Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2010/1294 K.2010/1864

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı dernek başkanı... tarafından istenilmiş olup, temyiz isteminin süresinde olduğu anlaşılmakla; dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu, tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi. Gereği görüşüldü:

Dava, derneğin kendiliğinden sona erdiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, taraf teşkili sağlanmadığından yapılan yargılama usul hükümlerine uygun düşmemiştir.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 12. maddesi hükmünde, tebligatın tüzel kişilerin yetkili temsilcilerine, bunların birden fazla olması halinde yalnızca birine yapılacağı, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun derneklere ilişkin 85. maddesi hükmünde yönetim kurulunun derneğin yürütme ve temsil organı olduğu, bu görevini kanuna ve dernek tüzüğüne uygun olarak yerine getireceği, temsil görevinin yönetim kurulunca, üyelerden birine veya bir üçüncü kişiye verilebileceği, HUMK'un 72. maddesi hükmünde de iddia ve savunmalarını bildirmek üzere usulüne uygun olarak mahkemeye çağrılmış olmadıkça taraflar hakkında hüküm kurulamayacağı açıklanmıştır.

Somut olaya gelince, davalı dernek tüzüğünün 18. maddesi hükmünde dernek başkanının derneğin temsilcisi ve yetkili yöneticisi olarak genel kurulda seçileceği, 19. maddesi hükmünde ise derneği ve yönetim kurulunu temsil etme görevinin başkana ait olduğu kararlaştırılmıştır.

Hüküm davalı dernek başkanı tarafından ve taraf teşkilinin sağlanmadığı, savunmaları alınmadan hüküm verildiği gerekçesiyle temyiz edilmiş ve temyiz dilekçesinde dernek adına duruşma oturumuna katılan kişinin daha önce dernekten ihraç edilen ... olduğu açıklanmıştır. Temyiz dilekçesine eklenen genel kurul sonuç bildiriminden de 23.04.2008 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında davalı derneğin başkanlığına hükmü dernek adına temyiz eden...'nin seçildiği anlaşılmaktadır.

Dava dilekçesi ve ilk duruşma oturum gününün tebliği için çıkartılan davetiyenin tanınmadığı ve adreste ikamet etmediği gerekçesiyle davalı derneğe tebliğ edilemeyerek iade edildiği, derneği temsilen 02.04.2009 günlü ilk duruşma oturumuna katılan kişinin kimliğinin de mahkemece tespit edilmediği, sıfatının ve derneği temsil yetkisi bulunup bulunmadığının araştırılmadığı dikkate alındığında somut olayda taraf teşkilinin sağlandığından ve derneği temsile yetkili kişinin katılımı ile yargılama yapılıp hüküm verildiğinden söz edilemeyeceği kuşkusuzdur.

O halde, mahkemece az yukarıda açıklanan hukuksal olgular gözetilerek dava dilekçesi ve duruşma oturum günü davalı dernek adına yeniden tebliğe çıkartılarak tebliği sağlanmalı, İl dernekler Müdürlüğünden dernek dosyasının bir örneği, davalı dernekten de dernek karar defteri getirtilerek davalı derneğin dava tarihi itibarıyla temsilcilerinin kim veya kimler olduğu,

davalı derneğe yapılan tebligatın usulüne uygun olup olmadığı incelenmeli, bu şekilde taraf teşkili sağlanmalı, dernek adına duruşma oturumuna katılan olduğu taktirde katılan kişi veya kişilerin kim oldukları ve dernekteki sıfatları sorularak kimlikleri tespit edilmeli, derneği temsile yetkili olduklarını gösterir yetki belgeleri istenilmeli, derneği temsile yetkili oldukları belirlendiği taktirde davaya karşı diyecekleri ve delilleri sorulmalı, gösterecekleri deliller toplanmalı, daha sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm verilmelidir.