Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2011/3751 K.2011/7993

Taraflar arasındaki dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle, duruşma için tebliğ edilen 06.12.2011 günü belirlenen saatte temyiz eden ... Gaz Armatürleri San. ve Tic. A.Ş. vekili Av.... ve aleyhine temyiz istenilen ... ve arkadaşları vekili Av.... geldiler, gelenlerin huzuru ile duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan tarafların sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyadaki belgeler incelendi. Gereği görüşüldü:

Asıl ve birleşen dava taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatların aidiyetinin tespitine ilişkindir.

Mahkemece asıl davada davacı ...’ın, birleşen davada davacı ... İnş.ve Tic.A.Ş.’nin açtığı davanın kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir.

Toplanan delillerden asıl ve birleşen davada az yukarıda isimleri geçen davacıların paydaşı olduğu taşınmaz hakkında diğer davalı paydaşın ipotekli borcundan dolayı davalı şirket tarafından icra takibi başlatıldığı, davacıların taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatların kendilerine ait olduğunun tespiti talebiyle görülen davaları açtıkları anlaşılmaktadır.

Aidiyet tespiti davaları kendine özgü davalardan olup dava sonucunda istihsal edilecek ilamın icra ve infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bunun doğal sonucu olarak bu davaların uygulama alanı sınırlıdır. Taşınmaz üzerinde bulunan muhdesat yönünden derdest ortaklığın giderilmesi davası ya da kamulaştırma işlemi bulunmadığı takdirde bu dava görülemez. Kural olarak, öğretide ve yerleşik Yargıtay uygulamasında eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde, tespit davası açılmasında hukuki bir yararın bulunmadığı kabul edilmiştir.

Bu hukuksal olguların ışığı altında duraksamasız belirtmek gerekirse hukuki yarar dava koşuludur.

Somut olaya gelince; dava konusu taşınmaz hakkında yapılan bir kamulaştırma işlemi veya açılmış bir ortaklığın giderilmesi davası bulunmadığı, tespit davası açılabilmesine imkan tanıyan HUMK'un 567 ve Kamulaştırma Kanununun 19.maddesi hükmünün somut olayda uygulanmasına imkan olmadığı gözetildiğinde, davacıların tespit davası açmakta hukuki yararlarının olmadığı kuşkusuzdur. Yargılama sırasında davalılardan bir kısmının davayı kabulü de dava şartının yokluğunu ortadan kaldırmaz.

Hal böyle olunca; mahkemece hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesi gerekirken, işin esası incelenerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, asıl ve birleşen davanın davalılarından ... Gaz Armatürleri San. ve Tic.

A.Ş.’nin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre de sair yönlerin incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin ödenen 3.640,00 TL harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, Yargıtay duruşmasında kendisini vekil ile temsil ettiren davalı ... şirketi yararına taktir ve tespit olunan 825,00 TL vekalet ücretinin, asıl davanın davacısı ... ile birleşen davanın davacısı ... İnşaat ve Tic.