Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/1184 K.2013/2415

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, müvekkili ...'in 5 Eylül 1996 tarihinde emekli olarak işyerinden ayrıldığı 18.12.2011 tarihine kadar kesintisiz olarak 15 yıl T.C.D.D. 3.Bölge Başmüdürlüğü-Alsancak işyerinde, muhtelif taşeron firmaların işçisi olarak çalıştığını, çalıştığı taşeron firmaların, ... Gıda ve Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti, Astemsan Temizlik Malz. San. Tic. Ltd. Şti., İlke Temizlik Merkezi Ltd. Şti., Kent Taşıma, Özel Güvenlik San. Tic. Ltd. Şti., İmge Temizlik Ltd. Şti., ... Tic.

Ltd. Şti., Özel Bilgi Med. Bilişim Ltd.

Şti. unvanlı taşeron firmalar olup birçok alt işverenler olduğunu birinden diğerine geçirilirken müvekkilinin sigorta kaydının geç yapıldığı gibi, bazen de aylarca sigorta kaydının hiç yapılmadığını, müvekkiline, 18.12.2011 tarihinden itibaren SGK'dan yaşlılık aylığı bağlanmak suretiyle işyerinden ayrıldığını ancak ne çalıştığı taşeron firma ne de asıl işveren Devlet Demiryolları tarafından kıdem tazminatı ödenmediğini sonuç olarak müvekkil ...'in, asıl işveren sıfatıyla T.C.D.D.

3. İşletme Baş Müdürlüğü nezdinde sürdürdüğü ve 05.09.1996-18.12.2011 arasındaki sürekli hizmetinden dolayı emeklilik sebebiyle oluşan 12.791,00 TL brüt kıdem tazminatının emeklilik tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı ile müvekkil kuruluş arasında hiçbir zaman belirli veya belirsiz süreli bir hizmet akdine dayalı olarak işçi-işveren ilişkisi olmadığını, bu nedenle .../.

2013/1184-2415 S.2

husumet itirazında bulunduklarını, müvekkil kuruluşun, her yıl ihale yapmak suretiyle 3.Bölge Müdürlüğüne bağlı işyerlerindeki temizlik hizmetlerini temin ettiğini, muhtelif şirketlerin kuruluşun açtığı ihaleleri kazandığını ve hizmet alımı gerçekleştirdiklerini, müvekkil kuruluş işveren konumunda olmadığını, ihale makamı olduğunu, işi bütünüyle devrettiğini, her yıl yapılan ihale sonrası ihaleyi kazanan şirketlerle Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme imzalandığını, ihaleyi kazanan şirket Teknik Şartname ve Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmenin belirlediği yükümlülükler doğrultusunda hizmet verdiğini,

anılan sözleşmeler gereğince ihaleyi kazanan şirketin belli sayıdaki çalışanı ile hizmet verme taahhüdünde bulunduğunu, kuruluş olarak yüklenici şirket çalışanının isminin hiçbir önemi olmadığını, yüklenicinin belirtilen özelliklere haiz çalışan istihdam etmesi yeterli olduğunu, davacının ihaleyi kazanan diğer şirketler tarafından da tercih edilmesi tamamen ihaleyi kazanan şirket ve davacı arasındaki şahsi ilişkiden kaynaklandığını, dolayısıyla yüklenici şirket çalışanı olan davacı ile müvekkil idare arasında hiçbir istihdam ilişkisi bulunmadığını,

işçilik maliyetleri hesaplanırken kıdem tazminatı karşılıkları da dahil edilerek bu şirketlere aktarıldığını, dolayısıyla davanın asıl muhatabı davacıyı istihdam eden şirket olduğunu, bu nedenle yüklenici şirkete ... Kömür Hayv. Nak. İnş. Oto. Tem. Yemek San. Tic. Ltd. Şti / ve ... Sağ. Tem. Tur. Nak. Köm. Teks. Gıda Yem. San. ve Tic. Ltd.

Şti. ortak girişimine davanın ihbarını talep ettiklerini, müvekkil kuruluş açısından haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dava konusu olayda geçerli bir alt işverenliğin olduğu ve davacı işçi tarafından iş sözleşmesinin emeklilik sebebi ile feshedildiğinden 1475 sayılı Kanunun 14. maddesi gereğince kıdem tazminatına hak kazanılacağı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı temyiz etmiştir.

