Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2012/7766 K.2013/10442

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine, davacılar ... ve ..., davalı ... mirasçıları tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava ve temyize konu 1097,1128,1135,1141 ve 1145 parsel sayılı sırasıyla 12125,00 m2, 10900,00 m2, 5650,00 m2, 25200,00 m2, 26250,00 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar vergi kaydına, satın almaya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak davalı ... adına tespit edilmiştir. itirazları komisyonca reddedilen davacılar ..., ..., ... ve ... taşınmazların murisleri adına vergi de kayıtlı olduğunu, davalının taşınmazlarda hakkı bulunmadığını taşınmazların zilyetliklerinde olduğunu öne sürerek dava konusu taşınmazların tümüne yönelik olarak,

davacı Hazine ise taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğunu davalı yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleşmediğini öne sürerek dava konusu 1141 parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak dava açmıştır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacılar ...,...,... ve ... ile davacı Hazine'nin davalarının kısmen kabulüne, dava konusu 1097 parsel sayılı taşınmazın uzman bilirkişiler tarafından düzenlenen 21.05.2012 tarihli rapor ve haritasında (J) harfi ile gösterilen 5000,06 m2 yüzölçümündeki bölümünün davacılar ...,... mirasçıları, ... ve ... ile davalı ... mirasçıları adına payları oranında tapuya tesciline, aynı tarihli rapor ve haritada (K) harfi ile gösterilen 6367,48 m2 yüzölçümündeki bölümünün ise mera niteliği ile sınırlandırılarak özel siciline yazılmasına,

dava konusu 1128 parsel sayılı taşınmazdan ifrazen oluşan 1291 parsel sayılı taşınmazın raporda ve haritada (G) harfi ile gösterilen 3985,60 m2 yüzölçümündeki bölümünün davacılar ..., ... mirasçıları, ... ve ... ile davalı ... mirasçıları adına payları oranında tapuya tesciline, (I) harfi ile gösterilen 6352,65 m2 yüzölçümündeki bölümünün mera niteliği ile özel siciline yazılmasına,

1128 parsel sayılı taşınmazdan ifrazen oluşan 1292 parsel sayılı taşınmazın rapor ve haritada (H) ve (İ) harfleri ile gösterilen 556,89 m2 yüzölçümündeki bölümünün su kanalı niteliği ile ... adına tapuya tesciline, 28 sayılı vergi kayıt maliklerinin fen bilirkişi raporunda (H) harfi ile gösterilen 514,56 m2 yüzölçümündeki bölümü yönünden ...'nden kamulaştırma bedeli talebinde bulunmakta muhtariyetlerine, dava konusu 1135 parsel sayılı taşınmazdan ifrazen oluşan 1305 parsel sayılı taşınmazın rapor ve haritada gösterilen 3492,71 m2 yüzölçümündeki bölümünün davalı ... mirasçıları adına payları oranında,

aynı taşınmazdan ifrazen oluşan 1306 parsel sayılı taşınmazın rapor ve haritada gösterilen 2536,01 m2 yüzölçümündeki bölümünün su kanalı niteliği ile ... adına tapuya tesciline, 31 sayılı vergi kayıt maliklerinin fen bilirkişi raporunda gösterilen 2536,01 m2 yüzölçümündeki 1306 parsel sayılı taşınmaz yönünden ...'nden kamulaştırma bedeli talebinde bulunmakta muhtariyetlerine,

dava konusu 1141 parsel sayılı taşınmazdan ifrazen oluşan 1352 parsel sayılı taşınmazın rapor ve haritada (A) harfi ile gösterilen 2873,86 m2 yüzölçümündeki bölümü ile 1350 parsel sayılı taşınmazın (E) harfi ile gösterilen 1518,57 m2 yüzölçümündeki bölümlerinin davacılar ...,... mirasçıları,... ve ... ile davalı ... mirasçıları adına payları oranında tapuya tesciline,

uzman bilirkişilerin aynı tarihli rapor ve haritasında (B) harfi ile gösterilen 16898,26 m2 yüzölçümündeki bölümü ile (F) harfi ile gösterilen 2839,48 m2 yüzölçümündeki bölümlerinin çayır niteliği ile mera özel siciline yazılmasına,aynı taşınmazdan ifrazen oluşan 1314 parsel sayılı taşınmazın rapor ve haritada gösterilen 3604,20 m2 yüzölçümündeki bölümü ile ifrazen oluşan 1351 parsel sayılı taşınmazın 2660,14 m2 yüzölçümündeki bölümünün su kanalı niteliği ile ... adına tapuya tesciline,

