Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2010/1480 K.2010/2800

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu. Tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi. Gereği görüşüldü:

Dava, derneğin feshi istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya içeriğine uygun düşmemiştir.

Bir derneğin kapatılabilmesi için o derneğin suç sayılan eylemlerin kaynağı haline geldiğinin süregelen ve birden çok eylemin varlığının saptanması halinde mümkündür. Ancak o takdirde dernek kurucularının asıl amacının dernek faaliyeti olmayıp dernek adı altında suç işlemeye veya ahlaka aykırı çalışmalar yapmaya yasal zemin hazırlamak olduğundan söz edilebilir. Dernekte bir kez yapılan aramada ele geçirilen suç aletinin varlığı veya dernek başkan ve üyelerinin bireysel nitelikte suç işlemeleri durumunda derneğin kapatılması için yeterli neden kabul edilemez. Öte yandan bir tüzel kişi olan dernekler ancak organları olarak hareket eden gerçek kişilerin fiillerinden sorumlu olurlar.

Temyize konu davada ise; davalı dernek lokalinde yapılan aramada 6 adet Hint horozu ele geçirilmiş, bunlardan bir tanesinin yaralı olduğu anlaşılmış, bundan dolayı dernek başkanı ... ... hakkında hayvanlara eziyet etmek eyleminden dolayı idari para cezası uygulandığı, aynı zamanda Dernekler Kanununa muhalefet suçundan Köyceğiz Sulh Ceza Mahkemesinde dava açılmış ve mahkumiyet kararı verilmiş olup mahkemede bunu ilgili derneğin suç sayılan eylemlerin kaynağı haline geldiğinin kabulü için yeterli sayarak derneğin kapatılmasına karar vermiştir.

Dosyada başka bir suç sayılan eylemin varlığı anlaşılamamıştır. Tek eylem, davalı derneğin bu suçun "kaynağı" haline geldiğini göstermeye yeterli kabul edilemez. Nitekim Anayasa Mahkemesi de benzer hüküm taşıyan, Siyasi Partiler Yasasının 103. maddesindeki "kanunsuz siyasi faaliyetlerin mihrakı olmayı suçun kesif şekilde işlenmesi, birden fazla mahkumiyet, ..." şeklinde yorumlamıştır.