Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2010/3361 K.2010/3225

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı ... Bölge Müdürlüğü tarafından istenilmekle, temyiz isteminin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu, tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi. Gereği görüşüldü:

Davacı vekili, davacı ...’in ... ... tarafından Kadıköy 1.Noterliğinde 24.04.1981 tarihinde evlat edinildiğini, ... ...’in annesi ... ...’e ait ... ... Büyük ... 156 Pafta 785 Ada 35 parselde bahçeli ahşap ev vasfındaki taşınmazın beyanlar hanesinde vakıf şerhinin bulunması nedeniyle ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesince 03.05.2007 günlü yetki verildiğini belirterek hasımlı mirasçılık belgesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Bölge Müdürlüğü vekili davacı ile tapu maliki miras bırakan arasında bir bağ kurulamadığını savunarak davanın reddini istemiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... Bölge Müdürlüğü vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, mirasçılık belgesinin verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve soruşturma, toplanan deliller hüküm vermeye yeterli değildir.

HUMK'nun 1. maddesi hükmüne göre mahkemelerin görevi kanunla belirlenir. Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan taraflarca öne sürülmese bile mahkemelerce kendiliğinden dikkate alınması gerekir. Hiçbir mahkeme kendi görevini aşan bir davaya bakıp sonuçlandıramaz. Bu kural davada ön sorun oluşturan konularda da uygulanır. Bir mahkemenin kendi görevine giren bir davayı sonuçlandırabilmesi daha üst mahkemede görülmesi gereken başka bir uyuşmazlığın çözümüne bağlı olması halinde mahkemenin bu uyuşmazlığı ön sorun yapması, bu konuda üst mahkemede dava açması için ilgili tarafa yetki ve süre vermesi, açılacak davanın sonucunu beklemesi ve ön sorun çözüme kavuşturulup kesin hükme bağlandıktan sonra bunun sonucuna göre önündeki davayı sonuçlandırması gerekir.

Somut olaya gelince, toplanan deliller ve getirtilen nüfus kayıtlarından; davacıyı evlat edinen ... ...’in ... ... mahallesi, cilt 62, hane 1653'de nüfusa kayıtlı olduğu, babasının ..., annesinin ... olduğu 01.07.1900 yılında ...’da doğduğu ve 30.01.1987 yılında öldüğü, nüfusta annesi görülen ... ...’in ise babasının ..., annesinin ... ... olduğu 01.07.1880 tarihinde Çanakkale'de doğduğu, 19.03.1965 yılında öldüğü, davacı ... tarafından 26.04.2007 tarihinde ...

Tapu Sicil Müdürlüğü ve Vakıflar İdaresi hasım gösterilerek tapu maliki ... ile miras bırakan ... ...’in aynı kişi olduğunun tespiti istemiyle dava açıldığı ve davanın derdest olduğu anlaşılmaktadır. Miras bırakanın ... ... olarak nüfusta kayıtlı bulunduğu, tapu kaydındaki malikin ise ... olduğu, soyadının bulunmadığı gözetildiğinde, davacının tapu maliki ...’ye mirasçı olabilmesi için ... ... ile tapu maliki ...'nin aynı kişi olduklarının belirlenmesi gerektiği kuşkusuzdur.

Ne var ki mahkemece tapu maliki ile miras bırakanın aynı kişi olduklarının ancak Asliye Hukuk Mahkemesinde açılabilecek bir dava ile kanıtlanabileceği, bu uyuşmazlığın dar yetkili Sulh Hukuk mahkemesinde çözümlenemeyeceği gözden kaçırılarak karar verilmiştir. Eksik araştırma ve soruşturma ile hüküm verilemez.

O halde mahkemece öncelikle tapu maliki ... ile miras bırakan ... ...'in aynı kişi olup olmadığı ön sorun yapılmalı, ön sorunun çözümü için ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/293 Esas sayılı derdest davanın sonucu ve verilecek kararın kesinleşmesi beklenmeli, daha sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.