Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/10008 K.2013/9302

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: 1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı vekili davacının davalılara ait işyerinde tır şoförü olarak asgari ücret ve km başına harcırah ile çalıştığını, iş akdinin ihbarsız olarak sona erdirildiğini, her üç firmanın kurucularının aynı olduğunu, aynı işi aynı yerde yaptıklarını, müvekkilinin tüm illere araç naklettiğini, tırlara yüklenen araçların sigortalanmadığından yükleme ve indirmede meydana gelen hafif sıyrık ve çarpmalarda meydana gelen zararların müvekkiline yüklendiğini ve ücretinden haksız kesintiler yapıldığını, müfettiş raporlarında bu zararların müvekkilinin kıdem tazminatından mahsup edildiğinin tespit edildiğini,

müvekkilinin her gün 2 saat fazla mesai yaptığını, hafta tatillerinde ve ulusal bayram-genel tatillerde çalıştığını, 2006 yılı Aralık ve Ocak 2007 aylarına ait ücretlerinin de ödenmediğini iddia ederek kıdem tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili, davacının davalılardan ... Nakliyat San. ve Tic. A.Ş. İle ...

Oto Ticaret Ltd.Şti'nin çalışanı ve işçisi olmadığını, davacının Karal Nakliyat ve Ticaret Ltd.Şti'nin işçisi olarak çalıştığını, alacaklarının zaman aşımına uğradığını, davacının trafik ceza puanının dolması sebebi ile 730 gün ehliyetinin geri alındığını, buna rağmen işverene haber vermeden araç kullanmaya devam ettiğini, sürücü olarak araç kullanamayacağının ortaya çıkması üzerine işten ayrılmak istediğini beyan ettiğini, bu nedenle herhangi bir şey talep edemeyeceğini, işvereni ibra ettiğini, fazla çalışma yapılmadığını, bayram-genel tatil ve hafta tatillerinde çalışma yapılmadığını,

davacının çalıştığı süre içinde taşıdığı otomobillere ve kullandığı araçlara kendi kusuru ile zarar verdiğini,bunların toplamının 19.869,37 TL olduğunu, takas ve mahsubuna karar verilmesini istediklerini savunarak davacı tarafından açılan davanın reddine, aksi halde verdiği habar bedelinin alacaklarından takas ve mahsubuna karar verilmesini talep etmiştir

Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın davalılar vekili tarafından temyizi üzerine 9. Hukuk Dairesi'nin 16/04/2012 tarihli ilamı ile özetle “....Davacı, dava dilekçesinde davalı 3 şirkette çalıştığını iddia ederek işçilik alacaklarının davalılardan müteselsilen tahsilini istemiş; ancak hangi şirkette ne şekilde çalıştığını, davalılar arasında ne gibi bağlantı olduğunu açıklamamıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davalılar arasındaki ilişkiye yönelik herhangi bir gerekçe konulmadan birden fazla davalı olduğu halde “davalıdan” denilerek belirlenen alacakların tahsiline karar verilmiştir.

Mahkemece, davalılar arasındaki ilişkinin ne olduğu, davacının 3 şirketteki çalışmasının ne şekilde devam ettiği, şirketler arasında işyeri devri, hizmet akdi devri, organik bağ olup olmadığı araştırılmadığı gibi gerekçe de oluşturulmamıştır.” gerekçesi ile sair temyiz itirazları incelenmeden karar bozulmuştur.

Bozma kararına uyan Mahkeme, davalı şirketlere ait ticaret sicil kayıtlarını getirtmiş ve bozma kararı öncesi delillere göre davanın kısmen kabülüne karar vermiştir.

Davacı vekili davacının iş sözleşmesinin davalı tarafça haksız olarak feshedildiğini iddia etmiştir.

Davalı taraf davacının 730 gün sürücü belgesi olmadan araç kullandığının ortaya çıkması üzerine işten ayrıldığını savunmuştur.

Davacı tanıklarından ... davacının taşıma sırasında meydana gelen hasar bedelinin ücretinden kesilmesine razı olmaması nedeni ile işten çıkarıldığını beyan etmiştir. Diğer davacı tanığı ise davacının işten çıkarıldığını duyduğunu söylemiştir. Davalı tanıkları davacının emekli olacağını söyleyerek işe devam etmediğini bildirmişlerdir.

Dosya içinde bulunan Bölge Çalışma Müfettişi tarafından davacı işçinin şikayeti üzerine hazırlanan raporda davacının çıkışının emeklilik nedeni ile yapıldığını, kıdem tazminatı tahakkuk ettirildiğini ancak şirkete zarar verdiği gerekçesi ile ödenmediğini belirtmiştir.

