra veya hiç getirilmemesi halinde anılan kabahatin oluşacağı cihetle, kabahatli şirkete yüklenen kabahatin yasal unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden, itirazın anılan nedenlerle kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesindeki "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,