Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/10384 K.2013/6586

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, davacının, davalıya ait işyerinde geçici işçi olarak 23.05.1996 tarihinde çalışmaya başladığını, işyerinde çalışırken Endüstri Meslek Lisesi'ni 10/06/1988 tarihinde bitirerek diplomasını aldığını, seminer ve kurslara katıldığını, buraj makinesi operatörlüğü, yol makine operatörlüğü kurs bitirme belgeleri olduğunu yıllardır operatör olarak çalışmasına rağmen davalı işverenliğin davacıyı sanatsız işçi olarak kabul ederek aynı işi yapan kadrolu işçilere ödenen ücretin ve kadronun davacıya verilmediğini, böylelikle eşit davranma ilkesinin ihlal edildiğini,

davalı işyerinde uygulanmakta olan TİS.'in 25/d maddesinde sanat okulu mezunlarının alacakları derecenin düzenlendiğini, davacının işyerindeki işinin makine operatörlüğü olmasına rağmen davalı işveren tarafından yaptığı iş ve eğitim durumu ile ilgili derecelendirme (intibak) yapılmayarak ünvanının sanatsız işçi olarak devam ettiğini,

davalı işverenliğin davacı gibi olan işçilere 2005 yılı/Mayıs ila Aralık ayları arasında düzenlenen ücret bordrolarında görüleceği üzere sanatkar işçi nitelemesi yaparak (mekanik vasıta tesisçi) ödeme yaptığını ancak 6-7 ay süren bu uygulamanın 2006 yılı başından itibaren sona erdirilerek verilen kadro geri alınmış işin derecesi tekrar eski haline dönüştürüldüğünü, davacı ve işyerinde çalışan emsal durumdaki işçiler davalı işverenlikten intibaklarının yaptıkları işe uygun olarak yapılmasını, derecelerinin düzeltilmesini istediklerini ancak taleplerine cevap verilmediğini,

son olarak davalı tarafından 2010 yılı/Temmuz ayı itibari ile davacıya unvan verildiğini, ancak ünvana tekabül eden derecelerin verilmediğini, intibaklarının yapılmadığını beyanla bu durumun Anayasa'nın 2.maddesi 49/2. fıkrasına aykırı olduğunu belirterek davalının bu uygulaması ile davacının işçilik haklarından ücretinde eksilmenin meydana geldiğini, halen olması gereken 2. derece yerine 7. dereceden eksik ücret aldığını,

bu nedenle geriye dönük olarak davacının intibakının yapılması gerektiğine ve haklarının korunması için olması gereken kadronun belirlenmesi konusunda tespit yapılmasını ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla fark ücret ile 4857 sayılı Yasanın 5/1, 2, 6 son mad. uyarınca eşit işlem tazminatı talebinde bulunmuştur.

Davalı kurum vekili, davalı işverenlikçe tahsis edilen işlemin İş Yasası ve işyerinde uygulanmakta olan TİS hükümlerine uygun olarak yapıldığını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E: 2002/9-785, K:2002/814 sayılı 16.10.2002 tarihli kararında;

davalı kuruluş tarafından işçiler için ihdas edilen işlemin yani Meslek Lisesi diploması almak suretiyle işçinin sanatkar işçiliğe geçirilmesi veya sanatsız işçinin diploması nedeniyle terfii ettirilmesi hususunda TİS. de bir kural bulunmadığından intibakın yapılmamasına ilişkin işlemin TİS hükümlerine ve usul-yasaya uygun olduğuna karar verildiğini, Yerel Mahkeme kararının bozulduğunu, bu durumun artık kesinleştiğini,

böylece TİS. nin 25/1-1 mad. nin yani Meslek Lisesi Diploması nedeniyle intibakın ilk kez işe alınacaklar için düzenlendiği Hukuk Genel Kurulu'nun kararı ile de teyit edildiğini beyanla haksız ve yersiz açılan davanın reddini talep etmiş ayrıca zamanaşımı def'ini ileri sürmüştür.

Mahkemece Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun E: 2002/9 -785, K:2002/814 sayılı 16.10.2002 tarihli kararında, sanatsız işçinin salt Meslek Lisesi diploması ibrazının TİS. de derece terfiine ve sanatkar işçilerin derecesine intibakına ilişkin hüküm bulunmadığı gibi işverenin yönetim hakkını kısıtlayacak şekilde mahkemece karar verilemeyeceğinden davanın reddi gerektiğine dair özel Daire bozma kararına uyulması gerektiği yönündeki kararı Yerel Mahkemenin direnme kararının bozulmasına dair kararı dikkate alındığında,

davacının davasının sübut bulmadığı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı ile davalı işverenliğin işlemlerinin İş Yasası ve işyerinde uygulanmakta olan TİS hükümlerine uygun olarak yapıldığına dair kesin hüküm karşısında davacının fark ücret alacağı ve 4857 sayılı Yasanın 5 mad. öngörülen eşit davranma ilkesine aykırı davranma nedeni ile ödenecek tazminat istemlerinin akdi ve yasal dayanağı olmadığı anlaşılmakla, davacının sübut bulmayan davasının reddine karar verilmiştir.

İşyerinde yürürlükte olan TİS.'nin 25/1-1/d mad.de;"Sanatkar işçilik işlerine alınacaklardan Sanat Enstitüsü, Endüstri Meslek Lisesi, Teknik Liseyi bitirenler ile TCDD Pratik Sanat Okulu mezunları 6.dereceden işe alınırlar.

Bu maddenin I.bendi uyarınca ilk defa işe alınacak olanlardan yapılacak imtihan sonucunda başarılı olamayanlar sanatkar işçilik işlerine alınmazlar." hükmü yer almakta olup, bu maddenin münhasıran ilk kez sanatkar işçilik işlerine alınacaklara uygulanması öngörülmektedir. Mahkemenin kararına gerekçe yaptığı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E: 2002/9 - 785, K:2002/814 sayılı 16.10.2002 tarihli kararında da aynı husus vurgulanmıştır.

Davacının daha işe başlamadan Endüstri Meslek Lisesi'ni 10/06/1988 tarihinde bitirerek diplomasını aldığı, geçici işçi olarak 23.05.1996 tarihinde çalışmaya başladığı dikkate alındığında Hukuk Genel Kurulu kararının olayda uygulama yeri bulunmadığı, Mahkeme gerekçesinin yerinde olmadığı delillerin yeterince değerlendirilmediği eksik incelemeyle karar verildiği anlaşılmakla, TİS ve protokol hükümleri doğrultusunda davacının talepleri yönünden yeniden değerlendirme yapılması yönünden kararın bozulması gerekmiştir.