Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/12423 K.2013/18262

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara,hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı vekili,davacının ... Alışveriş Merkezindeki işyerinde davalı şirkete ait Galatasaray Store Mağazasında işe başladığını, daha sonra ... Alışveriş Merkezindeki aynı adlı işyerinde müdür sıfatıyla 10.00-22.00 saatleri arasında çalıştığını, 05.10.2010 tarihinde davalı şirket tarafından haksız ve önelsiz olarak iş akdine son verildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili ,davacının 13.08.2008 tarihinde müvekkili şirkette işe başladığını, genel ahlaka uygun olmayan davranışlarının kamera kayıtları ile tespit edildiğini, stok kontrol sayımlarında eksik çıkması üzerine kabul edilebilir bir gerekçe sunmadığını , bu hususların ... Güvenlik Bakanlığı... Kurulu Başkanlığının 04.02.2011 tarihli tutanağında mevcut olduğunu, davacının iş akdinin 4857 sayılı İş Kanununun 25/II maddesi uyarınca ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan davranışlarından dolayı haklı nedenle feshedildiğini, yıllık ücretli izinlerinin kullandırıldığını,hafta tatili ve genel tatil çalışmasının bulunmadığını ve fazla çalışmalarının karşılığının bankaya yatırıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında fazla çalışma alacağının hesabında esas alınacak ara dinlenme süresine ilişkin uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenmesi 4857 sayılı İş Kanununun 68. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Günlük 7.5 saati aşan çalışma süresinin olduğu halde ara dinlenme süresi en az ara 1 saat olarak açıklanmıştır. Uygulamada 7.5 saatlik çalışma süresini çok fazla aşan çalışma sürelerine de rastlanıldığından, özellikle 10 saati aşan çalışmalar bakımından ara dinlenmesinin en az 1.5 saat olarak belirlenmesi zorunluluğu ortaya çıkmıştır. Günlük 14 saatlik fiili çalışma süresi belirleyen uygulamalarda ise ara dinlenme süresi en az 2 saat olmalıdır.

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi halinde bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun kullandırılması gerekir.

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Somut olayda ; davacının haftada 6 gün 10.00-22.00 saatleri arasında 12 saat çalıştığı kabul edilerek hesaplama yapıldığı ve 12 saat çalışmadan 1 saat ara dinlenmesi düşüldüğü anlaşılmıştır.

Yukarıdaki ilke kararı ve yasal düzenlemeye göre 12 saatlik çalışmada ara dinlenmenin 1,5 saat olarak mahsubu gerekirken 1 saat ara dinlenme düşülerek yapılan fazla çalışma alacağı hesabı hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.