Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2010/6828 K.2011/6793

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmiş ve isteğin kanuni süresinde olduğu anlaşılmış ise de hüküm tarihinde taşınmazların değeri kanunda mürafaa için öngörülen 14,200 TL'yi geçmediği anlaşıldığından duruşma isteminin reddine, dosyanın evrak üzerinde incelenmesine karar verildi. Gereği görüşüldü;

Kadastro sırasında (... Köyü kadastro çalışma alanında) 527, 528, 538, 539, 542, 548, 549, 608, 609, 734, 735, 741, 742, 744 ve 745 parsel sayılı taşınmazlar ile (...

Köyü kadastro çalışma alanında) 528, 576, 539, 548, 513, 549, 542, 564, 538, 560, 427, 527, 573, 587, 632, 731, 733, 734, 735, 736, 737, 738, 739, 740, 741, 742, 743, 744, 745, 375, 591, 608, 609, 634, 485, 444, 515, 635, 748, 749, 621, 622, 623, 626, 627, 628, 630, 631 ve 610 parsel sayılı taşınmazlar tutanaklarında gösterilen hukuki nedenlere dayanılarak davalı taraf adına tespit edilmişlerdir. Davacı-davalı ...

Yüksel Bulutoğlu ve arkadaşları tapu kaydına dayanarak tüm taşınmazlar hakkında, davacı-davalı Hazine ve davacı-davalı ... 485, 731, 733, 736, 737, 738, 739, 740, 741 ve 743 parsel sayılı taşınmazlar hakkında kamu malı niteliğinde mera olduğu gerekçesiyle ayrı ayrı dava açmışlar, ... ... ve arkadaşları 738 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki davaya tapu kaydına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak müdahil olmuşlar, davacı-davalı ...

Köyü Tüzel Kişiliği tarafından Münip Başol ve arkadaşları aleyhine, davacı- davalı ... tarafında davalı-davacı ... Köyü Tüzel Kişiliği aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesine ayrı ayrı açılan Elatmanın Önlenmesi davaları Kadastro Mahkemesine aktarılmış ve dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda, ... Köyü kadastro çalışma alanında bulunan 527, 528, 538, 539, 542, 548, 549, 608, 609, 735, 741, 742, 744, 745 ve 734 parsel sayılı taşınmazlar ile ...

Köyü kadastro çalışma alanında bulunan 528, 576, 539, 548, 513, 549, 542, 564, 538, 560, 427, 527, 573 ve 587 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki davaların reddine, adı geçen taşınmazların tespit gibi tapuya kayıt ve tescillerine, ...

Köyü çalışma alanında bulunan 632, 731, 733, 734, 735, 736, 737, 738, 739, 740, 741, 742, 743, 744, 745, 375, 591, 608, 609, 634, 485, 444, 515, 635, 749, 748, 621, 622, 623, 625, 626, 627, 628, 630, 631 ve 610 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki davaların kabulü ile mera olarak sınırlandırılmalarına, 738 parsel sayılı taşınmazın uzman bilirkişi İsmet Başsoy tarafından düzenlenen rapor ve haritasına ekli krokide yeşil renk ile taralı 20700 m2 yüzölçüme sahip bölümün Asliye Hukuk Mahkemesinin 1983/559-1984/686 E.K sayılı ilamında yazılı taraflar adına tapuya kayıt ve tesciline, kalan bölümün mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş;

hüküm, Hazine, ... Köyü ve ... Köyü Tüzel Kişilikleri, katılan davacılar ... ... ve arkadaşları ile davacı-davalı ... tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

1-Davacı ... ve arkadaşlarının tutunduğu Temmuz 1926 tarih 11 ve 12 sayılı kök tapu kayıtlarında taşınmazın türü mera olarak belirtilmiştir. Tarif edilen sınır yerleri istikamet gösteren nokta sınır yerlerindedir. Dayanılan tapu kayıtlarında tarif edilen sınır yerleri ve kayıtların oluşma nedenleri dikkate alındığında belli bir geometrik durum oluşturmadığı ve tapu kayıtlarının tapu tekniğine uygun olmadığı dosya içeriği ve siciller üzerinde yapılan inceleme ile belirlenmiştir. Hal böyle olunca tutunulan tapu kayıtlarının dava ve temyize konu taşınmazları kapsaması olanaksız olduğundan davacı-davalı ...' in temyiz itirazlarının REDDİNE, peşin alınan harcın mahsubu ile geriye kalan 6,85 TL harcın davacı-davalı ...'den alınmasına,

2-Davacı-davalı ... Kişiliğinin temyizi, mera olarak sınırlandırılan ve az yukarıda parsel numaraları yazılı 375 ve 485 parsel sayılı taşınmazlar dışındaki parsellerin aidiyetine, 375 ve 485 parsel sayılı taşınmazların ise mülkiyetine, davacı-davalı ... Köyü Tüzel Kişiliğinin temyizi ise mera olarak sınırlandırılan ve az yukarıda parsel numaraları yazılı taşınmazların aidiyetine yöneliktir.

