Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2010/989 K.2011/706

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmiş ve isteğin süresinde olduğu anlaşılmış ise de duruşma masrafları yeterli olmadığından duruşma isteminin reddine, dosyanın duruşmasız olarak incelenmesine karar verildi. Gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava konusu 436 ada 1 parsel sayılı 177700 m2 yüzölçümündeki taşınmaz Asliye Hukuk Mahkemesinde davalı olduğundan söz edilerek malikhanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Davacı Hazine tarafından davalılar ... ve ... ... aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan mera vasıflı taşınmaza vaki elatmanın önlenmesi davası görevsizlik kararı ile Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Mahkemece davanın kabulüne, dava ve temyize konu 436 ada 1 parsel sayılı taşınmazın mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş; hüküm, davalılar ... ve paydaşları tarafından temyiz edilmiştir.

İddia ve savunmaya, mahkemece toplanıp değerlendirilen delillere, duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere, saptanan dava niteliğine göre mahkemece yapılan araştırma ve soruşturma hüküm vermeye yeterli değildir.

Kural olarak bir yerin mera olarak kabul edilebilmesi için yetkili idari merciler tarafından mera olarak tahsis edilmiş olması ya da taşınmazın öncesinin bilinmeyen bir zamandan beri geleneksel biçimde mera olarak kullanılmış olmasına bağlıdır. Dosyaya yansıya bilgi ve belgelere göre taşınmazın bulunduğu bölgede yetkili idari merciler tarafından mera tahsisi yapılmadığı ve dava konusu taşınmazın tahsisli mera olmadığı anlaşılmakta ise de, dava ve temyize konu taşınmazın öncesi bilinmeyen bir zamandan beri kamu malı niteliğinde kadim mera olarak kullanılıp kullanılmadığı yöntemine uygun biçimde araştırılmamıştır.

O halde sağlıklı bir sonuca varılabilmesi, yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, dava sonucunda yararı olmayan komşu köyler halkından seçilecek 3 yerel bilirkişi, aynı yöntemle tarafların gösterecekleri tanıklar, resen seçilecek uzman ziraatçı bilirkişi ziraat yüksek mühendisi ya da ziraat mühendisi, tutanak bilirkişilerinin tümü hazır olduğu halde taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı, öncelikle yerel bilirkişi ve tanıklardan dava ve temyize konu 436 ada 1 parsel sayılı taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılagelen mera olup olmadığı,

boş olan her yerde hayvan otlatılabileceği dikkate alınarak taşınmazın sırf hayvan otlatılan yerlerden olup olmadığı yolunda, olaylara dayalı ayrıntılı, gerekçeli bilgiler alınmalı, tespit tutanağı bilirkişilerinin tümü taşınmazlar başında ayrı ayrı dinlenerek hükme dayanak yapılan önceki keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanık anlatımları ile yeniden yapılacak keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıkların anlatımları arasındaki aykırılık yasal gerekçeleri ve nedenleri keşif tutanağında gösterilmek suretiyle duraksamaya meydan vermeyecek şekilde giderilmeli,

bundan sonra yerel bilirkişiler ve uzman ziraatçı bilirkişi hazır olduğu halde taşınmaz mahkemece görülüp gözlenmeli, taşınmazın fiziksel yapısı, meyil durumu, taş ya da toprak unsurundan hangisinin taşınmazda galip olduğu belirlenmeli, komşu taşınmazlarla toprak mukayesesi yapılmalı, bu olgular değerlendirilirken komşu taşınmazların tespitte saptanan türü özellikle dikkate alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.