Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/17049 K.2014/14460

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: Dava niteliği ve içeriği itibariyle taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatın aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve soruşturma, toplanan deliller hüküm vermeye yeterli değildir.

Öğretide ve uygulamada kararlılık kazanan görüşlere göre davada yöntemine uygun biçimde taraf koşulunun oluşturulmamış olması başlı başına bozma nedenidir. Muhtesat aidiyetinin tespiti davalarında ortaklığın giderilmesi davasının yargılaması sırasında muhtesatın davacı tarafça meydana getirildiği açıkça kabul edenler dışında kalan ve muhtesatın üzerinde bulunduğu taşınmazda paydaş olan tüm tapu maliklerinin davada taraf olmaları zorunludur.

Dosya içeriğindeki tapu kaydından davaya konu 1800 ve 2702 parsel sayılı taşınmazların tarafların ortak miras bırakanı K.. Ç.. adına kayıtlı bulunduğu görülmektedir.

Ne var ki, ortak miras bırakanın mirasçılarını gösterir veraset ilamı dosya içinde bulunmadığı gibi, ortaklığın giderilmesine ilişkin dava dosyasının aslı veya onaylı örneği de getirtilmediğinden adı geçenin taraflar dışında başka mirasçısı bulunup bulunmadığı, başka mirasçısı varsa bunların ortaklığın giderilmesi davasının yargılaması sırasında davaya konu muhtesatın davacı tarafa ait olduğunu kabul edip etmedikleri anlaşılamamaktadır.

Hal böyle olunca; davada taraf koşulunun oluşup oluşmadığı belli değildir. Taraf koşulu kamu düzenine ilişkin olup mahkemece kendiliğinden araştırılması gerekir. Taraf koşulunun oluşup oluşmadığı belirlenmeden eksik araştırma ve soruşturma ile hüküm verilemez.

O halde, öncelikle tapuda malik görünen ve tarafların ortak miras bırakanı olduğu öne sürülen K..

Ç..'ın ölümünü ve mirasçılarını gösterir varaset ilamı taraflardan istenilerek dosya içine alınmalı, daha sonra ortaklığın giderilmesine ilişkin dava dosyası getirtilmeli, adı geçenin taraflar dışında başka mirasçısı varsa bunların ortaklığın giderilmesi davasının yargılaması sırasında muhtesatın davacı tarafa ait olduğunu açık bir biçimde kabul edip etmedikleri duraksamasız belirlenmeli, muhtesatın davacı tarafa ait olduğunu kabul etmeyen başka mirasçı bulunuyorsa bunların davada taraf olmalarının zorunlu olduğu düşünülerek davada taraf olarak yer almaları sağlanmalı, yargılamaya geldiklerinde davaya karşı diyecekleri,

delilleri sorulup saptanmalı, gösterecekleri deliller toplanmalı, toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm verilmelidir.