Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2012/1195 K.2012/6935

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... Camii Yaptırma ve Yaşatma Derneği tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava niteliği ve içeriği itibariyle 245 ada 2 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan muhtesatların aidiyetinin tespiti ile tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece 245 ada 2 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan muhdesat niteliğindeki binanın komşu aynı ada 1 parsel sayılı taşınmazda bulunan camii ile birlikte din hizmetlerinin sunulmasına özgülendiği, bu nedenle özel mülke konu edilemeyeceği gibi, 2908 sayılı Dernekler Kanununun 64. maddesi hükmü gerekeçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiş ise de mahkemece varılan sonuç dosya içeriğine ve yasal düzenlemelere uygun düşmemektedir.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 684. maddesi hükmünde, bir şeye malik olan kimsenin o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olacağı, 718. maddesi hükmünde de, arazi üzerindeki mülkiyetin kullanılmasında yarar olduğu ölçüde üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını da kapsayacağı, bu mülkiyetin kapsamına yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynakların da gireceği açıklanmıştır.

Genel kuralı oluşturan bu hükümler dikkate alındığında taşınmaz üzerinde bulunan bina, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhtesatların mülkiyetinin kural olarak arzın mukadderatına tabi olacağı, muhtesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemeyeceği, aksine bir kanun hükmü bulunmadıkça da muhtesatların mülkiyetinin taşınmazın malik veya maliklerinden başka birisine veya maliklerden bir veya birkaçına ait olduğunun tespitinin dava edilemeyeceği, mahkemelerce de bu sonucu doğuracak şekilde hüküm verilemeyeceği kuşkusuzdur.

Ne var ki, böyle bir istemle dava açılması halinde "Çoğun içinde azı da vardır" kuralı gözetilerek diğer koşulların da varlığı halinde davanın kısmen kabulü ile muhdesatın davacı tarafından meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi gerekir.

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 19. maddesi hükmünde ise taşınmaz üzerinde malikinden başka bir kimseye veya paydaşlardan birine ait muhdesat mevcut ise bunun sahibi, cinsi, ihdas tarihi ve iktisap sebebi belirtilerek tutanağın ve kütüğün beyanlar hanesinde gösterileceği belirtilmiştir. Bu madde gereğince taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatın kadastro tutanağı ve taşınmazın tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilebilmesi için muhdesatın kadastro tespit gününden önce meydana getirilmiş olması gerekir. Anılan bu ayrık hükmü dışında kanunlarımızda ve Tapu Sicil Tüzüğü'nde taşınmaz üzerinde bulunan muhtesatların tapu kütüğüne tescil veya şerh edilebileceğine veya kütüğün beyanlar hanesinde gösterilebileceğine ilişkin başkaca bir hüküm de bulunmamaktadır.

Öte yandan; 2908 Sayılı Dernekler Kanunu 23/11/2004 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 5253 Sayılı Dernekler Kanununun 38. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. 5253 Sayılı Dernekler Kanununun 22. maddesinde dernekler genel kurullarının yetki vermesi üzerine yönetim kurul kararıyla taşınmaz mal satın alabilir veya taşınmaz mallarını satabilirler hükmü getirilmiştir.

Somut olaya gelince; davacı ... Camii Yaptırma ve Yaşatma Derneği, 245 ada 2 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan dava konusu binanın mülkiyetinin kendisine ait olduğunun tespiti ile bu hususun tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerhini istediği, dava konusu binanın üzerinde bulunduğu taşınmazın ise tapuda Hazine adına kayıtlı olup Milli Emlak Genel Müdürlüğü'nün 28.11.2005 tarihli yazısı ile satışa çıkarıldığı belirlenmiştir.

Dava konusu 245 ada 2 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan, uzman bilirkişi tarafından düzenlenen 17.06.2008 tarihli rapor ve haritasında üç katlı betonarme bina olarak gösterilen muhdesatın davacı ... Camii Yaptırma ve Yaşatma Derneği tarafından meydana getirildiği mahkemece yapılan keşif, uygulama ve toplanıp değerlendirilen delillerle belirlendiğine göre; mahkemece davanın kısmen kabulü ile, 245 ada 2 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan zemin+2 kat binanın davacı ...