Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/14652 K.2013/9459

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, Kuluncak Belediyesinde Hizmet İş Sendikasının toplu iş sözleşmesi yapmak için çoğunluğa sahip olduğuna ilişkin yetki tespitinin ve maddi gerçeğe aykırı olduğunu, Belediyede çalışan işçilerin çoğunluğunun davalı sendika üyesi bulunmaması nedenleri yetki tespitinin iptaline, Belediye iş sendikanın Kuluncak Belediyesinde çalışan işçilerin çoğunluğunun üyeliğine sahip bulunduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı sendika vekili, sendikanın Kuluncak Belediye işletmesinde TİS yapmak üzere 17/06/2011 tarihinde yetki tespit başvurusu yaptığını, yetki tespiti tarihi itibariyle Belediyede çalışan işçilerin çoğunluğunun Hizmet İş Sendikasına üye olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Başkanlığı vekili, Kuluncak Belediyesi işyerlerinde Toplu İş Sözleşmesi yapmak için ... tarafından 17/06/2011 tarihinde, ... tarafından da 20/06/2011 tarihinde yetki tespit başvurusunda bulunulması üzerine Bakanlık tarafından yapılan inceleme sonucunda 17/06/2011 başvuru tarihi itibariyle söz konusu iş yerinde 19 işçinin çalıştığını ve 10 işçinin Hizmet İş Sendikasına üye olduğunun tespit edildiğini, buna ilişkin 12/07/2011 tarih ve 12417 sayılı yetki tespiti yazısının taraflara gönderildiğini, 17/06/2011 tarihi itibariyle Hizmet İş Sendikasının 2822 sayılı Yasanın aradığı gerekli çoğunluk sağladığından Belediye İş Sendikasının 20/06/2011 tarihli başvurusunun değerlendirmeye alınmadığını, belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulü ile ... Çalışma Genel Müdürlüğü'nün yetki tespitinin iptaline, ...’nın iş veren Kuluncak Belediyesinde çalışan işçilerin çoğunluğunun üyeliğine sahip olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Kararı davalı Bakanlık ve ... temyiz etmiştir.

Dava, 2822 sayılı Yasanın 12 ve 15’inci maddeleri uyarınca açılmış bulunan olumlu yetki tespitine itiraza ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı Sendika’nın 17/06/2011 başvuru tarihinde işyerinde çoğunluğu sağlayıp sağlayamadığı noktalarında toplanmaktadır.

Bakanlık Yetki Tespit Yazısı, 17/06/2011 başvuru tarihi itibari ile Kuluncak Belediyesinde 19 işçi çalıştığı, 9 işçinin ... üyesi olduğu sendikanın işyerinde çoğunluğu sağladığı şeklindedir.

821 sayılı Sendikalar Kanunu 22/1 fıkra gereğince aynı anda aynı işkolunda birden çok sendikaya üye olunması halinde sonraki üyelik geçersizdir. Yine 2821 sayılı Sendikalar Kanunun 25/son fıkrasına göre, bağlı bulundukları, kanunla kurulu kurum ve sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı veya toptan ödeme alarak, işten ayrılan işçilerle, işkolunu değiştiren işçilerin sendika üyeliği sona erer. Bundan başka bir işçi işten ayrıldıktan sonra bir yıldan fazla bir süre aynı işkoluna giren bir işte çalışmamış ise sendika üyeliğinin son bulduğunun kabulü gerekir

Somut olayda Hakkı Nacar, Halife Kavak, Mustafa Zengin isimli işçilerin birden fazla sendikaya üyeliklerine ilişkin üye kayıt fişleri vardır. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle bu işçilere ait üye kayıt fişleri ve üyelikten çekilme belgeleri ilgili sendikalardan ve Bakanlıktan, SGK hizmet cetvelleri kurumdan istenmelidir.

Yukarıda açıklandığı üzere aynı anda aynı işkolunda birden çok sendikaya üye olunması halinde sonraki üyelik geçersiz olacağından, işçilerin üyelik ve istifa fişleri incelenerek bir önceki sendika üyeliği istifa ile son bulması halinde sonraki sendika üyeliğine değer verilmelidir. 2821 sayılı Sendikalar Kanunu 25/2 uyarınca üyelikten çekilme notere başvurma tarihinden itibaren bir ay sonra geçerli olup ve bu bir aylık süre içerisinde başka bir sendikaya üye olunması halinde yeni sendika üyeliği bu sürenin bitimi tarihinde kazanılmış sayılacaktır.

Bundan başka, bu işçilerin önceki üyeliklerinden çekilmeleri söz konusu değil ise, önceki Sendika üyeliklerinden sonra işkolu değiştirerek başka işkoluna giren işte çalışıp çalışmadıkları, yada bir yıldan fazla işsiz kalıp kalmadıkları ve açıklanan nedenle bu Sendika üyeliklerinin sona erip ermediği, sonraki sendika üyeliklerinin bu nedenle geçerli olup olmadığı araştırılmamıştır.

Mahkemece adı geçen işçilerin sendika üyelik durumlarının tespitine yönelik olarak, sendika üye kayıt fişleri ve üyelikten çekilme bildirimleri, SGK hizmet döküm cetvelleri getirtilerek yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca inceleme yapılarak sonuca gidilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.

Kaldı ki; 2822 sayılı TİSGLK’nun 15 inci maddesi uyarınca açılmış bulunan yetki tespitine itirazlarda işyerinde çalışan işçi sayısı uyuşmazlık konusu olduğundan işverenin davaya dahil edilmesi gerekir. Bu tür davalarda işverenin yasal hasım olduğu ve dava sonunda hukuki durumunun etkileneceği dikkate alınmalıdır. Mahkemenin re´sen işvereni davaya dahil ettirip taraf teşkili sağladıktan sonra yargılamaya devam edip karar vermesi gerekirken bu eksiliğin giderilmemiş olması da isabetsiz olmuştur.