Kural olarak meraların aidiyetine ilişkin davaların (uyuşmazlığın) Kadastro Mahkemesinde görülmesi olanaksız genel mahkemede çözümlenmesi zorunludur. Görev kamu düzenine ilişkin olup istek olmasa bile yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekir.

Yerleşik Yargıtay uygulamasında ve öğretide kararlılık kazanan görüşlere göre bu nitelikteki taşınmazların çıplak mülkiyeti Hazine'ye, intifaı bir başka deyişle yararlanma ... taşınmazların bulunduğu belde ya da köy tüzel kişiliğine aittir.

375 ve 485 parsel sayılı taşınmazların ise kamu malı niteliğinde mera olduğu mahkemece yapılan keşif, uygulama ve toplanıp değerlendirilen delillerle belirlenmiş olup meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresi ne olursa olsun hukukça bir değer taşımaz. Mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığından davacı-davalı ... ve ...

Köyü Tüzel Kişiliklerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının REDDİNE, peşin alınan harcın mahsubu ile geriye kalan 6,85 TL harcın ... ve ... Köyü Tüzel Kişiliğinden ayrı ayrı alınmasına,

3-Davacı-davalı Hazine'nin temyiz itirazlarına gelince. Hazine, 485, 731, 733, 736, 737, 738, 739, 740, 741 ve 743 parsel sayılı taşınmazların mera niteliğinde olduğunu ileri sürerek dava açmış ve mahkemece 738 parsel sayılı taşınmaz dışındaki tüm taşınmazların mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmiştir. Kural olarak davanın gerçek tarafı olmayan kişiler hükmü temyiz edemez.

Öğretide ve uygulamada kararlılık kazanan görüşlere göre bir hükmü hukuksal yararı bulunmak koşulu ile ancak davanın tarafları temyiz edebilir.

Açıklanan nedenlerle Hazine'nin 485, 731, 733, 736, 737, 738, 739, 740, 741 ve 743 parsel sayılı taşınmazlar dışında kalan parseller hakkındaki davalarda taraf sıfatı bulunmadığından temyiz isteğinin, 738 parsel sayılı taşınmaz dışında kalan ve davada tarafı bulunduğu yukarıda numaraları yazılı taşınmazlar hakkındaki davası kabul ile sonuçlandığından 738 parsel sayılı taşınmazın uzman bilirkişi raporunda (a) harfi ile gösterilen bölümü dışındaki diğer taşınmazlar hakkında verilen hükmün temyizinde de hukuki yararı olmadığından temyiz isteğinin REDDİNE, 738 parsel dışındaki tüm taşınmazlar hakkındaki hüküm bölümlerinin ONANMASINA,

Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

4- Katılan davacılar ... ... ve arkadaşları ile Hazine'nin 738 parsel sayılı taşınmazın uzman bilirkişi raporunda (a) harfi ile gösterilen 20700 m2 yüzölçüme sahip bölümüne yönelik temyiz isteklerine gelince; hükmün 3.bendinde 738 parsel sayılı taşınmaz mera olarak sınırlandırıldığı halde 5.bendinde aynı taşınmazın bilirkişi raporunda (a) harfi ile gösterilen 20700 m2 yüzölçüme sahip bölümü hakkında infazda tereddüt oluşturacak şekilde ve davanın tarafı dahi olmayan kişileri de kapsayacak şekilde hüküm tesisi dahi isabetsiz olduğu gibi yapılan araştırma ve soruşturmada hüküm vermeye yeterli değildir.

O halde sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için öncelikle katılan davacı tarafın tutunduğu tapu kayıtları ilk oluştuğu günden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü ve Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtilmeli, dayanılan kayıtların dava dışı başka taşınmazlara revizyon görüp görmediği,

Tapu Sicil Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğünden sorulup saptanmalı, revizyon görmüş ise dava konusu taşınmaz ile revizyon gördüğü dava dışı taşınmazları bir arada gösterecek şekilde geniş kapsamlı birleşik harita Kadastro Müdürlüğü ve Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtilmeli, daha sonra yöreyi iyi bilen yerel ve uzman bilirkişi, tutanak bilirkişilerinin tümü, taraf tanıkları ile taşınmazlar başında yeniden keşif yapılmalı, dayanılan tapu kayıtları yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanmalı, kayıtlarda tarif edilen sınır yerlerinden yerel bilirkişice bilinemeyen sınırlar yönünden tanık bilgisine başvurulmalı,

bilirkişi ve tanık beyanları komşu parsellerin dayanak kayıtları ile kayıt bulunamaması halinde tutanak içerikleriyle denetlenmeli, uzman bilirkişiden keşfi denetlemeye imkan verecek şekilde rapor alınmalı, böylece dava konusu taşınmazın davacı tarafın tutunduğu tapu kayıtları kapsamında kalıp kalmadığı duraksamasız saptanmalı, dava konusu taşınmazın kayıtların kapsamı dışında kaldığı saptandığı takdirde kadim mera olup olmadığı belirlenmeli, mera olmadığının belirlenmesi durumunda zilyetlik araştırması yapılmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir.