Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/1450 K.2013/2405

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalılardan ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: Davacı vekili, müvekkilinin Adana Numune Hastanesinde 01.01.1997 tarihinde çalışmaya başladığını, 16.06.2011 tarihinde gerekçe gösterilmeden iş akdinin feshedildiğini, taşeronlar sürekli değişmesine rağmen müvekkilinin çalışmaya devam ettiğini, asıl işverenin ... olduğunu, davacının son altı yıldır hiç izin kullanmadığını belirterek, kıdem, ihbar tazminatı ile yıllık izin alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir

Davalı Bakanlık vekili, davacının işvereninin ihale alan şirketler olduğunu, işin tamamının devredildiğini, bu nedenle kendilerine husumet düşmeyeceğini, kaldı ki ek teknik şartnamede ihale alan firmaların çalıştıracağı işçilerin iş mevzuatından doğan haklarından sorumlu olacağının belirtildiğini, bu sebeple davanın son işverene yöneltilmesi gerektiğini, davacının belirli süreli hizmet akdi ile çalışması sebebiyle kıdem tazminatına hak kazanamayacağını, alacakların zamanaşımına uğradığını ve davacının çalıştığı tüm firmalara davanın ihbarını talep ederek davanın reddine karar verilmesini, davalı Tuğçe A.Ş. vekili,

davacının işe giriş tarihinin 22.01.2011 olduğunu, müvekkilinin davalı idareden ihale alarak işçileri çalıştırdığını, davacının son taşeronda çalışması ile müvekkili işyerinde çalışması arasında boşluk olduğunu, bu sebeple işyeri devrinin söz konusu olmayacağını,

.../. 2013/1450-2405 S.2

ayrıca davacının 16-19 Haziran 2011 tarihlerinde görev yerine gitmediğini, haklı sebeple iş akdi feshedildiği için kıdem ve ihbar tazminatı talep edemeyeceğini, davacının asıl işvereninin ... olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının taşeron firma elemanı olarak çalıştığı, taşeronlar değişmesine rağmen çalışmasına ara vermediği anlaşıldığından ve dosyaya sunulan sözleşme içeriklerinden davalı bakanlık ile taşeron firmalar arasındaki ilişkinin 4857 sayılı İ.K’nun 2/6 maddesinde belirtilen alt-üst işverenlik ilişkisi olduğu anlaşıldığından hüküm altına alınan kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin alacağından her iki davalı müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuştur.

Kararı davalı Bakanlık temyiz etmiştir.

4857 sayılı Kanunun 2/6. Maddesinde: "..... Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

İşyerinin tamamının veya bir bölümünün hukukî bir işleme dayalı olarak başka birine devri işyeri devri olarak tanımlanabilir.

4857 sayılı Kanunun 6. maddesinde, işyerinin bir bütün olarak veya bir bölümünün hukukî bir işleme dayalı olarak başkasına devri halinde mevcut iş sözleşmelerinin devralana geçeceği düzenlenmiştir. Bu anlatıma göre, alt işverence asıl işverenden alınan iş kapsamında faaliyetini yürüttüğü işyerinin tamamen başka bir işverene devri 4857 sayılı İş Kanununun 6. maddesi kapsamında işyeri devri niteliğindedir.

Süresi sona eren alt işverenle yeni ihaleyi alan alt işveren arasında açık biçimde işyeri devrini öngören bir sözleşme yapılması da imkân dahilindedir. Alt işverenin değişmesine rağmen yeni alt işveren nezdinde işyerinde çalışmaya devam edecek olan işçilerin belirlendiği hallerde, sözü edilen işçiler bakımından iş sözleşmelerinin devralan işveren geçtiği tartışmasızdır. Ancak yeni alt işverende çalışacak olan işçiler arasında gösterilmeyen ve süresi sona eren alt işveren tarafından başka bir işyerinde çalıştırılmak üzere bildirimde bulunulmayan işçilerin iş sözleşmelerinin devreden alt işveren tarafından feshedildiğini kabul etmek gerekir. .../.

2013/1450-2405 S.3

Alt işverenin asıl işverenle akdettiği çalışma süresinin sonunda veya süresinden önce alt işverenin, ilişkisinin sonlandırılması nedenine dayalı olarak tüm işçilerine başka işyeri göstererek işyerinden ayrılması, ardından işin asıl işveren tarafından başka bir alt işverene verilmesi örneğinde alt işverenler arasında hukukî bir ilişki bulunmamaktadır. Hukukî ilişki, alt işverenler ile asıl işveren arasında gerçekleştiğinden belirtilen durum alt işverenler arasında işyeri devri olarak değerlendirilemez.

Alt işverenlerin değişmesi en yaygın biçimde, süresi sona eren alt işverenin işyerinden ayrılması ve işçilerin yeni alt işveren nezdinde çalışmaya devam etmeleri şeklinde gerçekleşmektedir. Bu eylemli durumun işyeri devri niteliğinde olup olmadığının tespiti ile hukukî sonuçlarının belirlenmesi önemlidir.

Alt işverenlerin değişiminde olması gereken, süresi sona eren alt işverenin işyerinden ayrılması anında işçilerini de beraberinde başka işyerlerine götürmesi veya iş sözleşmelerinin sona erdirilmesidir. Bunun tersine alt işveren işçilerinin alt işverenin işyerinden ayrılmasına rağmen yeni alt işveren yanında aynı şekilde çalışmayı sürdürmeleri halinde, alt işverenler arasında İş Kanununun 6 ncı maddesi anlamında bir işyeri devrinin kabulü gerekir.

Bu durumda yeni alt işverenin, devam eden hizmet akitlerini de devraldığı aynı maddede hükme bağlanmıştır.

Bu açıklamalar doğrultusunda dosyadaki belgelerin incelenmesinde, davalı Bakanlık davanın alt işveren olarak bakanlıktan hizmet alım sureti ile ihale alan tüm firmalara ihbar edilmesini talep etmiş, ancak mahkemece bu husus yerine getirilmeden yargılamaya devam edilmiş ve sonuca gidilmiştir. Yapılacak iş; Dava ve ihbar dilekçesinin davalının belirtmiş olduğu alt işverenlere tebliği sağlandıktan sonra, davaya karşı diyeceklerinin sorulması ve varsa delillerinin dosyaya sunulmasının ardından oluşacak sonuca göre karar verilmesidir. Alt işverenlere dava ihbar edilmeksizin eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.