Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2012/8896 K.2013/6083

Hasımsız olarak görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: Dava, mirasçılık belgesinin verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de; mahkemece yapılan araştırma ve soruşturma karar vermeye yeterli değildir. Eksik araştırma ile hüküm verilemez.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 30. maddesi hükmünde doğum ve ölümün nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunabileceği, nüfus kütüklerinde kayıt bulunmaması veya bulunan kaydın doğru olmadığının anlaşılması halinde gerçek durumun her türlü delille kanıtlanabileceği açıklanmıştır. Hukukumuzda çekişmeli yargıya tabi davalarda taraflarca hazırlama ilkesi geçerli olup, hâkim tarafların talepleri ile bağlıdır.

Hâkim, talepte bulunan tarafların iddia ettiği olaylar ve ileri sürdüğü deliller ile yetinerek karar vermek zorundadır. Çekişmesiz yargıya tabi davalarda ise re’sen araştırma prensibi egemendir. Hasımsız açılan ve çekişmesiz yargıya tabi olan davalarda verilen kararlar kesin hüküm teşkil etmediği gibi bu kararlar açılacak bir iptal davası sonucunda değiştirilebilir veya ortadan kaldırılabilir.

Somut olaya gelince; miras bırakan Karaağazade Hacı Mehmet’in mirasçılık belgesinin verilmesi istemiyle dava açıldığı, anılan kişinin 1794 tarihinde kendi ismi ile maruf vakfın kurucusu da olduğu iddia edilmiştir.

Hal böyle olunca, mahkemece mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkin davaların çekişmesiz yargıya tabi olması nedeniyle resen araştırma ilkesine tabi olduğu, bu tür davalarda hakimin her türlü delili resen toplayabileceği de gözetilerek öncelikle Vakıflar Genel Müdürlüğü, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ve diğer kurumlardan varsa miras bırakan ve vakıf ile ilgili eski kayıtlar getirtilmeli, getirtilen kayıtlar incelenerek davacı ile miras bırakan arasında irs bağı bulunup bulunmadığı,

miras bırakanın mirasçılarının kim veya kimler olduğu duraksamasız saptanmalı, bu inceleme yapılırken vakıf adına tescil edilen taşınmazlara ait eski tapu kayıtlarından da yararlanılmalı, daha sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm verilmelidir.