Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/18492 K.2013/12239

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı Bakanlık vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı Davalı ... Bakanlığının 09/11/2010 tarihinde Resmi Gazete Yayımlanan 04/11/2010 tarih ve 2010/91 sayılı işkolu tespit kararında yer alan ... Sosyal Hizmetler Medikal Gıda Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti ile ... Devlet Hastanesi Başhekimliği arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi ile yerine getirilen temizlik, çamaşır, yıkama, berberlik ve terzilik işleri yapılan işyerinde yapılan işlerin İşkolları Tüzüğünün 28 sıra numaralı " Genel İşler” işkoluna girdiğine dair kararın iptali ile(sadece ... Devlet Hastanesi için ) bu işyerinin ve yapılan işlerin İşkolları Tüzüğünün 24 nolu " Sağlık " işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Bakanlık kurumun yapmış olduğu tüm işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu, iddialar yersiz olduğunu, belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirket vekili davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne, Çalışma ve Sosyal Bakanlığının 04/11/2010 tarih ve 2010/91 karar nolu İşkolu Tespit Kararının ... Devlet Hastanesi yönünden iptali ile, bu işyerinde diğer davalı ... Sosyal Hizmetler Medikal Gıda Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti bünyesinde işçiler tarafından yapılan işlerin niteliği itibari ile asıl işyerinin faaliyet gösterdiği İşkolları Tüzüğünün 24 sıra numaralı " Sağlık İşkoluna " girdiğinin tespitine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, tespite konu şirkete ait işyerinin hangi işkolunda bulunduğu noktasında toplanmaktadır.

İşkolu tespitine ilişkin işlemler kamu düzenine ilişkin olup, buna ilişkin yasal düzenlemeler emredicidir.

6356 sayılı Yasa 07.11.2012 tarihinde yürürlüğe girmiş ve anılan Yasa'nın 4.maddesine ekli (1) nolu cetvelde işkolları sayısı 20 olarak belirlenmiş ve 4.madde gereğince Bakanlıkça çıkarılan İşkolları Yönetmeliği 19.12.2012 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş böylece 2821 sayılı Yasa'nın 60.maddesi gereğince çıkarılan İşkolları Tüzüğündeki işkolu sayısı 28'den 20'e indirilmiştir.

6356 sayılı Yasa'nın geçici 6/4.maddesinde bu kanunun yürürlük tarihinden önce başlamış Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerinde ve Toplu İş Uyuşmazlıklarında mülga 2822 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayalı Tüzük ve Yönetmeliklere göre sonuçlandırılacağı konusunda bir düzenleme yapıldığı halde İşkolunun tespiti ile ilgili uyuşmazlıklarda 2821 sayılı Yasanın ve bu Kanuna dayalı Tüzüğün uygulanacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.

İşkolu tespiti ile ilgili işlemler teknik anlamda Toplu İş Uyuşmazlığı olmadığından 6356 sayılı Yasa'nın geçici 6/4.maddesinin kıyas ve yorumu ile işkolları ile ilgili uyuşmazlıklarda 2821 sayılı Yasa hükümlerinin ve buna bağlı olarak İşkolu Tüzüğünün uygulanacağının kabulü de mümkün değildir.

6356 sayılı Yasa'nın geçici 1.maddesinde sendikaların faaliyet göstereceği İşkolunu bu Kanun'un 4/3.maddesinde belirtilen yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir ay içerisinde yönetim kurulu kararı ile belirleyecekleri bildirilmekle Sendikaların 19.12.2012 tarihinde yürürlüğe giren İşkolları Yönetmeliğinde örgütlendikleri iş yerlerinin girdiği işkoluna uyarlamaları sağlanmış,

İşkolları Yönetmeliğinin 4/3.maddesinde de 10.11.1983 tarihli İşkolları Tüzüğüne göre belirlenmiş olan iş yerlerinin işkolunun en son yetki belgesi alan sendikanın kurulu bulunduğu işkolundan sayılacağı bildirilmek suretiyle eski Tüzüğe göre işkolu belirlenmiş iş yerinin işkolunu. 6356 sayılı Yasa'nın geçici 1.maddesine göre kendisini İşkolları Yönetmeliğine uyarlayan en son yetki belgesi alan Sendikanın işkoluna uyarlaması sağlanmıştır.

Böylece gerek sendikalar gerekse yetki belgesi aldıkları iş yerlerinin yönetmeliğe uyarlaması sağlanmakla İşkolları Yönetmeliğinin yürürlüğe girer girmez uygulanması ile doğabilecek sakıncalar giderilmiştir.

Birçok Yargıtay kararında da açıkça vurguladığı üzere bu tür yeni yasaların ünlü hukukçu Roubier'in açıkladığı üzere yürürlüğe girmeleri ile görülmekte olan tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği başka bir anlatımla yeni yasanın yürürlüğe girdiği andan itibaren derhal tesirini göstereceği ve tamamlanmamış tüm hukuki işlemlere uygulanacağı tartışmasızdır. Bu gibi durumlarda kanunların geriye yürümesinin değil, zaman içerisindeki ani etkileri söz konusu olmaktadır. Esasen HUMK'nun 578.maddesi nedeniyle Yargıtay'ın 07.12.1964 günlü Tevhidi İçtihadı ile Hukuk Genel Kurulunun 09.03.1988 gün 1987/860 Esas, 1988/232 karar sayılı kararında da bu görüşe yer verilmiştir.