38 sayılı vergi kayıt maliklerinin fen bilirkişi raporunda (C) harfi ile gösterilen 607,72 m2 yüzölçümündeki bölüm yönünden ...'nden kamulaştırma bedeli talebinde bulunmakta muhtariyetlerine, dava konusu 1145 parsel sayılı taşınmazın uzman bilirkişi rapor ve haritasına göre 25641,85 m2 yüzölçümü ile davacılar ..., ... mirasçıları, ... ve ... ile davalı ... mirasçıları adına payları oranında tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine, davacılar ... ve ..., davalı ... mirasçıları tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacılar ... ve ...'in temyiz itirazlarının incelenmesinde; Kadastro Mahkemelerinde temyiz yoluna başvurma süresi l5 gündür. Hükmü temyiz eden davacılar ... ve ... vekiline ilamın tebliğ edildiği 06.08.2012 günü ile temyiz dilekçesinin mahkemeye verildiği 10.09.2012 günü arasında yasada öngörülen l5 günlük süre geçmiştir. Kaldı ki Kadastro Mahkemeleri adli tatile de tabi değildir. Bu nedenle davacılar ... ve ...'in temyiz inceleme isteminin süre yönünden REDDİNE, peşin ödenen harcın istek halinde ilgililerine iadesine,

2-Davacı Hazine ile davalı ... mirasçılarının temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Mahkemece dava ve temyize konu taşınmazların kadastro tespit tutanaklarında gösterilen vergi kayıt maliklerinden bir kısmının davalı ...'ye satışına dair olgunun ispat edilemediği, bu hale göre harici satışın gerçekleşmediğinin kabul edilerek taşınmazların tespitlerine esas alınan vergi kayıtları gözetilerek hüküm oluşturulması gerektiği ile bir kısım temyize konu taşınmazların komşu eylemli meradan açıldığı, ayrıca bir kısım taşınmazlar yönünden ise kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığı gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma, uygulama hüküm vermeye yeterli değildir.

Dava ve temyize konu taşınmazların tespitlerine sayısı tutanaklarında yazılı olan vergi kayıtları esas alınmıştır. Bilindiği üzere vergi kayıtları birer mülkiyet belgesi değil aksine zilyetlik belgesi niteliğinde olup fiili zilyetlik ile birleşmedikçe hukuken değer taşımaz.

Bu açıklamadan sonra somut olaya bakılırsa ; dosya içeriğine göre dinlenilen yerel bilirkişi sözleri soyut nitelikte gerekçesiz olaylara dayanmayan sözlerden ibaret olduğu gibi taşınmazların evveliyatına dair bilgi vermekten uzaktır. Ayrıca dava ve temyize konu 1141 parsel sayılı taşınmazın sınırında eylemli durumda çayır niteliği ile orta malı olarak sınırlandırılan taşınmaz bulunmasına rağmen somut

olayda usulüne uygun şekilde mera (çayır) araştırması yapılmamış,İl Özel İdaresi'nden taşınmazın bulunduğu bölgede 4753/5618 sayılı Yasalar gereği mera tahsisi yapılıp yapılmadığı araştırılmamış, 18.06.1999 tarihli keşifte dinlenilen ve beyanları dava ve temyize konu taşınmazın mera niteliğinde olup olmadığını belirlemekte yetersiz kalan komşu köy yerel bilirkişisi haricinde başkaca komşu köylerden bilirkişiler seçilerek usulüne uygun kadim mera araştırması dahi yapılmamıştır.

Öte yandan taşınmazların evveliyatında tarafların ortak miras bırakanı ...'ya ait olup olmadığı, tarafların miras bırakanları arasında harici satış olup olmadığı yönünde yapılan araştırma yetersiz olduğu gibi mahkemece tespite aykırı sonuca varılmasına rağmen tutanak bilirkişileri dinlenilmemiş, varsa nedenleri gerekçeli kararda açıklanmamıştır.

Ayrıca davacıların vergi kayıtlarında isimleri geçen kendi miras bırakanları anne-babalarından gelen hakka dayanmaları halinde davacıların taşınmaz üzerinde zilyetliklerinin bulunup bulunmadığı,zilyetlikleri bulunmuyor ise az yukarıda açıklanan hukuki olguda gözetilerek sırf vergi kayıtlarının davacılar yararına hak bahşedip etmeyeceği hususu dahi hüküm yerinde ayrıntılı olarak değerlendirilmemiştir.

Böylesine yetersiz araştırma ve soruşturma ile hüküm kurulamaz Kural olarak, mahkemece bir yerin mera(orta malı niteliğinde çayır) olarak kabul edilebilmesi için taşınmazın yetkili idari merciler tarafından mera olarak tahsis edilmesi yada taşınmazın öncesinin bilinmeyen bir zamandan beri geleneksel biçimde kamu malı niteliğinde mera olarak kullanılagelmiş olmasına bağlıdır.

O halde sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için öncelikle davacılardan davada dayandıkları vergi kayıtlarında malik olarak gözüken kendi miras bırakanlarından mı yoksa üst miras bırakan olan ...'dan gelen miras hakkına mı dayandıkları açıklattırılmalı, dava ve temyize konu taşınmazların tespitlerine esas vergi kayıtlarının okunaklı ve maliklerini tam olarak gösterir onaylı örnekleri İl Özel İdare Müdürlüğü'nden getirtilmeli, sonrasında dava konusu taşınmazların bulunduğu bölgede yetkili idari merciler tarafından 4753 ve 5618 sayılı Yasalar uyarınca mera tahsisi yapılıp yapılmadığı Özel İdare Müdürlüğünden,

4342 sayılı Yasa uyarınca mera tahsisi yapılıp yapılmadığı Mülki Amirlikten sorulup saptanmalı, yapılmış ve bu yönetimsel işlemler kesinleşmiş ise mera tahsis haritası ve eki belgeler yerinden getirtilmeli, bundan sonra yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, dava ve temyize konu 1141 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise komşu köyler halkından seçilecek yerel bilirkişi ve tanıklar ve uzman bilirkişi, tapu fen memuru ve uzman ziraatçi bilirkişi,

tespit tutanağı bilirkişilerinin tümü hazır olduğu halde dava konusu taşınmazlar başında yeniden keşif yapılmalı,öncelikle dava ve temyize konu 1141 parsel sayılı taşınmaz yönünden bölgede mera tahsisi yapılmış ise mera tahsis haritasının ölçeği ile kadastro paftasının ölçeği eşitlendikten sonra yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi fen memuru eliyle yerine her iki harita çakıştırılmak suretiyle uygulanmalı, uygulamada haritalarda tarif edilen belli poligon ve röper noktalar ile arz üzerindeki doğal yada yapay sınır yerlerinden yararlanılmalı,

bu yolla dava konusu 1141 parsel sayılı taşınmazın mera tahsis haritası kapsamında kalıp kalmadığı duraksamaya meydan vermeyecek şekilde belirlenmeli, taşınmazların bulunduğu bölgede yetkili idari merciler tarafından mera tahsisi yapılmamış ise yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu 1141 parsel sayılı taşınmazın öncesinin bilinmeyen bir zamandan beri geleneksel biçimde mera olarak kullanılıp kullanılmadığı yolunda tespit tutanağı bilirkişilerinden olaylara dayalı bilgi alınmalı, davacı gerçek kişilerin iddiaları yönünden ise yerel bilirkişi ve tanıklardan dava ve temyize konu taşınmazların öncesinin kime ait olduğu,

tarafların kök miras bırakanı ...'ya ait olup olmadığı kimden kime kaldığı, taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıç günü, süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında yerel bilirkişi ve tanıklardan ayrı ayrı olaylara dayalı bilgiler alınmalı,

yapılan araştırma sonrasında dava ve temyize konu 1141 parsel sayılı taşınmazın kamu malı niteliğinde mera olmadığı gibi taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olduğu belirlendiği takdirde gerek davacı Hazine'nin dava yönelttiği 1141 parsel sayılı taşınmaz gerekse davacı gerçek kişilerin dava açtığı 1097,1128,1135 ve 1145 parsel sayılı taşınmazlar yönünden somut olayın özelliğine göre davacı gerçek kişilerin davasının taşınmazların tespitlerine esas alınan vergi kayıt malikleri dolayısıyla doğan hakka dayandırdıkları belirlendiği takdirde dayanak vergi kayıtlarının birer zilyetlik belgesi niteliğinde olduğu,hukuken değer taşıması

için zilyetlikle birleşmesi gerektiği hususu göz önüne alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir hüküm oluşturulmalıdır .

Mahkemece bu olgular gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi davacı Hazine'nin dava ve temyize konu 1141 parsel sayılı taşınmaz ile dava konusu 1077 parsel sayılı taşınmazlar yönünden dava açtığı, dava ve temyize konu diğer taşınmazlar yönünden ise dava açmadığı gibi açılmış bir davaya da usulüne uygun olarak katılmadığı,

ayrıca davacı gerçek kişilerinde bu yönde bir iddiaları bulunmadığı gözetilmeksizin 1097 ve 1128 parsel sayı taşınmazların belli bölümlerinin mera-çayır niteliği ile özel siciline kaydına karar verilerek taleple bağlılık kuralının aşılması,yine mahkeme hükmünden önce 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 Sayılı Yasa ile değişik 3402 Sayılı Kadastro Kanunu’nun 36/A ve geçici 11. maddelerinde “Kadastro işlemi ile oluşan tespit ve kayıtların iptali için Devlet veya diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından kayıt lehtarına karşı Kadastro Mahkemeleri ile genel mahkemelerde açılan davalarda davalı aleyhine vekalet ücreti dahil,