Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2011/7822 K.2011/8489

1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 76 ]

"İçtihat Metni"

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı kayyumu tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava, ıslah edilmiş şekli ile yabancı mirasçılık belgesinin tanıma ve tenfizine ilişkin mahkeme kararının iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece tanıma ve tenfize karar verilen yabancı mahkeme kararının gerçeği yansıtmadığı ve tanıma kararının yasaya aykırı olarak verildiğinin incelenmesi mahkemenin yetkisinde olmadığı gibi, kendi vermiş olduğu kararı usulsüzlüğünden bahisle iptal etmesi de mümkün bulunmadığından davanın reddine karar verilmiş ise de, varılan sonuç davadaki isteme ve yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir.

Dosya içeriğinden davalıların Suudi Arabistan Krallığı Hail Yüksek Mahkemesinden ve Cidde Yüksek Mahkemesinden Muhammed Reşid ’in mirasçılık belgesini aldıkları, Türkiye’de işlem yapabilmek için bu mirasçılık belgelerinin tanınması ve tenfizi istemiyle G...

1. Asliye Hukuk Mahkemesine müracaat ettikleri, Mahkemenin 2008/627 esas, 2008/600 karar sayılı 31.12.2008 günlü kararı ile her iki mirasçılık belgesinin tanınmasına ve tenfizine karar verildiği, davacı kayyumun miras bırakan Muhammed Reşid ’in mirasçı bırakmadan öldüğü, mirasının Hazine'ye kaldığı iddiasıyla ve bu tanıma ve tenfiz kararının yargılamanın iadesi yolu ile kaldırılması istemiyle görülen davayı açtığı, yargılama sırasında davasını tümü ile ıslah ederek davasını tanıma ve tenfiz kararının iptali olarak değiştirdiği anlaşılmaktadır.

Türk Mahkemesi tarafından verilen ve kesinleşen bir hükmün ortadan kaldırılması ancak koşullarının varlığı halinde yargılamanın iadesi yolu ile mümkündür. Yargılamanın iadesinin ancak kesin hükme konu davanın taraflarınca istenebileceği, davanın tarafları dışında başka kişilerce açılacak böyle bir davanın dinlenmeyeceği, kesinleşmiş bir mahkeme kararının kural olarak başka bir mahkeme tarafından iptal edilmesinin mümkün bulunmadığı kuşkusuzdur.

Mahkemenin bu konudaki gerekçesi yerindedir. Ne var ki, dava ve hüküm tarihinde yürürlükte bulunan HUMK’nun 76 maddesi hükmüne göre bir davada olayları açıklamak taraflara, bunların hukuki tavsifini yapmak hakime aittir. Yabancı mahkemeler tarafından verilen mirasçılık belgeleri usulsüz olarak verilmiş bir kararla dahi olsa Türk Mahkemesince tanınmakla Türk Mahkemesi tarafından verilmiş bir mirasçılık belgesi gibi hüküm ve sonuç doğurur.

Bu olgunun sonucu olarak Türk Mahkemelerince verilen ve aksi sabit oluncaya kadar geçerli bulunan mirasçılık belgelerinin nasıl iptali istenilebiliyorsa tanınmasına karar verilmiş bulunan yabancı mahkemelerce verilmiş mirasçılık belgelerinin de iptali istenebilir.

Yabancı mahkemeler tarafından hasımsız olarak verilmiş mirasçılık belgelerinin Türk Mahkemesi tarafından hasımlı olarak açılmış dava sonucunda tanınmış olması, mirasçılık belgesini hasımlı hale getirmez ve ona ilam niteliği kazandırmaz. Böyle bir ilamın Türk Mahkemesince tanınmış olması yabancı mirasçılık belgesine Türk Hukukunun mirasçılık belgelerine tanıdığı değerden daha fazla değer verilmesini gerektirmez.

Hal böyle olunca davacı kayyumun hatalı olduğunu öne sürdüğü yabancı mirasçılık belgesinin ortadan kaldırılmasını sağlama amacıyla yabancı mirasçılık belgesinin tanınması ve tenfizine ilişkin Türk Mahkemesi kararının iptalini istediği gözetilerek davanın mirasçılık belgesinin iptali davası olarak nitelendirilmesi,