Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2012/6877 K.2013/15448

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi ... oğlu ... ve ... oğlu ... mirasçısı ... tarafından istenilmiş ve isteğin süresinde olduğu anlaşılmış ise de duruşma masrafları yatırılmadığından duruşma isteminin reddine, dosyanın duruşmasız olarak incelenmesine karar verildi. Gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava konusu 123 ada 1 parsel sayılı 4.960 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, miras yoluyla gelen hakka, paylaşmaya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak ... oğlu ..., ..., ..., ... ve ... Kaptan adına tespit edilmiştir. Dava konusu 122 ada 1 parsel sayılı taşınmazın ise tutanak aslı dosya içerisinde bulunmamaktadır.

İtirazı Kadastro Komisyonu'nca reddedilen davacı ..., dava konusu taşınmazların tarafların ortak miras bırakanı ...'den kaldığını ve paylaşılmadığını öne sürerek dava açmıştır. Yargılama sırasında dava konusu 122 ada 1 ve 123 ada 1 parsel sayılı taşınmazların 1/3 payının ... oğlu ... mirasçıları adına tapuya tescilini talep etmiştir.

Mahkemece davanın kabulüne, dava konusu taşınmazlar 120.000 pay kabul edilerek 40.000/120.000 payının ad ve payları gösterilmek suretiyle davacının miras bırakanı ... oğlu ... mirasçıları adına, taşınmazların geriye kalan paylarının tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm; davalı ... oğlu ... ve davalı ... oğlu ... mirasçısı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece dava ve temyize konu 122 ada 1 ve 123 ada 1 parsel sayılı taşınmazların tarafların ortak miras bırakanı ...'den kaldığı ve mirasçılar arasında terekenin paylaşılmadığı kabul edilmek suretiyle davanın kabulüne yönelik hüküm kurulmuş ise de mahkemece yapılan araştırma, soruşturma hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki. Mahkemece dava konusu taşınmazlardan 122 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanak aslı getirtilmeden ve dava konusu 123 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tespit maliklerinden ... oğlu ... ve ölü olduğu anlaşılan ... oğlu ... mirasçıları davaya dahil edilmeden hüküm kurulmuş,

mahkemece temyiz incelemesine gönderilen ve Daire'nin 2013/7333 Esas numarasını alan Mahkeme'nin 2009/240 Esas ve Daire'nin 2013/231 Esas numarasını alan Mahkeme'nin 2009/239 Esas sayılı dava dosyalarında da davacı ... olmasına ve ortak mirasbırakan ...'in oğlu ...'un terekesinin paylaşılmadığı iddia edilmesine karşın mahkemece aralarında irtibat bulunan bu dava dosyaları eldeki dava dosyası ile birleştirilmemiş, davacının paylaşmaya dayandığı dikkate alınarak aynı terekeye (... terekesine) dahil davalı başka taşınmazlar olup olmadığı araştırılmamış,

terekeye dahil davalı başka taşınmazlar var ise dava dosyalarının birleştirilmesi gerektiği düşünülmeden karar verilmiştir. Kabule göre de; ... oğlu ... mirasçılarının ad ve payları hüküm yerinde gösterilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de pay ve payda toplamı birbirine eşit olmadığından infazı kabil bir hüküm de bulunmamaktadır. Mahkemenin uyuşmazlığın esası hakkında yaptığı araştırma yetersiz olduğundan yetersiz araştırma ve soruşturma ile hüküm kurulamaz.

Kural olarak öğretide ve uygulamada kararlılık kazanan görüşlere göre davada taraf koşulunun oluşturulmamış olması başlı başına bozma nedenidir. Taraf teşkili sağlanmadan karar verilemez.

