Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2011/7866 K.2012/589

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava konusu 103 ada 2 ve 4 parsel sayılı sırasıyla 1468.10 m2, 2318.59 m² yüzölçümündeki taşınmazlar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, tapu kaydına dayanmış ayrıca taşınmazın kanunları uyarınca Hazine'ye kalan yerlerden olduğunu öne sürerek dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine, dava konusu taşınmazların tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu 103 ada 2 ve 4 parsel sayılı taşınmazların kanunları uyarınca Hazine'ye kalan yerlerden olmadığı, üzerinde tespit tarihinde zilyet davalı yararına 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi hükmünde öngörülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki; davacı Hazine vekili, dava dilekçesinde çekişmeli taşınmazların kaçak ve yitik kişilerden Hazine'ye kalan yerlerden olduğunu, Toprak Komisyonu çalışmalarında, kaçak ve yitik kişilerden kalan yerler olması nedeniyle Hazine adına tapu kayıtları oluşturulduğu, taşınmazların da bu tapu kayıtları içinde kaldığı iddialarına dayanmıştır.

Davacı Hazine'den dayandığı tapu kayıtları sorulup, bu kayıtların tesislerinden itibaren intikalleri ile birlikte tüm tedavül kayıtları, yörede 1962 senesinde çalışma yaptığı anlaşılan Toprak Tevzi Komisyonu çalışmalarına ilişkin belirtmelik tutanakları ve haritaları ile dayanakları olan belgeler getirtilmemiş, toprak komisyonu haritası ile kadastro paftası çakıştırılarak dava konusu taşınmazlar hakkında toprak komisyonunun ne gibi işlem yaptığı belirlenmemiş, Hazine'nin tapu kaydının dayanağını oluşturan belirtmelik tutanağı ve haritası getirtilmemiş, tapu kaydı ve haritası usulüne uygun uygulanarak kapsamı belirlenmemiş,

belirtmelik bilirkişileri ile tespit bilirkişileri dinlenmemiş, dava konusu taşınmazların Hazine'ye ait tapu kayıtları ile ilgisi saptanmamıştır.

O halde, öncelikle davacı Hazine'ye usulüne uygun şekilde süre verilerek, dayandığı tapu kayıtları sorulup saptanmalı, dayandığı tapu ya da tapuların ilk tesislerinden itibaren tüm tedavülleri ve dayanağını oluşturan belirtmelik tutanakları, belirtmelik haritaları ve eki olan tüm belgeler ile toprak komisyonunun belirtmelik tutanakları ve haritaları, çekişmeli parselleri dıştan çevreleyen tüm komşu parsellerin kadastro tespit tutanaklarının onaylı suretleri ve dayanaklarını oluşturan kayıtlar getirtilip;

mahallinde yerel bilirkişiler, tanıklar, hayatta olan belirtmelik bilirkişileri tespit bilirkişileri ve teknik bilirkişinin katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Keşifte davacı Hazine'nin dayandığı tapu kayıtlarının haritaları, (toprak tevzi haritaları) kadastro paftası ile çakıştırılarak yerel bilirkişiler yardımı, fen bilirkişisi eli ile uygulanmak suretiyle kapsamı belirlenmeli, bilirkişilerce gösterilemeyen hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanıp, kayıtların kapsamı duraksamaya imkan vermeyecek şekilde tespit edilmeli, davacı Hazine'nin tapu kayıtları kapsamında kalmadığı ya da davacı Hazine tapu kaydına dayanmadığı taktirde, dava konusu taşınmazlar hakkında toprak komisyonunca ne gibi işlem yapıldığı ve ne olarak bırakıldığı belirlenmeli,

dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, hangi tarihten beri ne suretle tasarruf edildiği, etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, belirtmelik bilirkişileri ile tespit bilirkişileri dinlenilmeli, kayıt uygulamasının, bilirkişi ve tanık sözlerinin doğruluğu komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, teknik bilirkişiye uygulanan tapu kaydı, belirtmelik tutanağı ve dava dosyası kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli,

kaçak ve yitik kişilerden kalan yerlerin zilyetlikle kazanılamayacağı düşünülmeli, dava konusu yerlerin gerek Hazine'ye ait tapu kayıtları kapsamında kalıp kalmadığı, gerekse kanunları uyarınca Hazine'ye kalan yerlerle ilgisi olup olmadığı konusunda tüm deliller toplanıp, sonucuna göre karar verilmelidir.