Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2012/9628 K.2013/11922

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava, taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatın aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece kanıtlanamadığı gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiş ise de mahkemece varılan sonuç ve kurulan hüküm davanın niteliğine ve yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir.

Öğretide ve uygulamada kararlılık kazanan görüşlere göre davada yöntemine uygun biçimde taraf koşulunun oluşturulmamış olması başlı başına bozma nedenidir.

Muhdesat aidiyetinin tespiti davalarında ortaklığın giderilmesi davasının yargılaması sırasında muhdesatın davacı tarafça meydana getirildiğini açıkça kabul edenler dışında kalan ve muhdesatın üzerinde bulunduğu taşınmazda paydaş olan tüm tapu maliklerinin davada taraf olmaları zorunludur.

Dosya içeriğindeki tapu kaydından dava konusu muhdesatın üzerinde yer aldığı 144 ada 16 parsel sayılı taşınmazda taraflar dışında ... Belediye Başkanlığı ile ...’nin de paydaş oldukları anlaşılmaktadır. Ne var ki, ortaklığın giderilmesine ilişkin dava dosyası mahkemesinden getirtilmiş ise de; tapuda kayıt maliki olarak gözüken ve davada yer alan taraflar dışındaki diğer paydaşların ortaklığın giderilmesi davasının yargılaması sırasında davaya konu muhdesatların davacı tarafa ait olduğunu kabul edip etmedikleri yönünde bir araştırma yapılmamıştır. Bu nedenle davada taraf koşulunun oluşup oluşmadığı belli değildir. Taraf koşulu kamu düzenine ilişkin olup mahkemece kendiliğinden araştırılması gerekir.

Taraf koşulunun oluşup oluşmadığı belirlenmeden eksik araştırma ve soruşturma ile hüküm verilemez.

Hal böyle olunca; mahkemece öncelikle ortaklığın giderilmesine ilişkin dava dosyası getirtilmeli, görülen davadaki taraflar dışındaki tapu paydaşlarının ortaklığın giderilmesi davasının yargılaması sırasında davaya konu muhdesatların davacı tarafa ait olduğunu açık bir biçimde kabul edip etmedikleri duraksamasız belirlenmeli, ortaklığın giderilmesi davası sırasında muhdesatların davacı tarafa ait olduğunu kabul etmeyen başka paydaşlar bulunuyorsa bunların, ölmüş iseler mirasçılarının davada taraf olmalarının zorunlu olduğu gözetilerek davada taraf olarak yer almaları sağlanmalı, yargılamaya geldiklerinde davaya karşı diyecekleri,

delilleri sorulup saptanmalı, gösterecekleri deliller toplanmalı, daha sonra yukarıda açıklanan tüm maddi ve hukuki olgular gözetilmek suretiyle toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm verilmelidir.