O halde mahkemece sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için öncelikle davaya konu 122 ada 1 parsel sayılı taşınmaza ait tutanak aslı davalıdır şerhi verdirilerek dosyaya getirtilmeli, eğer taşınmaz davalı ise dava dosyalarının birleştirilmesi gerektiği düşünülmeli, davaya konu 122 ada 1 parsel sayılı taşınmazın belirlenecek tespit maliklerine ve dava konusu 123 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tespit maliklerinden ... oğlu ... ve tespit tarihinde ölü olduğu anlaşılan ... oğlu ... mirasçılarına dava dilekçesi ile duruşma günü 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Nizamnamesi uyarınca yöntemine uygun şekilde tebliğ edilmeli,

davaya dahil edilen mirasçılar yargılamaya geldiğinde kendilerinden davaya karşı diyecekleri, delilleri sorulup saptanmalı, gösterecekleri deliller toplanmalı, bu yolla husumet yaygınlaştırılarak davada taraf koşulu oluşturulmalıdır.

Bundan sonra mahkemece tarafların ortak mirasbırakanı ...'in tüm mirasçılarını gösterir nüfus kaydı getirtildikten sonra ... terekesine dahil dava dışı başka taşınmazlar olup olmadığı araştırılmalı, varsa sözü edilen taşınmazların tespit tutanakları ve dayanakları kayıtlar davalı iseler dava dosyaları getirtilmeli, görülmekte olan davalar bulunduğu takdirde bu dava dosyaları ile Daire'ce aralarında irtibat bulunduğu anlaşılan Mahkemenin 2009/239 ve 240 Esas sayılı dava dosyaları eldeki dava dosyası ile birleştirilmelidir.

Daha sonra, dava konusu taşınmazın tarafların ortak miras bırakanı ...'den kaldığı yönünde yanlar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığına göre, ortak miras bırakan ...'in ölüm gününden sonra mirasçıları arasında yöntemine uygun şekilde bir paylaşmanın yapılıp yapılmadığı araştırılmalıdır.

Kural olarak ortak miras bırakanın ölüm gününden sonra, mirasçıları arasında yöntemine uygun bir paylaşmanın varlığından söz edilebilmesi için, ortak miras bırakanın ölüm gününden sonra, tüm mirasçılarının bir araya gelerek terekeyi kendi aralarında pay etmeleri, her bir mirasçının, kendi payına düşeni aldıktan sonra terekedeki diğer miras haklarından vazgeçmesi koşuluna bağlıdır.

Saptanan dava niteliği ile az yukarıda vurgulanan hukuksal olgular dikkate alınarak yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız, yerel ve uzman bilirkişi, tarafların aynı yöntemle gösterecekleri tanıklar ile tespit tutanağı bilirkişilerinin tümü hazır olduğu halde, taşınmazlar başında yeniden keşif yapılmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan ortak miras bırakanın ölüm gününden sonra mirasçıları yöntemine uygun bir paylaşma yapılıp yapılmadığı,

yapılmış ise taşınmazların hangi mirasçı ya da mirasçıların miras payına isabet ettiği yolunda bilgi alınmalı, diğer mirasçı ya da mirasçıların, miras payına karşılık kendilerine terekeden ne verildiği duraksamasız belirlenmeli, bu konularda da yerel bilirkişi ve tanıklardan ayrıntılı bilgi alınmalı, keşifte dinlenen bilirkişi ve tanıkların anlatımları ile tutanak bilirkişilerinin beyanları çeliştiği takdirde tutanak bilirkişilerinin tümü taşınmazlar başında ayrı ayrı dinlenerek çelişki giderilmeli, uyuşmazlığın niteliğine göre, deliller değerlendirilirken paylaşmada her bir mirasçıya eşit yüzölçümde ve eşit verimlilikte taşınmaz,

ya da ekonomik yönden aynı parasal değerde menkul mal isabet etmesinin paylaşmanın koşulu olmadığı gözönünde tutulmalı, bir ya da bir bölüm mirasçıya miras payına karşılık menkul mal verilmiş ise niteliği ve adedi belirlenmeli, uzman bilirkişiden keşfi izlemeye bilirkişi sözlerini denetlemeye imkan verecek şekilde ayrıntılı gerekçeli rapor alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller bu çerçevede değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir.