Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2012/8807 K.2013/4645

Taraflar arasındaki dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle, duruşma için tebliğ edilen 19.03.2013 günü belirlenen saatte temyiz eden davacı ... vekili Av.... geldi, karşı taraftan gelen olmadı. Gelenin huzuru ile duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan tarafın sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyadaki belgeler incelendi. Gereği görüşüldü:

Dava, adi ortaklık sözleşmesinden kaynaklanan tazminat alacağının tahsili için başlatılan icra takibine karşı öne sürülen itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve soruşturma hüküm vermeye yeterli değildir.

Davacı, davalı ile adi ortaklık kurarak lokanta işlettiklerini, zarar bedelinin yarısının davalı tarafından ödeneceğine ilişkin belge imzalandığını, bu borcun davalı tarafından ödenmemesi üzerine davalı aleyhine takip başlattıklarını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini öne sürmüştür.

Davalı, davacı ile adi ortaklık sözleşmesi yaptıklarını savunarak, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava konusu lokanta işletilmesi konusunda uzman olmayan hukukçu tarafından düzenlenen rapor benimsenerek davanın reddine karar verilmiştir.

HUMK 275.(yeni HMK 266.) maddeleri hükümlerine göre, genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkesin bilmesi gereken konularla hakimlik mesleğinin gereği olarak hakimin hukuki bilgisi ile çözümleyebileceği konular dışında kalan ve çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Kural olarak bilirkişi raporu hakimi bağlamaz. Hakim raporu serbestçe taktir eder. Hakim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir.

Somut olayda, taraflar arasında bir adi ortaklık kurulduğu hususunda duraksama bulunmamaktadır. Uyuşmazlığın ./.

2012/8807-2013/4645 S.2

çözümünde 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 520 ve devamı (yeni 6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun 620 ve devamı) maddelerindeki adi ortaklığa ilişkin hükümleri dikkate alınmalıdır. Talebin, ortaklığın fesih ve tasfiyesini de kapsadığının kabulü gerekir.

O halde mahkemece ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar verilmesi gerekli olup; tasfiye, bütün hesapların görülüp, ortakların birbirleri ile alacak verecek ve ortaklıktan dolayı olan ilişkilerinin kesilmesi yoluyla ortaklığın sona erdirilmesidir. Yönetici ortak, diğer ortaklara hesap vermekle yükümlüdür.

Mahkemece öncelikle yönetici ortaktan, kurulduğu tarihten itibaren ortaklığın tüm muhasebesi ile ilgili defterler ve ortaklıkla ilgili tüm belge ve faturaların ibrazı ile ortaklıkla ilgili hesap listesinin istenilmesi, ortakların gerek tasfiye şekli gerekse hesap listesi üzerinde uyuştukları ve uyuşamadıkları noktaların saptanması, uyuşamadıkları noktalarda tarafların delil ve karşı delilleri sorulup toplanması, yönetici ortağın hesap listesi vermemesi durumunda hesap vermekten kaçındığı kabul edilmesi, bu durumda mevcut delillere göre hüküm kurulması,

ortaklığa ait tüm gelir gider hesabı çıkarıldıktan, ortaklığın tüm aktif ve pasifi kesin olarak belirlendikten sonra, yapılması gereken harcama ve maliyet bedelleri ile elde edilebilecek gelir miktarının tespiti için, lokanta işletmeciliği konusunda uzman bilirkişi, ve hesap bilirkişileri görevlendirilerek rapor alınması, bilirkişi kurulu aracılığıyla, verilen hesap listesinin, defter ve belgelerin yapılan iş ile uyumlu olup olmadığının belirlenerek denetiminin sağlanması, varsa üçüncü kişilere veya kurumlara olan borçları ortaklığın aktifinden mahsup edilmesi,

ortaklardan her birinin ortaklığa verdiği avanslarla, ortaklık için yapmış oldukları masrafların da gözönünde tutulması, ortaklara paylaştırılması gereken miktarın belirlenmesi ve tasfiyenin bu şekilde tamamlanması gerekir.

Hal böyle olunca, mahkemece yukarıda açıklanan yöntem izlenerek adi ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.