Mahkeme tarafından davacının iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız feshedildiği kabul edilerek kıdem ve ihbar tazminatı hüküm altına alınmış ise de, davacının emeklilik nedeni ile işten ayrıldığına dair davalı tanık anlatımları ve bunları doğrulayan BÇM raporu dikkate alındığında iş sözleşmesinin feshi şekli konusunda tereddüt hasıl olmuştur.

Mübrez ibranameye matbu olması ve savunma ile çelişmesi nedeni ile itibar edilmemesi doğru ise de, dosya kapsamı dikkate alındığında ibranamede ihbar tazminatının yazılı olması iş akdinin işveren tarafından feshedildiğini kabul için yeterli değildir. Bu itibarla davacının SGK'dan hizmet devam cetveli, tahsis dosyası, Bölge Çalışma Müdürlüğünden rapor ekleri ile birlikte getirtilmeli, dosya içindeki tüm diğer deliller ile birlikte değerlendirimeye tabi tutularak iş akdinin işverenin haksız feshi ile mi yoksa emeklilik nedeni ile mi sonaerdiği kesin biçimde belirlenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

3-Davalılar vekili davacının çalışırken nakliyatını yaptığı araçlara verdiği hasar bedelllerinin işçilik alacaklarından mahsubunu istemiş ve takas defi ileri sürmüştür.

Dosya içinde davacının kullandığı tırla taşıdığı araçlarda kusuru ile meydana geldiği ileri sürülen hasarlara ilişkin olduğu belirtilerek sunulan çeşitli fatura, tutanak ve benzeri evrak bulunmaktadır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda bunların davacının sorumluluğunu kabul için yeterli olmadığı mütalaa edilmiştir.

Mahkemenin ise bu konuda gerekçesi yoktur. Bilirkişi raporuna yollama yapılmıştır.

Mahkeme takas ve mahsup def'ini kabul etmemiş ise de, bu konuda yapılan araştırma ve yargılama hüküm kurmaya yeterli değildir. Konusunda uzman bilirkişiden dosya içindeki hasar bedellerine ve kusur durumuna ilişkin ayrıntılı gerekçeli rapor alınmalıdır.

4-Mahkemece dosya içinde bulunan CD halindeki takometre kayıtlarının çözümüne ilişkin makine mühehdisi bilirkişiden rapor alınmıştır. Makine mühendisi bilirkişi raporunda 2005-2006-2007 yıllarında davacının toplam 2631 saat araç kullandığını bildirmiştir. Hesap raporu sunan hukukçu bilirkişi makine mühendisi bilirkişinin raporunda saat cinsinden belirtilen sürenin tamamının fazla mesai olduğunu kabulle ücreti hesaplamıştır.

Davalılar vekili aşamalarda alınan raporun yeterli olmadığını, çalışma süresinin haftalık olarak hesap edilmesi gerektiğini bildirerek itiraz etmiştir. İtiraz üzerine CD çözümü dosyaya kazandırılmış ise de, itiraz karşılanmamıştır.

Gerçekten de davacının haftalık kaç saat araç kullandığı, ara dinlenme süresi tenzil edilip edilmediği, haftalık fazla mesai süresinin ne kadar olduğu, hafta tatillerinde, milli bayram ve genel tatil günlerinde çalışıp çalışmadığı anlaşılamamaktadır. Rapor denetime elverişli değildir. Bu rapora istinaden davacının fazla mesai yapıp yapmadığının tespiti olanaklı değildir.

Bu itibarla CD halindeki takometre kayıtlarının çözümü ile bu kayıtlara göre davacı işçinin haftanın kaç günü çalıştığı, haftalık bazda kaç saat çalıştığı, ara dinlenme süresi ve yine haftalık olarak ne kadar fazla mesai yaptığı konusunda ve yine çalıştığı hafta tatilleri ile milli bayram ve genel tatil günleri ile ilgili ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınmalı, davalı yararına oluşan kazanılmış haklar gözardı edilmeden tüm deliler ile birlikte tartışılarak fazla mesai, hafta tatili ve milli bayram-genel tatil çalışma süresi ve ücreti konusunda karar verilmelidir.

Yapılacak iş; yukarıda belirtilen hususlarda uzman bilirkişiden ya bilirkişilerden rapor alıp değerlendirmeye tabi tutarak karar vermektir. O halde davalı tarafın bu yöne ilişkin temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.