Uyuşmazlığa konu bu olayda hukuksal ve maddi alanda etkisini göstermiş hukuk kuralları uyarınca tamamlanmış ve sonuçlarını doğurmuş bir kazanılmış hak söz konusu değildir. “İşkolu Tespitine” ilişkinin işlemlerin kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle ihtilafa uygulanması gerekmektedir.

Aksinin kabulü 6356 sayılı Kanun'un geçici 1.maddesine göre faaliyet göstereceği işkolunu İşkolları Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği 19.12.2012 tarihinden itibaren bir ay içinde yönetim kurulu kararı ile belirleyip İşkolları Yönetmeliğindeki yirmi işkolundan birini seçen sendikalar ile en son yetki belgesi alan sendikanın kurulu bulunduğu işkolundan sayılan iş yerleri açısından kaos yaratacaktır. İşkolu Yönetmeliği yürürlüğe girene kadar mahkeme kararı ile belirlenmemiş olan iş yerleri açısından da İşkolları Yönetmeliğinin uygulanacağı izahtan varestedir.

Bu hukuki olgu ve tespitler karşısında İşkolları Yönetmeliğinin görülmekte olan tüm “İşkolu Tespiti” davalarında uygulanacağının kabulü gerekmektedir.

09 /11/2010 tarihli 27754 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 04.11.2010 tarih ve 2010/91 karar sayılı işkolu tespit kararında; ... Sosyal Hizmetler Medikal Gıda Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.’de Bakanlığımızca yapılan incelemede; ... Mah. ... Cad. ... Sok. No:... .../ istanbul adresinde faaliyet gösteren şirket merkezinde, yürütülmekte olan hizmet alım ihalelerinin yönetim ve organizasyon işlerinin yapıldığı, şirket ile ...

Devlet Hastanesi Başhekimliği arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi çerçevesinde temizlik, çamaşır yıkama, berberlik ve terzilik, ...

Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü ile imzalanan hizmet alım ihalesi çerçevesinde de, genel temizlik, resepsiyon hizmetleri ve teknisyenlik hizmetlerinin yerine getirilmekte olduğu, işyerlerinde yapılmakta olan ağırlıklı işin temizlik hizmetlerinin olması nedeniyle işyerlerinde yapılan işlerin “İşkolları Tüzüğü” nün 28 sıra numaralı “Genel İşler” işkolunda yer aldığı tespit edilmiştir.

İşkolu tespit davalarında her işverenin işyerinin bağımsız işyeri olarak kabul edilip o işyerinde yapılan işlerin niteliği itibarıyla işkolu tespiti gerekir. Alt işverenin işkolu tespiti asıl işverenin yaptığı işe göre belirlenmez. Alt işverenin işkolu tespiti asıl işverenden ayrı olarak yapılmalıdır. Alt işverene ait işyerinde yapılan işlerin, asıl işverene ait işyerinde yapılan işlere yardımcı iş olarak değerlendirilmesi de doğru olmaz.

Yasada öngörülen ve bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin dahil olduğu işkolundan sayılır kuralı, bir işyeri sınırları ve organizasyonu içerisinde yürütülen işler için önem taşır. Yoksa birbirinden ayrı işyerlerinde asıl iş yardımcı iş kavramı geçerli olmaz. Çünkü İşkolu tespitinde birim olarak “işyeri“ esas alınır. İşyeri organizasyonu içerisinde asıl işin gerçekleşmesini sağlayan diğer işler ise yardımcı işlerdir.

O halde alt işverenlerin işyerlerinde yapılan işlerin hangi işkoluna girdiğinin tespiti, asıl işveren işyerinin girdiği işkolundan bağımsız olarak tespit edilecek olması karşısında, ihale kapsamında çalışan şirket işçilerinin ağırlıklı olarak yaptıkları genel temizlik, çamaşır yıkama, berberlik ve terzilik gibi işlerin, İşkolları Tüzüğü 24 sıra numarasında sayılan “sağlık“ ve İşkolları Yönetmeliğinin 17 sıra numarasında sayılan “Sağlık ve Sosyal Hizmetler” işkolunda yer almadığı, bizatihi sağlık işkoluna giren faaliyetlerden olmadığı ve bu işkolunda sayılan işlerden olmadığı, İşkolları Tüzüğü"nün 28 sıra numaralı "Genel İşler", İşkolları Yönetmeliğinin 20 sıra numarasında düzenlenen "Genel işler" işkoluna girdiği anlaşılmıştır.

Bu maddi ve hukuki olgular karşısında; 09 /11/2010 tarihli 27754 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 04.11.2010 tarih ve 2010/91 karar sayılı işkolu tespit kararı yerinde olması sebebi ile davanın reddine karar vermek gerekmiştir.