Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/1181 K.2013/2511

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre

davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı kasap reyonunda 11/06/2006-04/01/2012 tarihleri arasında çalıştığını, bir müşterinin kasap reyonunda yardımı sonrası danışmadan tekrar gelerek işyeri tarafından verilen kartını alışverişte geçmek için kullanacağını beyan etmesi üzerine yardım amaçlı verdiğini, başkalarının da bu şekilde yapması nedeniyle çıkar amacı gütmeksizin kartını kullandırdığını ve bu nedenle çıkar sağladığı ileri sürülerek işveren tarafından iş akdinin haksız olarak sona erdirildiğini haklarının ödenmediğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili yetki yönünden davanın reddi gerektiğini, davacının hedef kampanyasında kendisine ait olan personel Migros kartını haksız kazanç sağlamak suretiyle başkalarına kullandırıldığının tespit edildiğini bunun üzerine disiplin kurulu kararı ile iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini davacının çalıştığı sürelerde tüm yasal haklarının kendisine ödendiğini izinlerini kullandığını fazla mesai yaptığında ücretinin ödendiğini belirterek davanın reddini istemiştir. .../..

2013/1181-2511 S.2

Mahkemece, feshin haklı olduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir.

Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut olayda davacı tanıkları birbiriyle çelişkili çalışma saatleri beyan etmişlerdir. Tanık ... 2 vardiya halinde sabah 08.00 akşam 20.00 arası ve diğer vardiya da ise öğle 12.00 ile akşam 23.00 arası çalıştığını, diğer davacı tanığı Sadi Murat normalde çalışma saatlerinin 08.00-17.00, ikinci vardiyada ise 13.00-22.00 arası olduğunu ancak müşteri yoğunluğu olduğu zaman birkaç saat fazla çalışma yapıldığını, davalı tanıkları ise çalışma saatlerinin 08:30-17:00 ve 13:30-22:00 saatleri arasında olduğunu beyan etmişlerdir. Bilirkişi iki davacı tanığı beyanının ortalamasını alarak envanter sayımı yapılan dönemleri de eklediğini belirterek haftalık 9 saat üzerinden fazla çalışma alacağı hesaplamıştır. Ancak tanık ...’ın belirttiği .../..

2013/1181-2511 S.3

saatlerde çalışma diğer tanıklarca doğrulanmadığından, ortalama tanık beyanlarından davacının 08.00-17.00 arası günde 9 saat, 1 saat ara dinlenmesi düşüldükten sonra günlük 8 saat çalıştığı, haftada 6 günlük çalışmanın 48 saat ettiği ve 3 saatlik fazla çalışmasının bulunduğunun kabulü gerekirken 9 saat üzerinden hesaplama yapılması hatalı olmuştur.

Envanter sayımı yapılan tarihlerde, sayımın yapıldığı haftaya mahsus fazla çalışma hesaplanması gerekirken bu sürenin diğer haftalardaki normal çalışmaya ortalama olarak dahil edilmesi hesaplama sistemine aykırıdır. Hesaplamalarda istisnalar hariç haftalık çalışma sistemi esas alınmalıdır.

Bilirkişi bordrolarda tahakkuk bulunmadığını belirtmiş ise de, bordrolarda bazı aylarda fazla çalışma saatleri gösterilerek tahakkuk yapıldığı görülmektedir. Davacıya bu tahakkuk karşılığı ödemeler yapılmış ise, bu saatlerin üzerinde fazla çalışma yapıldığı ihtirazi kayıt varsa her türlü delil ile ihtirazi kayıt yok ise ancak yazılı belgeyle ispatlanabilir.

Yapılacak iş; Yukarıda açıklanan esaslar gözetilerek bilirkişiden ek rapor alınarak davacının fazla çalışma alacağını hesaplatıp çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hatalı değerlendirme sonucu hesaplama yapan bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmiş olması bozma nedenidir.