Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2012/6621 K.2012/10093

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, davalı ile mermer atölyesinin işletilmesi konusunda yaptıkları adi ortaklık sözleşmesi uyarınca bir müddet beraber çalıştıklarını, davalının tutum ve davranışları yüzünden ortaklığın sona erdiğini, ortaklık sona erdikten sonra malların bölüşümü konusunda anlaşamadıklarını bildirerek sözleşmedeki "ileride doğacak ihtilafta atölyeden kazanılan mallar eşit paylaşılacaktır." maddesi uyarınca ortaklık mallarından kendi hissesine düşen kısmın bedelini istemiştir.

Davalı cevabında, adi ortaklık sözleşmesinin resmi şekilde yapılması gerektiğinden adi şekilde yapılan sözleşmenin geçerliliği bulunmadığını, davacının sözkonusu işyeri için yaptığı herhangi bir masraf almadığından davalıdan isteyebileceği bir alacağı da bulunmadığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 13.02.2012 günlü bilirkişi raporu esas alınarak davacının davasının kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamı itibariyle taraflar arasında adi ortaklık sözleşmesi olduğu sabit olup davacının alacak istemi aynı zamanda adi ortaklığın fesih ve tasfiyesini de kapsamaktadır. Davanın bu şekilde hukuki nitelendirmesinin yapılmasının gerekliliği karşısında mahkemece adi ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar verilmelidir. Adi ortaklığın ne şekilde sona ereceği BK.'nun 535.maddesinde, tasfiyenin nasıl ve kimler tarafından yapılacağı da 538. maddesinde gösterilmiştir.

BK.'nun 537/7. maddesi uyarınca da, mahkemece adi ortaklığın feshine karar verildiğinde ortaklığın malvarlığının ne şekilde tasfiye edileceği karar yerinde gösterilmelidir. Tasfiyenin BK.'nun 538. maddeleri gereğince yapılması için öncelikle yönetici ortak olduğu anlaşılan davalıdan hesap istenmeli, tarafların tasfiye hususunda anlaşıp anlaşamadıkları tespit edilmeli, tasfiyede anlaştıkları takdirde ona göre karar verilmelidir.

Taraflar mevcut mal ve demirbaşların bölüşülmesinde ya da malvarlığının bir meblağ karşısında diğerine bırakılmasında anlaşamadıkları takdirde mahkemece tayin olunacak bir görevli marifetiyle bu malların satılmasına, öncelikle varsa ortaklığın borçlarının ödenmesine, bilahare ortaklardan her birinin ortaklığa verdiği avanslarla, ortaklık için yaptıkları masraflar hesaplanmalı ve her birinin ortaklıktan olan alacağı düşüldükten sonra geriye birşey kalır ise bu meblağın, var ise zararın ortakların payları oranında paylaştırılmasına karar verilmelidir.

Somut olayda, davacının talebi adi ortaklığın fesih ve tasfiyesini de kapsadığından, öncelikle mahkemece adi ortaklığın konusunu oluşturan bir başka deyişle adi ortaklığa ait malların tespitinin yapılması gerekir. Bu hususta taraflardan delil ve karşı delilleri alınarak değerlendirme yapılmalı, bu hususun belirlenmesinden sonra az yukarıda açıklandığı üzere yönetici ortak olan davalıdan hesap istenerek BK.'nun 538. ve diğer maddeleri uyarınca inceleme yapılmalıdır.

Hemen belirtmek gerekir ki, taraflar arasındaki ilişki adi ortaklık ilişkisi olduğu için, ortaklardan birinin talepte bulunabilmesi için intifadan men edilmesi de aranmaz.

Mahkemece değinilen bu hususlar ışığında inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken, bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden önceki raporlar arasında fahiş derecede fark olan bilirkişi raporunun hükme dayanak yapılması, fesih ve tasfiyeye karar verilmeden sadece alacağın tahsiline dair karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.