Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2009/4555 K.2010/4593

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay’ca incelenmesi davacı tarafça istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi. Gereği görüşüldü: 1-Dava, haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

İddia ve savunmaya, duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere, mahkemece toplanıp değerlendirilen delillere, yanılgıya dayalı dahi olsa bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına kazanılmış hak, aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için de zorunluluk doğmasına, bozma dışında kalan yönlerin ise kesinleşmiş sayılmasına, mahkemece bozma kararına uyulmakla davalı ...

Ticaret A.Ş. hakkındaki davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiği konusunda davalı ... Ticaret A.Ş. yararına kazanılmış hak doğmasına, mahkemece de kazanılmış hak doğrultusunda davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı tarafın davalı ... Ticaret A.Ş. hakkında kurulan hükme yönelik yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

2-Davacı tarafın davalı ...., Yapı Taah. San. Tic. A.Ş. hakkında kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince; mahkemece davalı ...., Yapı Taah. San. Tic. A.Ş. hakkında açılan dava yönünden de davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya içeriğinde toplanan delillere, bozma ilamı içeriğine ve yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir.

Kural olarak bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına kazanılmış hak aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için zorunluluk doğar. Bozma dışında kalan yönler ise kesinleşir. Bu ilkenin sonucu olarak, oluşturulacak yeni hükümde usuli kazanılmış hak ihlal edilerek karşı taraf aleyhine hüküm verilemez.

Bu kural mahkemece verilen hükmün taraflardan biri tarafından temyiz edilmemesi halinde de uygulanır. Hüküm aleyhine hüküm verilen tarafça temyiz edilmediği taktirde temyiz etmeyen taraf yönünden kesinleşir ve lehine hüküm verilen taraf yararına usuli kazanılmış hak doğar.

Öte yandan öğreti ve uygulamada zorunlu arkadaşlık hali sözkonusu olmadıkça müteselsil sorumlulardan biri lehine yapılan bozma kararından hükmü temyiz etmeyen diğer müteselsil sorumluların yararlanamayacağı kabul edilmektedir.

Somut olaya gelince, davacı taraf iş sahibi ve yüklenici olan davalıların muhtelif yerlerde yaptıkları kazı çalışmaları sırasında müvekkiline ait şube yolu borularında hasar meydana getirdiklerini öne sürerek 4.010.492.982 TL zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemiyle dava açmış, mahkemece yapılan yargılama sonucunda 2003/275 esas, 2004/168 karar sayılı 19.7.2002 günlü hükümle davanın kısmen kabulüne, 2.617.104.300 TL tazminatın 29.08.2001 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalılardan ...., Yapı Taah.

San. Tic. A.Ş.tarafından temyiz edilmemiş, davacı ve davalılardan Aktaş Elektrik Ticaret A.Ş’nin temyizi üzerine dairemizin 2005/43 esas, 2005/334 karar sayılı, 11.02.2005 ilamı ile, “davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiği” gerekçesiyle davalı ...

Ticaret A.Ş. yararına, “İSKİ Tarifeler Yönetmeliği’nin 51. maddesi hükmündeki zararın %50 fazlası ile birlikte tahsil edileceğine” ilişkin hükmün yasal dayanağı bulunup bulunmadığı araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği” gerekçesi ile de davacı taraf yararına bozulmuş, mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra yeniden yapılan yargılama sonucunda her iki davalı yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, verilen bu son hüküm davacı tarafça temyiz edilmiştir.

Davalı ... Ticaret A.Ş’nin iş sahibi, diğer davalı...Yapı Taah. San. Tic. A.Ş’nin de yüklenici olduğu, zararın davalı...Yapı Taah. San. Tic. A.Ş’nin sözleşme ile üzerine aldığı işin yapımı sırasında meydana geldiği anlaşılmaktadır. İşi bizzat yapan davalı...Yapı Taah. San. Tic. A.Ş.’nin sorumluluğunun haksız fiil’den, bu davalıya işi sözleşme ile veren ancak kontrol ve denetim görevini gereğince yapmayarak zararın meydana gelmesine neden olan davalı ...

Ticaret A.Ş’nin sorumluluğunun ise Borçlar Kanunu’nun 55. maddesi hükmünde öngörülen adam çalıştıranın kusursuz sorumluluğundan kaynaklandığı, davalıların davacıya karşı sorumluluğunun Borçlar Kanunu’nun 51/2 maddesi hükmünde öngörülen eksik teselsül olduğu, davalılar arasında zorunlu arkadaşlık bulunmadığı kuşkusuzdur. Mahkemece verilen kısmen kabule ilişkin önceki günlü hüküm davalı...Yapı Taah. San. Tic.

A.Ş. tarafından temyiz edilmemekle bu davalı aleyhine hükmedilen miktar yönünden davacı taraf yararına usuli kazanılmış hak doğmuştur. Bu olgular gözetildiğinde önceki hükmü temyiz etmeyen davalı...Yapı Taah. San. Tic. A.Ş’nin diğer davalı ... Ticaret A.Ş. yararına yapılan zamanaşımı nedeniyle davanın reddi gerektiğine ilişkin bozmadan yararlanamayacağı, davacı taraf yararına doğan usuli kazanılmış hak gözetildiğinde artık davalı...Yapı Taah. San. Tic.

A.Ş. aleyhine önceki günlü hükümde belirtilen miktardan daha az bir tazminata hükmedilemeyeceği kuşkusuzdur.

Hal böyle olunca mahkemece sadece davalı ... Ticaret A.Ş. hakkında açılan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, İSKİ Tarifeler Yönetmeliği’nin 51. maddesi hükmünde öngörülen ve yasal dayanağı da bulunmayan zararın %50 fazlası ile birlikte tahsil edileceğine ilişkin hükmün somut olayda uygulanamayacağı gözetilerek davalı...Yapı Taah. San. Tic.

A.Ş. hakkında açılan davanın ise daha önce alınan bilirkişi raporu ve önceki karar doğrultusunda kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, davacı taraf yararına doğan usuli kazanılmış hakkı zedeleyecek şekilde davalı...Yapı Taah. San. Tic.