Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2010/6757 K.2011/4879

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava konusu 189 ada 163, 73 ve 13 parsel sayılı sırasıyla 12.372,34 m2, 1619,63 m2, 1619,63 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar miras yoluyla gelen hakka, tapu kaydına satın almaya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak davalı ... adına tespit edilmiştir.

Davacı ... ve arkadaşları 189 ada 163 parsel sayılı taşınmazın köy merası olup; köy adına tescil edilmesi gerektiği, davacı ..., 189 ada 163, 73 ve 13 parsel sayılı taşınmazların ortak miras bırakanları ...’den kaldığı iddiasına dayanarak ayrı ayrı dava açmış, dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılamada Hazine davaya dahil edilmiştir.

Mahkemece davacılar ... ile ... ve arkadaşlarının davasının kısmen kabulüne, 189 ada 163 parsel sayılı taşınmazın tespitinin iptaliyle 08.06.2010 havale tarihli uzman bilirkişinin rapor ve krokisinde (A) harfiyle gösterilen 9831,18 m2 yüzölçümündeki bölümünün ... mirasçıları adına payları oranında, (B) harfiyle gösterilen 2541,16 m2 yüzölçümündeki taşınmaz bölümünün mera niteliği sınırlandırılarak özel siciline kaydına, 189 ada 73 parsel sayılı taşınmaz ile 189 ada 13 parsel sayılı taşınmazın anılan bilirkişi raporunda (A) harfiyle gösterilen 4578,16 m2 yüzölçümündeki bölümünün ... mirasçıları adına payları oranında,

189 ada 13 parsel sayılı taşınmazın (B) harfiyle gösterilen 1920 m2 yüzölçümündeki bölümünün davalı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava ve temyize konu 189 ada 163 parsel sayılı taşınmazın uzman bilirkişinin rapor ve krokisinde (B) harfi ile gösterilen 2541,16 m2 yüzölçümündeki bölümünün mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmişse de yapılan araştırma ve soruşturma yetersizdir.

Mahkemece iddia ve savunmanın kıymetlendirilmesi yönünden taşınmaz başında keşif yapılmış, aynı köyden mahalli bilirkişi dinlenmiş, tutanak bilirkişilerinin tamamı dinlenmemiş, usulüne uygun mera araştırması yapılmamış ve varsa nedenleri hüküm yerinde gerekçeleriyle açıkça gösterilmemiştir. Yetersiz araştırma ve soruşturma ile hüküm kurulamaz.

Uyuşmazlığın saptanan niteliği dikkate alınarak taşınmazın bulunduğu bölgede yetkili idari merciler tarafından 4753 ve 5618 sayılı Yasalar uyarınca mera tahsisi yapılıp yapılmadığı Özel İdare Müdürlüğünden aynı doğrultudaki 4342 sayılı Yasa uyarınca Mülki Amirlikten sorulup saptanması zorunludur.

O halde sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede yetkili idari merciler tarafından 4753 ve 5618 sayılı Yasalar uyarınca mera tahsisi yapılıp yapılmadığı Özel İdare Müdürlüğünden ve Mülki Amirlikten sorulup saptanmalı, yapılmış ve bu yönetimsel işlemler kesinleşmiş ise mera tahsis haritası ve eki belgeler getirtilmeli, taraflardan tanıklarını liste halinde dava dosyasına ibraz etmeleri istenilmeli, bundan sonra yöreyi iyi bilen,

dava konusu taşınmazın bulunduğu köye komşu köyler halkından seçilecek yerel bilirkişi ve uzman bilirkişi tarafların aynı yöntemle gösterdikleri tanıklar ve tapu fen memuru ve uzman ziraatçi bilirkişi ve tutanak bilirkişilerinin tümü hazır olduğu halde dava konusu taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı, mera tahsisi yapılmış ise mera tahsis haritasının ölçeği ile kadastro paftasının ölçeği eşitlendikten sonra yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi fen memuru eliyle yerine her iki harita çakıştırılmak suretiyle uygulanmalı,

uygulamada haritalarda tarif edilen belli poligon ve röper noktalar ile arz üzerindeki doğal yada yapay sınır yerlerinden yararlanılmalı, bu yolla dava konusu taşınmazın (B) ile işaretli bölümünün mera tahsis haritasının kapsamında kalıp kalmadığı duraksamaya meydan vermeyecek şekilde belirlenmeli, taşınmazın bulunduğu bölgede yetkili idari merciler tarafından mera tahsisi yapılmamış ise yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazın öncesinin bilinmeyen bir zamandan beri geleneksel biçimde mera olarak kullanılıp kullanılmadığı yolunda bilirkişi ve tanıklardan olaylara dayalı bilgi alınmalı,

hükme dayanak yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi sözleri ile tutanak bilirkişilerinin beyanları arasındaki aykırılık giderilmeli, dava konusu taşınmaza sınırda komşu tüm taşınmazların tespit tutanağı ve varsa dayanağı belgeler getirtilmeli, tesbitlerine bir kayıt ve belge esas alınan komşu taşınmazlar varsa sözü edilen kayıt ve belgelerde nizalı parsel yönünün ne biçimde ve kimin yeri olarak sınır gösterildiği yönü üzerinde durulmalı, bu suretle yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli, komşu taşınmazların tespitte saptanan türleri ve eylemli durumları incelenip irdelenmeli,

bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir.Mahkemece bu olgular gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davalı ...’in temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile 189 ada 163 parsel sayılı taşınmazın uzman bilirkişinin rapor ve krokisinde (B) harfi ile gösterilen bölümüne ilişkin hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

2-Davalı ... 189 ada 73 parsel sayılı taşınmazın tamamı ile 189 ada 13 parsel sayılı taşınmazın (A) harfiyle gösterilen 4578,16 m2 yüzölçümündeki bölümlerine ilişkin olarak 30.06.1975 ve 28.04.2006 tarihli senetlere dayanmıştır.

Mahkemece bu senetlere değer verilmeyerek taşınmazların ortak miras bırakan ...’den kaldığı, ...’ın sağlığında dava konusu 189 ada 73 parsel sayılı taşınmazın tamamı ile 189 ada 13 parsel sayılı taşınmazın (A) harfiyle gösterilen 4578,16 m2 yüzölçümündeki bölümünü önce nikahsız sonra nikahlı eşi ...’e sattığı ancak; zilyetliğini devretmediği kabul edilerek taşınmazların ... mirasçıları adına payları oranında tesciline karar verilmişse de, yapılan araştırma ve soruşturma yetersiz olduğu gibi delillerin değerlendirmesi de dosya içeriğine uygun düşmemektedir.

Mahkemece senet tanıklarından İsmail ... dışındaki tanıklar ve halen hayatta olan ...(...) ... dinlenmemiştir.

Davada sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için mahkemece öncelikle senet asılları getirtilerek; senet tanıkları ile ...(...) ... tanık olarak dinlenmeli, ölü olanlar varsa nüfus kayıtları getirtilerek ölü oldukları belgelendirilmeli, gerektiğinde senedi imzalayan köy muhtarı ile azalar da dinlenerek satış işleminin gerçekte yapılıp yapılmadığı duraksamasız saptanmalı, satış yapıldığının belirlenmesi halinde miras bırakan ile karısı ...(...) ... aynı evde oturdukları dikkate alınarak bu satış ve zilyetliğin devri kısa elden teslim olarak kabul edilmeli ve sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.