Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2012/4874 K.2012/7155

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: Dava, mirasçılık belgesinin iptali ile yenisinin verilmesi istemine ilişkindir.

İddia, savunma, toplanıp değerlendirilen deliller ve tüm dosya kapsamına göre davalı ile muris arasındaki evliliğin ölüm ile sona erdiği, murisin diğer mirasçılarından ... tarafından, muris ile davalı arasındaki evliliğin iptali için murisin ölüm gününden sonra açılan dava sonucunda mutlak butlan nedeniyle evliliğin iptaline karar verildiği, eldeki davada aynı davacı tarafından evliliğin mutlak butlanla iptal edilmesi karşısında eşin mirasçı olamayacağı öne sürülerek Kadıköy 3. Sulh Hukuk Mahkemesince verilen 07.04.2005 tarih 2005/411-359 esas ve karar sayılı mirasçılık belgesinin iptali ile yenisinin verilmesini talep ettiği görülmektedir.

Mahkemece davalı eş ...'nun mirasçı olamayacağının kabulüne dair önceki günlü ilamın Dairemizce, davacı ile murisin evliliğinin ölüm ile sonuçlandığı, butlan davasının sonucunun mirasçılık belgesi verilmesi yönüyle etkili olamayacağından davanın reddi gerektiği gerekçesi ile bozulduğu, yerel mahkemece de bozma ilamına uyularak davanın reddine karar verilmesi üzerine davacı tarafından temyiz edildiği anlaşılmaktadır.

Dairemiz 24.03.2011 tarihli 2010/6988 esas 2011/1809 karar sayılı bozma ilamında işaret edilen Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 26.10.1994 tarih ve 1993/2 ve 756 esas ve 1994/638 karar sayılı ilamının 743 Sayılı Medeni Kanunun yürürlükte bulunduğu döneme ait olduğu, eldeki davada ise muris ...'nun 12.03.2005 olan ölüm gününde yürürlükte bulunan 4271 Sayılı Medeni Kanunun uygulanması gerektiği kuşkusuzdur. Bir başka anlatımla murisin ölüm gününün 743 Sayılı Medeni Kanunun yürürlükte bulunduğu dönemde olduğu değerlendirilerek Dairemizce verilen bozma ilamının madddi yanılgıya dayalı olarak verildiği anlaşılmaktadır.

Oysa ki; miras bırakanın ölüm gününde yürürlükte bulunan 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 146 ve 147. maddelerinde öngörüldüğü üzere mutlak butlan davasının ilgili olan herkes tarafından açılabileceğinin belirtilmesi karşısında 159. maddesinde öngörülen dava hakkının mirasçılara geçmeyeceği hükmünün, ilgililer yönünden uygulanmasının mümkün olmadığı, bir başka anlatımla mutlak butlanla evlilik birliğinin iptalini istemekte ölen eşin mirasçılarının doğrudan menfaatinin bulunduğunun kabulü gerekir.

Aynı Kanunun 159. maddenin 2. cümlesinde "Dava sonucunda evlenme sırasında iyiniyetli olmadığı anlaşılan sağ kalan eş yasal mirasçı olamayacağı gibi daha önce yapılmış olan ölüme bağlı tasarruflarla kendisine sağlanan hakları da kaybeder" hükmü getirilmiştir.(HGK. 2011-7-695 esas 2011/673 karar 02.11.2011 tarihli ilamı)

Hal böyle olunca; muris ile sağ kalan davalı eş ... arasındaki evliliğin murisin ölüm gününden sonra, murisin alzheimer hastası olması nedeniyle evlilik tarihinde fiil ehliyetine sahip bulunmadığı yönünde verilen Adli Tıp raporu gerekçe gösterilerek mutlak butlanla iptal edilmesi karşısında belirlenmesi gereken sağ kalan davalı eşin iyiniyetli olup olmadığıdır. Muris ile evlenmeden önce murisin yanında 5 yıl boyunca yatılı yardımcısı olarak çalışan davalının, evlilik tarihinde 91 yaşında olan murisin alzheimer hastası olduğunu bilmemesi hayatın olağan akışına aykırı olup, iyiniyetli olmadığının kabulü gerekir.