Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2010/6947 K.2011/4815

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava konusu 132 ada 4 parsel sayılı 581,65 m2 yüzölçümündeki taşınmaz genel mahkemede dava konusu olduğundan söz edilerek malikhanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Kadastro tespitinden önce davacı ... tarafından davalı Hazine ve Bağlarpınarı Köyü Tüzel Kişiliği aleyhine genel mahkemede açılan tescil davası görevsizlik kararı ile Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Mahkemece davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece dava konusu 132 ada 4 parsel sayılı taşınmaz üzerinde zilyet davacı ... yararına 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi hükmünde öngörülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçe gösterilerek karar verilmiş ise de, mahkemece yapılan araştırma, soruşturma hüküm vermeye yeterli değildir. Dava konusu taşınmaza komşu 132 ada 3 parsel sayılı taşınmaz üzerinde korunması gereken kilise niteliğinde kültür varlığı bulunduğu dosya içeriğinden anlaşıldığına göre Erzurum Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'ndan sit alanını gösteren harita getirtilip yöntemine uygun şekilde mahalline uygulanmamış, dava konusu taşınmazın sit alanı içerisinde kalıp kalmadığı duraksamasız belirlenmemiştir.

O halde davada sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgeyi içerir, sit alanını gösteren harita Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulundan, dava konusu taşınmaza komşu 132 ada 3 parsel sayılı taşınmazın dayanağı 21.12.1955 tarih ve 452 sayılı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri, varsa haritasının Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtilerek yöreyi iyi bilen yerel ve uzman bilirkişi, fen memuru ve arkeolog bilirkişi hazır olduğu halde taşınmaz başında keşif yapılmalı, yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi,

fen memuru ve arkeolog bilirkişi eliyle kadastro paftasının ölçeği ile Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulundan getirtilen haritanın ölçekleri eşitlenerek her iki harita çakıştırılmak suretiyle yerine uygulanmalı, uygulamada haritalarda tarif edilen belli poligon ve röper noktalar ile arz üzerindeki doğal ya da yapay sınır yerlerinden yararlanılmalı, bu yolla dava konusu taşınmazın sit alanını gösteren haritanın kapsamında kalıp kalmadığı,

harita kapsamında kaldığı takdirde haritada taşınmazın konumu uzman bilirkişiye açıkça işaret ettirilmeli, derecesi ve üzerinde korunması gerekli 1. grup kültür ve tabiat varlığı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, komşu 132 ada 3 parsel sayılı taşınmazın dayanağı tapu kaydının dava konusu taşınmazı ne okuduğu tespit edilmeli,

konuyu düzenleyen 2863 sayılı Yasanın 5. maddesi ile 5663 sayılı Yasayla değiştirilen 11. maddesi hükmü dikkate alındığında yapılan yeni yasal düzenlemede "birinci grup olarak tespit ve ilan edilen kültür varlıklarının bulunduğu taşınmazlar ile birinci ve ikinci derecede arkeolojik sit alanlarının" zilyetlikle kazanılamayacağı öngörüldüğünden, doğal sit alanları ve üçüncü derece arkeolojik sit alanında bulunan taşınmazların koşulları oluştuğu takdirde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yolu ile kazanılmalarının mümkün hale getirildiği gözönünde bulundurulmalı,

bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.