4857 sayılı Kanunun 2/6. Maddesinde: "..... Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. .../.

2013/1184-2415 S.3

İşyerinin tamamının veya bir bölümünün hukukî bir işleme dayalı olarak başka birine devri işyeri devri olarak tanımlanabilir.

4857 sayılı Kanunun 6. maddesinde, işyerinin bir bütün olarak veya bir bölümünün hukukî bir işleme dayalı olarak başkasına devri halinde mevcut iş sözleşmelerinin devralana geçeceği düzenlenmiştir. Bu anlatıma göre, alt işverence asıl işverenden alınan iş kapsamında faaliyetini yürüttüğü işyerinin tamamen başka bir işverene devri 4857 sayılı İş Kanununun 6. maddesi kapsamında işyeri devri niteliğindedir.

Süresi sona eren alt işverenle yeni ihaleyi alan alt işveren arasında açık biçimde işyeri devrini öngören bir sözleşme yapılması da imkân dahilindedir. Alt işverenin değişmesine rağmen yeni alt işveren nezdinde işyerinde çalışmaya devam edecek olan işçilerin belirlendiği hallerde, sözü edilen işçiler bakımından iş sözleşmelerinin devralan işveren geçtiği tartışmasızdır. Ancak yeni alt işverende çalışacak olan işçiler arasında gösterilmeyen ve süresi sona eren alt işveren tarafından başka bir işyerinde çalıştırılmak üzere bildirimde bulunulmayan işçilerin iş sözleşmelerinin devreden alt işveren tarafından feshedildiğini kabul etmek gerekir.

Alt işverenin asıl işverenle akdettiği çalışma süresinin sonunda veya süresinden önce alt işverenin, ilişkisinin sonlandırılması nedenine dayalı olarak tüm işçilerine başka işyeri göstererek işyerinden ayrılması, ardından işin asıl işveren tarafından başka bir alt işverene verilmesi örneğinde alt işverenler arasında hukukî bir ilişki bulunmamaktadır. Hukukî ilişki, alt işverenler ile asıl işveren arasında gerçekleştiğinden belirtilen durum alt işverenler arasında işyeri devri olarak değerlendirilemez.

Alt işverenlerin değişmesi en yaygın biçimde, süresi sona eren alt işverenin işyerinden ayrılması ve işçilerin yeni alt işveren nezdinde çalışmaya devam etmeleri şeklinde gerçekleşmektedir. Bu eylemli durumun işyeri devri niteliğinde olup olmadığının tespiti ile hukukî sonuçlarının belirlenmesi önemlidir.

Alt işverenlerin değişiminde olması gereken, süresi sona eren alt işverenin işyerinden ayrılması anında işçilerini de beraberinde başka işyerlerine götürmesi veya iş sözleşmelerinin sona erdirilmesidir. Bunun tersine alt işveren işçilerinin alt işverenin işyerinden ayrılmasına rağmen yeni alt işveren yanında aynı şekilde çalışmayı sürdürmeleri halinde, alt işverenler arasında İş Kanununun 6 ncı maddesi anlamında bir işyeri devrinin kabulü gerekir.

Bu durumda yeni alt işverenin, devam eden hizmet akitlerini de devraldığı aynı maddede hükme bağlanmıştır. .../.

2013/1184-2415 S.4

Bu açıklamalar doğrultusunda dosyadaki belgelerin incelenmesinde, davalı genel müdürlük davanın son alt işverenler olan ... Kömür Hayv. Nak. İnş. Oto. Tem. Yemek San. Tic. Ltd. Şti ve ... Sağ. Tem. Tur. Nak. Köm. Teks. Gıda Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişimine ihbar edilmesini talep etmiş, ancak mahkemece bu husus yerine getirilmeden yargılamaya devam edilmiş ve sonuca gidilmiştir.

Yapılacak iş; dava ve ihbar dilekçesinin davalının belirtmiş olduğu alt işverenlere tebliği sağlandıktan sonra, davaya karşı diyeceklerinin sorulması ve varsa delillerinin dosyaya sunulmasının ardından oluşacak sonuca göre karar verilmesidir. Alt işverenlere dava ihbar edilmeksizin eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.