Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/14699 K.2013/16961

Taraflar arasındaki dava sonucunda verilen hükmün, süresi içinde Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle, duruşma için tebliğ edilen 22.10.2013 günü belirlenen saatte temyiz eden davalı ... vekili Av.... geldi, davalı ... ve karşı taraftan gelen olmadı. Gelenin huzuru ile duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan tarafın sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyadaki belgeler incelendi. Gereği görüşüldü:

Davacı vekili, iş sözleşmesinin davalı işverence haklı bir sebebe dayanmaksızın feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma,ulusal bayram genel tatil, hafta tatili yıllık izin ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalılar vekili, davalı ...'e yöneltilen dava bakımından; adı geçen davalının işveren sıfatı bulunmadığını bu nedenle kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, davalı ...'a yöneltilen dava bakımından ise; davalının esnaf olarak faaliyet göstermesi sebebiyle taraflar arasındaki ilişkinin İş Kanunu kapsamında değerlendirilemeyeceğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının iş sözleşmesini fesihte haksız olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilişkinin İş Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda İş Mahkemesinin görevi noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 1. maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 4. maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, işverenler ile işveren vekillerine ve işçilerine, çalışma konularına bakılmaksızın bu Kanunun uygulanacağı belirtilmiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca, İş Kanunu'na göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında, iş akdinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözüm yeri iş mahkemeleridir.

Somut olayda davacı vekili dava dilekçesinde "...Davacı müvekkil işten çıkarılana kadar günlük 100,00 TL araç çalıştırma bedelini davalılara vermektedir. Davacı müvekkil mazot ve yevmiye haricinde günlük 80,00 TL ücret kazanmaktadır..." cümlelerine yer vermiştir.

Davacı tanığı ...'in ise "...taksidir günlük bize 80,00-90,00 TL para kalır..." şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmaktadır.

İş Kanunu'nun 8. maddesinin birinci fıkrasına göre iş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. Ücret, iş görme ve bağımlılık iş sözleşmesinin belirleyici öğeleridir.

Gerek dava dilekçesindeki davacının çalıştığını iddia ettiği araç için araç sahibine kira bedeli ödediğine dair beyan, gerekse de davacı tanığının araç sahibine ödenen bedel dışında davacının günlük kazancının çalışmaya göre değişeceği başka bir anlatımla davacıya ödenen belirli bir ücret olmadığı anlamına gelecek ifadesi karşısında taraflar arasında bir iş sözleşmesinin varlığından bahsedilemez.Olsa olsa taraflar arasındaki ilişki hasılat kirası olarak nitelendirilebilir.

Mahkemece davaya bakmaya İş Mahkemesi değil genel hükümlere göre genel mahkemeler görevli olduğundan görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek davanın kabulüne karar verilmesi isabetsizdir. Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup bu husus re'sen nazara alınmalı ve karar bozulmalıdır.